Cothen – Wijk bij Duurstede

Korte beschrijving

Tijdens een vorige wandeling nabij Werkhoven ontdekken we dat Cothen en Wijk bij Duurstede zulke mooie plaatsen zijn. Dus de moeite waard om eens een wandeling uit te zetten. Het is mooi weer, goed voor de foto’s en een terrasje. Dus gaan we op weg.

Cothen is een leuk plaatsje. Klein, gelegen aan de Kromme Rijn, met een kasteeltje, een paar kerkjes, een peer en heel veel tuinbouw. Langs de Kromme Rijn gaande komen we in Wijk bij Duurstede. Een geweldige plaats! Veel geschiedenis, invloed op de omgeving, prachtig gelegen aan de overgang van Nederrijn naar Lek, hoge dijkmuur, windmolen, haven, kasteel, veel bijzonderheden. Maar vooral een plein waar het goed vertoeven is met een een lokaal bier, de Wijkse Dikke.

Veel wandelplezier.


Kenmerken

Startpunt: Maarsbergen, parkeerplaats Poolplaats
Startlocatie: Utrecht, Nederland
Coördinaten N51.997000 E5.308000
Afstanden: 15, 16, 10 km
Type: Cultuur, Rivier, Stad, Vergezicht, Water
Begaanbaar: Goed
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Halverwege
Gelopen op: 05-10-2017

Route informatie

Een GPS wandeling van 16 km Cothen – Wijk bij Duurstede.
Er is een verlenging van 10 km en een verlenging van 16 km beschikbaar
De paden op deze wandeling zijn goed begaanbaar.
Horeca halverwege en bij het einde
Van deze wandeling is zowel een Track als een WPT-Route beschikbaar.



Acties

Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst

Startlocatie


Reacties



Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.


Langere beschrijving


GPSwalking.nlSTART/FINISH/PARKEREN N51 59.837 E5 18.468
We starten in Cothen op de parkeerplaats bij de Bibliotheek aan de Van Beeck Calkoenstraat 40 en lopen een stukje naar het noorden richting katholieke kerk. Vlak daarbij moet een weggetje liggen naar de sluis in de Kromme Rijn….

Als we het dorp verlaten om een ommetje te maken krijgen we een mooi zicht op het plaatsje. Langs kasteel Rhijnestein en de St. Agneskerk gaan we naar het boomgaardenland richting Wijk bij Duurstede.

Verboden Toegang N51 59.992 E5 18.560
Dat weggetje naar de Sluis vinden we wel, maar er staat zo dikwijls “Verboden Toegang” dat we de privérechten van de bewoners moeten respecteren en niet naar de achterliggende sluis en stuw in de Kromme Rijn kunnen gaan kijken.

GPSwalking.nlDus gaan we verder langs de katholieke kerk.

Sint-Petrus en Pauluskerk. N51 59.934 E5 18.541
De kerk werd in 1905-1906 gebouwd om een kleiner kerkgebouw uit 1838 te vervangen. De bouw van de kerk kostte fl. 52.100. Architect Wolter te Riele ontwierp een driebeukige kruiskerk in neogotische stijl, met aan de westelijke ingang een halfingebouwde toren met twee geledingen en een achtkantige spits.

Het hoofdaltaar en het Jozefaltaar zijn afkomstig uit de oude kerk van 1838 en werden gebouwd door de firma Mengelberg, waar in 1923 ook het Heilig Hartbeeld werd gemaakt. De kruiswegstaties werden in 1918 geschilderd door Albin Windhausen. De oorspronkelijke luidklokken uit 1905 werden in 1944 door de Duitse bezetter gevorderd en werden in 1948 vervangen.

Voorbij de kerk gaan we links over de oudste brug over de Kromme Rijn. Daarna volgt het bruggetje over de wetering, de Cothergrift, naar het open veld, vanwaar we een prachtig zicht hebben op het dorpje rechtsachter ons.

GPSwalking.nlVóór ons zien we dan de contouren van het kasteel. Voorbij de brug volgt dan het pittoreske pleintje met de oude woningen, het kerkje en de Peer. Wat heerlijk om hier rond te slenteren…..

We gaan links het dorp verlaten. Tegen het einde komen we hier nog terug.

Er valt veel te vertellen over dit kleine dorpje.

Cothen N51 59.807 E5 18.638
Cothen aan de Kromme Rijn is een heel pittoresk boerendorp.

In de omgeving van Cothen zijn archeologische vondsten gedaan die wijzen op activiteiten van de Romeinen. We vinden een oudste vermelding van 1126.

GPSwalking.nlIn de negentiende eeuw vormde die rivier ook de belangrijkste verbinding met de buitenwereld; "Krommerijnsche schuiten" zorgden voor vrachtvervoer tussen het dorpje en de stad Utrecht. Rond 1900 bedroeg het inwoneraantal 745; nu 3100 (2017).

Het is een typisch Kromme Rijndorp en vertoont qua structuur overeenkomsten met Werkhoven, Odijk en Bunnik. Alle dorpen liggen op de stroomrug van de Kromme Rijn.

De bouwlanden sluiten op de nederzetting aan. De Brink en de Meent zijn kenmerkende elementen van deze dorpen. Vanouds speelde de landbouw qua economische activiteit een belangrijke rol. Rond de eeuwwisseling verschoof het accent van akkerbouw naar veeteelt en fruitteelt.

De laatste jaren zien we een verdere specialisatie, waarbij boeren óf vee houden, óf fruit telen.

Oude Brug en Cothergrift N51 59.969 E5 18.809
Tussen Wijk bij Duurstede en Cothen stroomt de Kromme Rijn door een open landschap. Vlak voor Cothen stroomt de rivier langs kasteel Rhijnestein.

GPSwalking.nlBinnen de bebouwde kom van Cothen bevindt zich één van de oudste bruggen over de Kromme Rijn. Deze ligt op de plek van een middeleeuwse weg die vanuit Wijk bij Duurstede naar Doorn liep. We gaan deze brug over.

Ook komt op deze plek de Cothergrift aan bij de Kromme Rijn. Dit smalle kanaaltje is in 1635 gegraven voor de scheepvaart en vormt een verbinding met de Langbroekerwetering in het noorden.

Nog binnen de bebouwde kom van Cothen bevindt zich een sluis- en stuwcomplex. We hebben die willen bezoeken, maar de bewoners weren de toeristen. Het complex dateert uit 1865 en was onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

De sluis wordt niet meer gebruikt - scheepvaart is hier immers niet mogelijk. De stuw erachter regelt het waterpeil in dit deel van de Kromme Rijn. Hier bevindt zich ook een vispassage. Vanaf dit punt naar het westen toe wordt de rivier ook wel Enge Rijn genoemd.

GPSwalking.nlRhijnestein N51 59.820 E5 18.942
Rhijnestein is een voormalige ridderhofstad in Cothen en wordt zowel een 'huis' als een kasteel genoemd.

In 1248 wordt Rhijnestein voor het eerst vermeld in een oorkonde. Rhijnestein werd in 1355 belegerd door de Hollanders, die in het hele dorp grote schade aanrichtten. In 1361 werd Rhijnestein beleend aan Margaretha van Arkel door de Heer van Wijk Bij Duurstede, Gijsbrecht van Abcoude, die tevens de neef was van Margaretha.

Na de dood van Margaretha gaat het goed naar de bastaardzoon van Bisschop Jan van Arkel die tevens een kleinzoon van haar is. Jan van Arkel noemt zichzelf nu Rhijnestein en zal vanuit zijn geërfde huis de opvolgers van zijn vader en andere utrechtse machthebbers dwarszitten.

GPSwalking.nlHij trok ten strijde tegen Karel VI van Frankrijk en gijzelde in 1387 twee Franse goudsmeden die hij uit Henegouwen meenam, in Cothen gevangen hield en daarvoor losgeld incasseerde. In 1395 trok hij op tegen bisschop Frederik van Blankenheim. Een jaar later was hij ook in een oorlog verwikkeld met Hendrik II van Vianen, burggraaf van Utrecht.

Jan van Rhijnestein plunderde met zijn manschappen 't Goy in 1396. Als reactie op deze gebeurtenissen belegerde Hendrik van Vianen in opdracht van Frederik van Blankenheim het kasteel in 1396 drie dagen lang. Rhijnestein werd zwaar beschadigd, naar verluid op de woontoren en de voorburcht na. Daarbij werd 300 man gevangengenomen.

Nadien kwamen er verschillende Heren op het landgoed. Inmiddels hadden de Heren van Wijk Bij duurstede het goed al aan de stadsvrijheid van Wijk Bij Duurstee gekoppeld waardoor dit gebied binnen hun machtsmogelijkheden kwam te liggen. De laatste Heer van Wijk bij duurstede, Jacob van Gaasbeek, verloor door een conflict met de Utrechtse Bisschop zijn goederen. Op deze manier kwam Cothen weer aan een Bisschop.

GPSwalking.nlDe burgeroorlog waarin Bisschop David van Bourgondië terecht kwam, liet vernietigende sporen na in het dorp Cothen. In 1459 gaf David Cothen opnieuw in beheer van het Domkapittel en verstevigde daarmee in 1467 de onafhankelijke positie van Rhijnestein.

Het huis gaat in 1515 over in vrouwelijke lijn op Johanna van Nyewael. Haar leen wordt in 1529 door Karel V bevestigd. Toen echter in 1536 de lijst met ridderhofsteden werd opgesteld, was er al enige tijd geen heer van Rhijnestein meer vertegenwoordigd in de Ridderschap van Utrecht. Dit is vermoedelijk de reden waarom Rhijnestein sinds de vaststelling van deze lijst niet meer kwalificeerde voor een zetel in de ridderschap.

Hierdoor heeft Cothen als zelfstandige eenheid bestaan, tot de herindeling in 1996. Toen werden Cothen, Langbroek en Wijk Bij Duurstede één nieuwe gemeente. In 1811 werd het gerecht Dwarsdijk bij Cothen gevoegd.

GPSwalking.nlRhijnestein wordt nog steeds bewoont door een adellijke familie.

Protestantse St. Agneskerk N51 59.800 E5 18.876
De protestantse kerk in Cothen is ook wel bekend als de St. Agneskerk, en heeft een mooie historie, die begon rond 1200. In de afgelopen 800 jaar heeft de kerk wel wat veranderingen ondergaan.

Ten gevolge van schermutselingen rondom kasteel Rhijnestein - tussen troepen van graaf Willen V van Holland, en de bisschop van Utrecht (Jan van Arkel) rond 1400 is men begonnen met het herbouwen van het kerkgebouw. In 1445 was de kerk herbouwd, de toren in 1464. De aangebouwde sacristie, die nu dienst doet als consistoriekamer, stamt uit 1520.

GPSwalking.nlIn 1672 werd het kerkgebouw door Franse troepen opnieuw verwoest. Wederom is men met de herbouw begonnen waarmee men in 1735 klaar was. De toren werd niet meer gebouwd. In 1890 is het gebouw flink vergroot tot de omvang zoals deze nu is.

Een volledige restauratie vond plaats in 1980, waarbij het interieur zijn karakteristieke blauwe kleur kreeg.

Leuk detail: Als je in de consistorie naar boven kijkt, zie je in het plafond een balk met een aantal gaatjes op gelijke afstand. Het is een deel van een molenwiek. De gaten die hierin zitten dienden voor bevestiging van de windvang.

In Cothen werd niets weggedaan wat nog kon worden gebruikt!

GPSwalking.nlBrink Cothen N51 59.806 E5 18.832
De kern van het dorp is de aloude Brink. Bodemvondsten wijzen erop dat het dorpje ontstaan is in de tiende eeuw. Dit zou dus geweest moeten zijn na de tijd van de Noorman invallen.

Cothen en omgeving waren bezit van de Utrechtse kerk. De goederen werden beheerd vanuit een curtis (hof). In ca. 1040 kwam Cothen in bezit van het Domkapittel. De Domproost die aan het hoofd stond van dit kapittel kreeg hiermee de zeggenschap over deze streek. Het gezag van deze ambtsheer werd echter ondermijnd door de Heren van Wijk bij Duurstede en de Leenheren van Rhijnestein.

Bezienswaardig in Cothen zijn de omgeving van de Brink en de boomgaard aan het Ambachtspad, die is aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Daarnaast staat in het oude gedeelte van het dorp de uit de 13e eeuw stammende protestantse Agneskerk.

GPSwalking.nlRond De Brink staan wel acht rijksmonumenten.

Toffe Peer N51 59.806 E5 18.832
De "Toffe Peer" van Cothen symboliseert het afscheid van Cothen als zelfstandige gemeente.

In een loden koker die onder de bronzen sokkel is geplaatst waarop De Toffe Peer staat, bevindt zich een document met alle mensen die op dat moment ingeschreven stonden in de gemeente Cothen.

Tevens zit hier een exemplaar in van de Cothen Courier en een afbeelding van "Cothen op de Foto."

Dit is een foto gemaakt vanaf het dak van de sporthal. Alle Cothenaren waren opgeroepen om zich te verzamelen op de grote parkeerplaats.

GPSwalking.nlDe foto die hiervan gemaakt is bevindt zich dus ook onder de Toffe Peer.

Het idee voor de Toffe Peer is gekozen uit een aantal inzendingen. De keuze op de peer is gevallen vanwege zijn associatie met de fruitteelt in Cothen, maar zeker ook omdat er in Cothen zoveel "Toffe Peren" rondlopen. De peer is gemaakt door Ab Bosman en de naam is bedacht door Trudy Odijk.

Voorbij de oversteek gaan we door het open veld naar het Vikingenveld. Van daaruit komen we in Wijk bij Duurstede. De rivier heet daar Wijkse Rijn. Even gaan we op een bankje langs de rivier zitten. Een hapje ftuit en een stukje kennis over deze Rijn.

GPSwalking.nlVikinghofterrein N51 59.240 E5 20.330
Het Vikinghofterrein is een stapsteen in de ecologische verbindingszone langs de Kromme Rijn. Door de aanleg van natuurvriendelijke oevers en de inrichting van kleine natuurgebieden krijgt de rivier een grotere betekenis voor de natuur.

Vikinghof is niet groot, maar wel een afwisselend gebied. Vanaf het wandelpad is dat goed te zien. Het voert langs de poel, struwelen en grasland naar de rivier. Daar sluit het aan op het ‘jaagpad’, dat aan de westkant overgaat in een fietspad.

Vikinghof heeft een bijzondere geschiedenis: het is een oud zwembadterrein. De bassins, kleedhokjes en tegelpaden zijn allemaal opgeruimd. Het natuurlijk reliëf is nu weer mooi te zien.

GPSwalking.nlOp Vikinghof is op de oeverwal langs de Kromme Rijn een archeologische vindplaats aangetroffen, die wellicht te maken heeft met restanten van de middeleeuwse hofstede: Huis Riebeeck.

Jan van Riebeeck, een koopman in dienst van de VOC, stichtte in 1652 Kaapstad.

Het is bekend dat de familie Van Riebeeck bezittingen had in Wijk bij Duurstede; wellicht dat de bodemsporen die gevonden zijn op Vikinghof de restanten zijn van hun hofstede.

Wij zien er de ooievaar. Zie https://www.utrechtslandschap.nl

GPSwalking.nlGeschiedenis Kromme Rijn N51 59.183 E5 20.365
De Kromme Rijn is vermoedelijk rond het jaar 1000 v.Chr. ontstaan en was ooit de belangrijkste aftakking van de Rijn naar de Noordzee. Sinds de jaartelling begon de Lek echter een steeds belangrijkere rol te spelen. Het afdammen van de Kromme Rijn bij Wijk bij Duurstede in 1122 (in opdracht van de Utrechtse bisschop Godebald) betekende het einde van deze rivier als afvoer van Rijnwater.

Ten tijde van de afdamming was de Kromme Rijn ongeveer 100 meter breed. De oudste vermelding van de naam Kromme Rijn dateert uit de 16de eeuw.

De ontstaansgeschiedenis van dit gebied hangt nauw samen met zich steeds verleggende, vrij meanderende Rijnlopen. Door veelvuldige overstromingen ontstond een patroon van zandige oeverwallen en komgronden van zware klei. De oeverwallen zijn al sinds de bronstijd bewoond.

GPSwalking.nlDe ontginningen van de oeverwallen zijn blokvormig. De laaggelegen komgronden konden pas na afdamming van de Kromme Rijn worden ontgonnen, deze zijn langwerpig.

De natte komgronden waren voornamelijk in beheer als hooiland, hakhout en griend, de vruchtbare hogergelegen oeverwallen als akker.

De Kromme Rijn was onderdeel van de Romeinse Limes. In de 7de eeuw ontstond op de westoever van de Kromme Rijn de belangrijke handelsplaats Dorestad (bij het huidige Wijk bij Duurstede). (Onder meer) Vikingen, verzanding en/of kerkpolitieke (de bisschop van Utrecht) redenen waren waarschijnlijk verantwoordelijk voor de teloorgang van deze plaats.

GPSwalking.nlKromme Rijn N51 59.183 E5 20.365
De Kromme Rijn loopt vanaf de Nederrijn bij Wijk bij Duurstede tot de Stadsbuitengracht in Utrecht. De 28 kilometer lange rivier meandert in noordwestelijke richting via Cothen, Werkhoven, Odijk en Bunnik naar Utrecht.

De verbinding tussen de Nederrijn en de Kromme Rijn bestaat uit een kanaal van 350 meter lengte, dat uitkomt bij een sluizencomplex. Belangrijkste reden voor de bouw van deze waterinlaat was de aanleg van een tweede ring van forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Maar een andere belangrijke reden was om verdroging van het achterland tegen te gaan.

Na de afdamming van de Kromme Rijn in 1122 stroomde er geen water meer in de rivier. Pas toen Wijk bij Duurstede stadsrechten kreeg en een stadsmuur met grachten aanlegde, ontstond er voor de grachten behoefte aan een waterinlaat. Dat water zou dan ook automatisch de Kromme Rijn vullen, voor de scheepvaart.

GPSwalking.nlWijkse Rijn N51 58.635 E5 20.997
Voorbij de inundatiesluis stroomt de Kromme Rijn langs de bebouwde kom van Wijk bij Duurstede. De rivier wordt hier ook wel Wijkse Rijn genoemd.

Nog voordat de Kromme Rijn de bebouwde kom van Wijk bij Duurstede verlaat, wordt voor de eerste keer water aangevoerd dat niet afkomstig is vanuit de Nederrijn. Hiervoor zorgt de Amerongerwetering. Opvallend genoeg stroomt het heldere water van de Kromme Rijn hier behoorlijk snel.

Voordat we omhoog gaan en in de stad komen zien we restanten van de voormalige handelskade. Een goed moment om de historie van de stad door te nemen: Wijk bij Duurstede.

GPSwalking.nlWijk bij Duurstede N51 58.536 E5 20.802
Wijk bij Duurstede is een vestingstad in het zuiden van Utrecht met 18.000 inwoners. Door en langs Wijk bij Duurstede stromen de waterwegen Nederrijn, Lek, Kromme Rijn en het Amsterdam-Rijnkanaal.

Tijdens de Romeinse tijd bevond zich hier aan de Rijn een Romeins castellum, wellicht Levefanum. Ook liep de noordelijke grens (limes) van het Romeinse Rijk dwars door Wijk bij Duurstede.

In de vroege middeleeuwen lag er een van de belangrijkste handelsplaatsen van Noordwest-Europa: Dorestad. Rond 850 viel Dorestad door aanvallen van de Vikingen. Zo was tot vrij recent de geschiedschrijving.

GPSwalking.nlEr wordt inmiddels echter rekening mee gehouden dat natuurlijke en (kerk)politieke factoren ook een rol speelden. Het verval van Dorestad betekende bloei voor Tiel, Deventer en later Utrecht.

Er zijn vele vondsten gedaan in en rond Wijk bij Duurstede uit deze geschiedenisperiodes, die te zien zijn in Museum Dorestad.

Wijk bij Duurstede kreeg in 1300 stadsrechten van Gijsbrecht van Abcoude en was gebouwd aan een in 1270 gebouwde woontoren die zou uitgroeien tot kasteel Duurstede.

Waarschijnlijk is kort daarop ter verdediging van de stad begonnen met het aanbrengen van een aarden omwalling en omgrachting waarbij voor de omgrachting deels gebruik werd gemaakt van de oude rivierbeddingen.

GPSwalking.nlDe oude oorspronkelijke stad lag binnen de Singel. Deze gracht begrensde de plaats aan de noordkant. Aan de oostkant lag de Rijn met het inundatiekanaaal en werd de Lek aan de zuidzijde van de stad bepalend en kreeg daar een vestingmuur.

Binnen de stadsmuren herkennen we nog het oude Marktplein bij de Grote Kerk en zullen we even pauseren op een terras.

Voorbij de markt volgt een smal doorgangetje naar de Mazijk. Het mooiste stukje van de stad, zeker als we richting stompe toren kijken.

Singel N51 58.447 E5 20.720
In de Middeleeuwen was er eigenlijk maar één manier om een stad tegen vijanden te beschermen: Bouw een muur en leg daar omheen een gracht aan. In de vroege Middeleeuwen moest de muur dan vooral hoog zijn. Dan bood deze goede bescherming tegen eerst de pijl en boog en later de kruisboog en blijde. Een hele hoge muur bood ook nog bescherming tegen de belegeringstorens van de vijand.

GPSwalking.nlNadat Wijk in 1300 stad was geworden, werd ook hier al snel begonnen met de aanleg van een verdedigingswerk. Waarschijnlijk ging het in eerste instantie om een houten palissade en een aantal houten poorten.

Binnen deze omwalllng vielen de slechts enkele straten. Om deze omwalling heen lag wel een gracht. Het water voor deze gracht werd gehaald uit de in 1122 afgedamde Kromme Rijn.

Met de eerste ommuring werd waarschijnlijk begonnen ten tijde van de eerste stadsuitbreiding rond 1350. De stad werd op dat moment richting de oevers van de rivieren vergroot. Tot aan de oeverzijde van de Kromme Rijn en tot aan de Lekdijk dus.

GPSwalking.nlTussen 1440 en 1450 vond een laatste staduitbreiding plaats. Onder David van Bourgondië kende de stad een grote bloeiperiode, waardoor dus ook het aantal bewoners toenam.

De straatjes die vandaag de dag nog achter de Muntstraat liggen werden tijdens deze uitbreiding gecreëerd. Zo kwam uiteindelijk ongeveer het stratenpatroon van de huidige binnenstad tot stand.

We hebben het nodig om dit beeld van de stad op ons te laten inwerken. Een goede reden om op een terras te pauseren.

Zie http://web.inter.nl.net/users/buiv/700-Historie.htm

GPSwalking.nlSint Janskerk of de Grote kerk N51 58.356 E5 20.755
Kenmerkend is de massieve, onvoltooide bakstenen toren. De bouw van de voorloper van de huidige kerk begon in de 14de eeuw. In 1366 kreeg de aan de Johannes de Doper gewijde kerk de status van kapittelkerk. Onder bisschop David van Bourgondië werd de kerk vanaf 1486 aanzienlijk uitgebreid en werd begonnen met de bouw van de toren, naar voorbeeld van de Utrechtse Domtoren.

Het middenschip van de hallenkerk werd verhoogd en de zijbeuken kregen lessenaarsdaken, zodat er een pseudobasiliek ontstond. Van de toren werd slechts één geleding voltooid. Het nieuwe koor brandde in 1579 af en werd niet meer herbouwd: de kerk heeft sindsdien een rechte oostwand.

De Grote Kerk is een relatief grote kerk. Dit is te danken aan de Utrechtse bisschoppen, die in de 16e en 17e eeuw op kasteel Duurstede resideerden. Onder hun bewind kreeg de kerk zijn huidige omvang. Tussen het kasteel, waar de bischop woonde en de Markt, waar de kerk staat, ligt een weggetje dat de Mazijk genoemd wordt en dus het kerkepad was waarover de bisschop naar zijn kerk ging.

Sinds 1580 is de kerk in protestantse handen. De kerk wordt gebruikt door de Hervormde Gemeente Wijk bij Duurstede en de Protestantse Gemeente Wijk bij Duurstede.

GPSwalking.nlEen bord nodigt uit tot een bezoek aan een café aan de Mazijk, een straat die te bereiken is via een smalle doorgang tussen oude muren. De Mazijk dankt zijn merkwaardige naam aan de muziek die de bisschop begeleidde op weg naar de kerk.

We lopen eventjes richting het kasteel en keren dan door de Muntstraat naar de hoge rivierdijken. In de Muntstraat passeren we het Museum Dorrestein.

We zouden nog meer cafés langs kunnen, misschien het museum kunnen bezoeken, maar we hebben nog ver te gaan….

Langs de Mazijk nemen we de tijd om Dorestad te verkennen.

GPSwalking.nlDorestad N51 58.308 E5 20.723
Dorestad was een van de belangrijkste en succesvolste internationale handelsplaatsen in Noordwest-Europa van het einde van de 7e tot het midden van de 9e eeuw.

Het was gelegen waar nu het huidige Wijk bij Duurstede ligt, in Nederland, bij de splitsing van de rivier de Rijn met de Lek bij de overblijfselen van een voormalig Romeins castellum, wellicht Levefanum.

In de vroegste stadsontwikkelingen in Noord-West Europa zou Dorestad in zijn bestaan zijn positie hebben ontleend aan langeafstands- en regionale handel en productie. Ook wordt het wel beschouwd daarin als een uitzonderlijke plaats, en als "experimentele uitwisselingsplaats" tussen de christelijke Franken en de niet-christelijke noordelijkere gebieden.

GPSwalking.nlAan het einde van de 7e eeuw werd Dorestad omschreven als patria Frigonum/Frixonum, dus liggende in het land der Friezen. Het was in zijn bestaan tot aan het begin van de 8e eeuw vaak de inzet in de oorlog tussen de Friezen en de Franken.

Rond 719 kwam Dorestad in de strijd tussen de Friezen en Franken definitief in Frankische handen door Karel Martel. In circa 840 droeg Lotharius I Dorestad over aan de Deense broers Rorik en Harald. Rond het midden van de 9e eeuw raakte Dorestad in verval.

Het inwonertal van Dorestad tijdens zijn bloeitijd wordt op 2500 tot 3000 geschat.

De voornaamste reden dat Dorestad als bloeiende handelsplaats (emporium) ontstond is van verkeersgeografische aard.

GPSwalking.nlDorestad bevond zich op het kruispunt van twee belangrijke handelsroutes over water. Via de ene route had Dorestad een verbinding via de Kromme Rijn, Utrechtse Vecht en het Almere met de Friese gebieden en Wadden. Het verbond in grotere zin in die verbinding het Duitse Rijnland via de Rijn met Scandinavië en het Oostzeegebied.

De tweede handelsroute liep langs de Lek naar de kust en vormde een verbinding tussen het Rijnland en Engeland.

Ook kon men via deze verbinding de Schelde bereiken en daardoor Neustrië, het kerngebied van de Salische Franken in Vlaanderen, Brabant en het noorden van Frankrijk.

Dorestad was wijd en zijd bekend doordat het een munt bezat. Rond 640 was muntmeester Madelinus hier werkzaam.

GPSwalking.nlTot aan circa 690 werden er gouden munten geslagen, daarna veel zilveren sceatta's. Deze waren een tijdlang het voornaamste betaalmiddel in West- en Noord-Europa.

In de Karolingische tijd werden er in Dorestad munten geslagen met een opschrift van Pepijn de Korte, Karel de Grote en Lodewijk de Vrome. Muntgeld dat in Dorestad is geslagen is tot in Rusland teruggevonden.

Een schenkingsoorkonde van Karel de Grote uit 777 vermeldt dat er in Dorestad oeverbelasting (ripaticum) werd geheven.

Doordat Dorestad zo'n succesvolle handelsplaats was, trok het in de 9e eeuw de aandacht van Vikingen die Dorestad regelmatig en in groten getale aanvielen en plunderden, de eerste keer in 834 en de laatste keer in 863.

GPSwalking.nlEen van de beroemdste archeologische vondsten van Nederland is de Fibula van Dorestad. Zij is in 1969 gevonden in een waterput in Dorestad. Het kostbare sieraad is waarschijnlijk in de put verborgen vanwege gevaar, bijvoorbeeld de aanvallen van Vikingen op Dorestad. De is nu te bezichtigen in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden.

Ook moeten we de Vikingen niet alleen afschilderen als strijders en plunderaars. In York, Engeland hadden zij een bloeiende economie opgebouwd. In de verbindingen met Dorestad straalde die voorspoed ook op deze omgeving.

De teloorgang was ook afhankelijk van de afbouw van de handelsroutes over water.

Slag bij Dorestad (Museum) N51 58.251 E5 20.731
De slag bij Dorestad vond plaats in 695 tussen de Friezen, onder leiding van koning Radboud en de Franken, onder leiding van hofmeier Pepijn van Herstal. De Friezen werden door de Franken verslagen.

GPSwalking.nlTussen omstreeks 628 en 719 was de streek rond Utrecht een speelbal tussen de twee machten, waarbij de beheersing van de oude Romeinse grensversterkingen vaak de inzet was van de vijandelijkheden.

De Friezen waren in de periode daaraan voorafgaand een macht van betekenis geworden en probeerden hun gezag naar het zuiden uit te breiden.

Halverwege de 7e eeuw was het castellum van Utrecht in hun bezit gekomen en tot zetel geworden van de Friese koningen. Dorestad was in die tijd een van de grootste handelsplaatsen van Europa.

In 689 veroverden de Franken dit gebied terug en voerde Pepijn van Herstal een veldtocht tegen de Friezen. Bij Dorestad werden de Friezen verslagen en kwamen de voormalige castella van Utrecht en Vechten in handen van de Franken.

De gevolgen van deze overwinning zijn niet geheel duidelijk, het gebied ten zuiden van de Rijn tot aan de zee werd Frankisch, maar de macht van de Friezen in het rivierengebied ging niet geheel verloren. Zij bleven baas in het gebied van de Utrechtse Vecht.

GPSwalking.nlIn elk geval legde de Frankische overwinning de basis voor de daarop volgende missieactiviteit van Willibrord en vervolgens Bonifatius vanuit het Utrechtse voormalige castellum.

Na het slenteren langs de boutiekjes, de kunsthandel en antiekwinkels en de steegjes en oude geveltjes, vele stammen nog uit de 16e en 17e eeuw, gaan we omhoog om vanaf de hoge dijk te kijken naar de waterinlaat en sluis van de Kromme Rijn.

Een historisch punt, waar de oorspronkelijke Rijn gedwongen is af te buigen naar de Lek, waar de Nederrijn de Lek wordt en waar iets naar het westen het Amsterdam-Rijnkanaal de Lek kruist.

Voorwaar een centrum in de Nederlandse vaarwegen.

GPSwalking.nlHistorie waterinlaat N51 58.361 E5 20.970
Tussen de Nederrijn en de inundatiesluis van de Kromme Rijn ligt aan de oostzijde van Wijk bij Duurstede een kanaal van 350 meter lengte. Dit kanaal komt uit bij het inundatiesluiscomplex.

Deze sluis bestaat uit een waterinlaat en een sluis. De sluis ligt zo'n 100 meter van de waterinlaat af. Sluis en waterinlaat regelen samen de waterhoogte in het eerste deel van de Kromme Rijn.

Hollandse Waterlinie
De inudatiesluis (gebouwd in 1865) is vanaf 1885 in werking. Belangrijkste reden voor de bouw van deze waterinlaat was de aanleg van een tweede ring van forten van de Hollandse Waterlinie. Maar een andere belangrijke reden was om verdroging van het achterland tegen te gaan.

GPSwalking.nlVanaf de sluis stroomt het water van de Nederrijn naar de Kromme Rijn. Merkwaardig genoeg spreken veel officiele bronnen dat het water afkomstig is van de Lek. Helaas voor hun gaat de Nederrijn pas over in de Lek ter hoogte van de oude Molen van Ruysdael. En dat is vlakbij de plek van de dam uit 1122.

Na de afdamming van de Kromme Rijn in 1122 stroomde er geen water meer in de rivier. Pas toen Wijk bij Duurstede stadsrechten kreeg en een stadsmuur met grachten aanlegde, ontstond er behoefte aan een waterinlaat voor de grachten. Water dat ook automatisch de Kromme Rijn vulde, voor de scheepvaart.

Deze duiker was vanaf 1478 aan de oostzijde van de stad operationeel. Vanaf 1675 is een betere duiker, eentje die minder lekte, aan de westzijde bij de vermoedelijke dam, in gebruik genomen. In 1988 is deze uit gebruik genomen.

Lek N51 58.130 E5 20.992
De Lek is een Nederlandse rivier die vanaf Wijk bij Duurstede de voortzetting vormt van de Nederrijn en zich bij Kinderdijk verenigt met de Noord: als Nieuwe Maas zet de rivier zich in westelijke richting voort. De lengte bedraagt 62 kilometer.

GPSwalking.nlUit geologisch onderzoek van de Universiteit van Utrecht blijkt dat de eerste aanzet van de Lek rond 200 v.Chr. is ontstaan, als gevolg van een doorsteek van een oeverwal bij Wijk bij Duurstede en Rijswijk. Rond het begin van onze jaartelling werd de Lek een actieve(re) rivier als zijtak van de Rijn voor de afvoer van het Rijnwater. De oudste geschreven bronnen vermelden de naam van de rivier tussen de tweede helft van de 8e eeuw en de eerste helft van de 10e eeuw als Lokkia(m) en Loccham.

Het actiever worden van de Lek leidde tot een langzame dichtslibbing van de Kromme Rijn, maar de verplaatsing van de hoofdstroom door de Lek in plaats van de Kromme Rijn, gebeurde pas op zijn vroegst in de 10e eeuw. De Lek werd na 1122 definitief de hoofdstroom van de Rijn. De oude Rijnloop via onder meer de Kromme Rijn en de Oude Rijn verloor door de veranderde waterhuishouding sindsdien zijn betekenis als hoofdwaterweg. In 1285 werd vervolgens de Hollandse IJssel bij Klaphek afgedamd waardoor de stad Utrecht de directe verbinding met de rivier verloor. Om deze verbinding te herstellen werd in 1374 de Vaartsche Rijn gegraven en bij Vreeswijk een houten sluis aangelegd.

GPSwalking.nlWijk bij Duurstede Stadsmuur N51 58.271 E5 20.954
We lopen zo langs de restanten van de 15e eeuwse stadsmuur die hier voor een flink stuk bewaard is gebleven. Oorspronkelijk was de vesting voorzien van torens en mogelijk vijf stadspoorten. Van de torens resten nog twee rondelen in het restant van de muur. Op een ervan richting kasteel, bijna helemaal opgenomen in latere bebouwing, heeft de beroemde molen van Ruysdael gestaan.

De enig overgebleven stadspoort dient nu als onderstel voor de korenmolen Rijn en Lek. Hier is de oude stadsmuur opgenomen in de waterkering langs de rivier. De resten van de versterkingen zijn in de 19e eeuw gesloopt. Bij de doorgang naar de haven kunnen we zien tot welke hoogte het water tegen de wal heeft gestaan.

GPSwalking.nlMolen Rijn en Lek N51 58.289 E5 20.969
De molen Rijn en Lek aan de Dijkstraat is de enige molen in Nederland die op een stadspoort is gebouwd. Als walpoortmolen is de korenmolen bovendien een icoon voor de stad. Met het Kasteel en de grote Kerk behoort de molen Rijn en Lek tot de belangrijkste Wijkse monumenten.

In 1659 diende Anthony van Eyndhoven het verzoek in om op een van de stadspoorten, de Leuterpoort, een molen te mogen bouwen. Die stadspoort - gebouwd als woontoren - dateert al uit de 14e eeuw. Het waren economisch moeilijke tijden en met het bouwen van een runmolen wilde Anthony een bijdrage leveren aan de werkgelegenheid in Wijk bij Duurstede.

Run is gemalen eikenschors dat gebruikt wordt bij het leerlooien. Graan mocht niet op de Rijn en Lek gemalen worden. Dat was voorbehouden aan de molen op de Han Loyentoren, de molen van Ruisdael. Er was veel weerstand van de omwonenden, men was terecht bang voor stankoverlast.

GPSwalking.nlMaar er kwam toestemming om eerst een deel van de poort te slopen en daarbovenop een molen te bouwen. Door het huis naast de molen te kopen loste hij de weerstand van de bewoners op.

Daarna is dit huis eeuwenlang molenaarswoning geweest. Zie http://www.molenrijnenlek.nl

Molen van Ruysdael N51 58.195 E5 20.775
Verderop heeft een tweede windmolen gestaan, die nog bekender is dan deze molen, omdat die te zien is op een schilderij van Ruysdael. We zullen er slechts enkele restanten van terug zien.

De Wijkse Haven N51 58.236 E5 20.983
Beneden ligt de haven. Het laatste weekend van september worden traditiegetrouw in de oude gemeentehaven van Wijk bij Duurstede de Lekkodagen gehouden, net buiten de oude stadsmuur. Lekkodagen is één van de mooiste maritieme evenementen van Nederland voor historische binnenvaartschepen. Een feest van vlaggetjes…

GPSwalking.nlWerf N51 58.274 E5 20.990
Verder zie je direct bij de haven, de uit 1855 stammende werf Pisano. Vroeger was hier een dwarshelling voor vrachtschepen later een langshelling die overigens recent weer hersteld is en weer regelmatig gebruikt wordt.

De haven kreeg zijn huidige vorm omstreeks 1870, daar waar de Rijn overgaat in de Lek.

De werf is bepalend voor het historisch aangezicht van de Stadshaven. De voormalig gemeentelijke werkhaven is nu een passantenhaven en de term 'scheepswerf' is vervangen voor 'jachtreparatie' Pisano.

Hoog op de stadsmuur zien we de Viking als silhouet langs het water, ooit een schrikbeeld voor de bewoners. Ook een teken van de strijd die hier geleverd is om stand te houden.

GPSwalking.nlDat zien we ook als we verder afbuigen de stad in en uitkomen bij het park dat een betoverend beeld geeft op de restanten en torens van een verrassend kasteel. Vandaag zijn er feesten en wordt een bruiloft gevierd op de historische plek.

Kasteel Duurstede N51 58.170 E5 20.611
In de dertiende eeuw begint men in Nederland te bouwen met baksteen. Iedere landheer met enige importantie - zo ook Zweder van Abcoude uit het geslacht Van Zuylen (vandaar de drie zuilen in het stadswapen van Wijk bij Duurstede) - wil dan een ‘stenen huis’.

In 1270 laat Zweder op de plek waar het oude plaatsje Dorestad gelegen was het eerste bakstenen bouwsel optrekken. Het gaat om de Donjon, een verdedigbare woontoren. In het midden van de 15e eeuw ging de heerschappij van de Van Abcoudes over op de bisschop van Utrecht.

GPSwalking.nlEn Wijk bij Duurstede, in een vroegere periode een florerende nederzetting, werd in Europa opnieuw belangrijk. Dat had alles te maken met de komst van de Bourgondische bisschoppen. David, een bastaardzoon van Philips de Goede, werd tot de nieuwe bisschop van Utrecht benoemd. Maar hij kon niet in Utrecht zelf terecht omdat daar de door het volk gekozen Gijsbrecht van Brederode als bisschop resideerde.

David vestigde zich daarom op Duurstede. Maar hij vond de enkele Donjon toren te pover en liet in de kortste keren het hele eiland uitbouwen tot een groot machtig kasteel, met de oorspronkelijk vierkante toren in het midden. Het telde in die tijd, zonder bijgebouwen, vijfenzeventig vertrekken.

Na 1470 was het kasteel vele jaren het centrum van macht, praal en pracht, van grootse feesten en bevordering van kunst en cultuur. David bracht er veertig jaar van zijn leven door. Hij werd opgevolgd door zijn halfbroer Philips.

GPSwalking.nlDeze bisschop stierf in 1524 en liet zijn boedel op Kasteel Duurstede na aan zijn opvolger. Maar die voelde niets voor het aanvaarden van de erfenis omdat hij dan ook de gigantische schulden moest betalen.

De hele boedel werd dan ook geveild. Nadat keizer Karel V kort het kasteel in zijn bezit had werd het eigendom van de Staten van Utrecht die geen geld hadden voor onderhoud. Het onbewoonde kasteel raakte snel in verval en verloor zijn stenen.

De Fransen verwoestten in 1672 de binnenstad van Wijk bij Duurstede, maar lieten het verlaten kasteel ongemoeid. Toen de Fransen weg waren, gebruikte de bevolking de stenen van het kasteel om hun woninngen te herbouwen.

GPSwalking.nlIn 1852 kreeg de stad Wijk bij Duurstede de ruïne in eigendom en werd er een stadspark omheen aangelegd. Maar op het kasteeleiland zelf vervielen de torens tot zorgwekkende staat. In 1883 en 1948 vonden restauraties aan de Bourgondische toren plaats.

In 1986 kwam de oude vierkante Donjon aan de beurt. Eind 2013 werd een nieuwe, grondige restauratie afgerond. Daarbij is veel metselwerk hersteld, nieuw natuursteen aangebracht en zijn de torenkruizen, de glas-in-loodramen en de schoorsteen hersteld.

Verder is het dak van de donjon vervangen. Het kasteel heeft de status van Rijksmonument en wordt door deskundigen beschouwd als één van de mooiste middeleeuwse kastelen van Nederland. Zie https://kasteelduurstede.nl/historie.html

Mezekouw N51 58.173 E5 20.587
Bijzonder aan de mooie hoge toren is de prachtige mesekouw. Een mezekouw, ook wel mezenkooi, machicoulis of messekouw, is het vierkante werpgat tussen de uit elkaar geplaatste kraagstenen van de stenen uitbouwen van torens en muren van een middeleeuws kasteel. De werpgaten bevinden zich meestal bij de toegangspoort(en).

GPSwalking.nlEen mezekouw was bedoeld om aanvallers te kunnen belagen die onder de uitbouw en dus vlak voor de poorten en muren stonden. Mezekouwen maakten het mogelijk om deze vijanden te bestoken met pijlen en met alles wat maar naar beneden kon worden gegooid zoals kokend water en stenen. Kokende olie en hete pek zullen niet vaak zijn gebruikt omdat olie en pek duur waren.

Op nog slechts negen plaatsen in Nederland zijn mezekouwen te vinden.

We verlaten de stad om even naar de kruising van het Amsterdam-Rijnkanaal met de Lek te kijken. Een van de drukst bevaren routes in de wereld.

Daarna volgt een tocht terug door de groenstroken langs de wijken van de Wijk. We kunnen de weg naar Cothen volgen, maar een alternatief van anderhalve kilometer meer leidt ons door het open terrein met de fruitbomen. In de lente moet dit een van de fraaiste stukjes van de wandeling zijn.

GPSwalking.nlAmsterdam-Rijnkanaal N51 57.800 E5 20.032
Het Amsterdam-Rijnkanaal is het kanaal tussen Amsterdam en Tiel (van het IJ naar de Waal). Het verbindt de Amsterdamse haven met het Ruhrgebied (Duitsland) en is het drukst bevaren kanaal van de wereld. Er varen ongeveer 100.000 schepen per jaar over het kanaal. Het kanaal is 72 kilometer lang, 100 tot 120 meter breed en 6 tot 9 meter diep.

In 1931 werd bij wet vastgelegd dat het kanaal er moest komen. Pas op 21 mei 1952 werd het gehele kanaal geopend, door Koningin Juliana. Daarbij was alleen de zuidelijke helft nieuw gegraven; het noordelijke deel van het Amsterdam-Rijnkanaal wordt gevormd door het oudere Merwedekanaal (tussen Amsterdam en Utrecht).

De zuidelijke helft van het Merwedekanaal werd vervangen door een nieuw kanaal tussen Utrecht, Wijk bij Duurstede en Tiel, waarbij het Merwedekanaal zelf grotendeels in de oude staat en onder de oude naam behouden bleef. Bovendien werd een zijtak gegraven tussen Jutphaas en Vreeswijk, het Lekkanaal.

Het kanaal werd tussen 1965 en 1981 verbreed tot 100 à 120 meter. In dat jaar is het opengesteld voor vierbaksduwvaart met een diepgang tot 3,30 meter.

GPSwalking.nlWaterhuishouding N51 57.628 E5 20.534
In het Betuwepand, tussen de Waal en de Lek, ligt het waterpeil onder normale omstandigheden gelijk met de Lek en fungeert dit pand als rivierarm van de Lek. Dit pand is daarmee ook het hoogst gelegen deel van het kanaal. Bij een waterpeil van 5,55 m +NAP wordt de keerschuif bij de Prinses Marijkesluizen gesloten en fungeert het Betuwepand als een apart vak in het kanaal.

Het kanaal loopt af van zuid naar noord, en het stroomt dus in dezelfde richting. Water wordt ingelaten bij de Prinses Irenesluizen bij Wijk bij Duurstede en, via het Lekkanaal, bij de Prinses Beatrixsluizen bij Vreeswijk. Dit gebeurt om het kanaal op peil te houden, en het tevens te spoelen. Bij lage waterstanden van de Rijn zet men beide hefdeuren van één schutkolk (gedeeltelijk) open. Bij hoge waterstanden wordt de naastgelegen stuw getrokken en fungeert het kanaal als een extra rivierarm. De twee hoge geleidingspalen van de hefdeuren kunnen we in de verte zien.

GPSwalking.nlPrinses Marijkesluizen N51 57.277 E5 21.349
De Prinses Marijkesluizen is een sluizencomplex in het Amsterdam-Rijnkanaal bij Rijswijk (Gelderland) en Ravenswaaij. Het complex bestaat uit twee schutkolken en een keersluis om het Betuwepand van het Amsterdam-Rijnkanaal af te sluiten van de Lek.

Onder normale omstandigheden is de keersluis geopend en kunnen schepen onder de keersluis door varen. Bij een waterpeil van 5,55 m +NAP wordt de keersluis gesloten en moeten schepen via de schutsluis varen.

De keerschuif is een stalen constructie met een breedte van 80 meter, opgehangen tussen twee betonnen heftorens.

Een gemaal maakt deel uit van het complex om water uit het Betuwepand te kunnen pompen.

GPSwalking.nlBoomgaarden N51 59.241 E5 19.346
In Cothen vind je veel boomgaarden. Zowel hoogstam kersenboomgaarden als peren- en appelboomgaarden zijn hier vanouds ruimschoots aanwezig.

De meest opvallende is de boomgaard die besloten ligt in de dorpskern. Deze hoogstam appelboomgaard van ca 0,6 ha behoort zelfs tot het beschermde dorpsgezicht. De gemeente is eigenaar van deze bogaard.

Cothen is al sinds jaar en dag het middelpunt van kersenteelt. Naast kersen worden er ook veel appels en peren geteeld. Het gebied waarin Cothen ligt is uitermate geschikt voor fruitteelt. Dit komt omdat men van oudsher fruit teelde op kleigrond. Gezien de ligging van Cothen is hier veel kleigrond te vinden.

GPSwalking.nlEr zijn verschillende kersenboomgaarden te vinden in Cothen. De lekkerste verse kersen haal je daar rechtstreeks in de boomgaard. Zó van de kersenboom! In de meeste boomgaarden kun je meerdere soorten kersen kopen. Zo zijn er kersen die stevig en zuur zijn, maar ook die zacht en zoet zijn. In de boomgaard kunnen ze je precies vertellen welke kers het beste bij jouw smaak past.

Kersenboomgaarden zijn over het algemeen hoogstamboomgaarden. Dit betekent dat het kersen plukken nog echt handwerk is. De plukker gaat met een houten ladder (de plukkers noemen dit steevast een "leer") de kersenboom in om vervolgens voorzichtig zijn mandje te vullen.

Wanneer zijn mandje vol is geeft hij die af aan de kraam waar de verse kersen gesorteerd worden. De slechte worden eruit gehaald zodat alleen de beste kersen te koop worden aangeboden. Dat heet wrakken van de kersen.

GPSwalking.nlKersenrassen N51 59.241 E5 19.346
Er zijn boomgaarden die wel tot 15 kersenrassen hebben staan. Elk met zijn eigen kleur, smaak en oogstseizoen.

Een aantal bekende kersenrassen zijn:

Burlat: grote donkerrode vruchten met zacht vruchtvlees. Barst snel na regen.

Inspecteur: kleine langwerpige donkere soort, vrij vast vruchtvlees.

Meikers: niet al te grote zachte kersen. Kruising tussen zoete en zure kers.

Morel: zure zachte kers met helderrode tot donkerrode kleur.

Techlovan: grote donkerrode vruchten met kort steeltje.

Vanda: grote min of meer gevlekte helder- tot donkerrode vruchten.

Summit: zeer grote vrucht, donkerrood met vast vruchtvlees.

Wijnkers: donkerbruin, glanzend en redelijk groot.

In de richting van de windmolen ligt de meest opvallende boomgaard in de dorpskern van Cothen. Het is een van de twee nog in de eigendom van een gemeente zijnde bogaarden. Deze hoogstam appelboomgaard van ca 0,6 ha behoort zelfs tot het beschermde dorpsgezicht.

Beschermde Hoogstam appelboomgaard N51 59.855 E5 18.749

GPSwalking.nlMolen Oog in 't Zeil N51 59.896 E5 18.676
De molen Oog in 't Zeil in Cothen is stenen stellingmolen De molen heeft een 17-kantige stelling. De molen heeft drie maalkoppels en is een zogenaamde korenmolen. De kap van de molen is voorzien van gepotdekselde, geteerde delen.

Geschiedenis molen. In 1869 werd de molen gebouwd als vervanging van een standerdmolen. Tot in de dertiger jaren van de 20e eeuw bleef de molen in bedrijf op windkracht.

In 1904 kreeg de molen in Cothen echter al een hulpaandrijving. Deze werkte op een stoommachine. In 1930 werd deze stoommachine vervangen door een elektromotor.

In 1936 werd de kap, het wielenkruis en de stelling verwijderd en werd er puur op motorkracht gemalen. In 1985 werd de molen niet meer gebruikt door het maalbedrijf en kwam in handen van een stichting.

Deze stichting heeft de molen Oog in ’t Zeil uit Cothen, na een brand geheel in oude staat hersteld. In 1987 kon de molen weer volledig draaien op windkracht.

GPSwalking.nlIn 2006 is de stelling verbreed en zijn er er twee maalkoppels aangepast. Op deze manier kan er effectiever gemalen worden. De Oog in ‘t Zeil levert heden te dage nog steeds meel aan bijvoorbeeld de plaatselijke bakker.

Daarmee zijn we aan het einde van deze mooie wandeling gekomen. Het bijzondere is dat elk seinzoen een ander beeld en beleving geeft met wisselend bloesem in het voorjaar of herfstkleuren in het najaar, of buiten genieten in de schaduw van een lindeboom in de zomer of bij de warme kachel in de beschutte ruimte van een historisch café.

Een monument voor 700 jaar Wijk. 'Embrace' van Niko De Wit, Okt 2000.

Startpunt

  • START/FINISH/PARKEREN N51 59.837 E5 18.468
  • P Alternatief N51 58.585 E5 20.000

Geraadpleegde websites

POI’s

  • Verboden Toegang N51 59.992 E5 18.560
  • Sint-Petrus en Pauluskerk. N51 59.934 E5 18.541
  • Cothen N51 59.807 E5 18.638
  • Oude Brug en Cothergrift N51 59.969 E5 18.809
  • Rhijnestein N51 59.820 E5 18.942
  • Protestantse St. Agneskerk N51 59.800 E5 18.876
  • Brink Cothen N51 59.806 E5 18.832
  • Toffe Peer N51 59.806 E5 18.832
  • Vikinghofterrein N51 59.240 E5 20.330
  • Geschiedenis Kromme Rijn N51 59.183 E5 20.365
  • Kromme Rijn N51 59.183 E5 20.365
  • Wijkse Rijn N51 58.635 E5 20.997
  • Wijk bij Duurstede N51 58.536 E5 20.802
  • Singel N51 58.447 E5 20.720
  • Sint Janskerk of de Grote kerk N51 58.356 E5 20.755
  • Dorestad N51 58.308 E5 20.723
  • Slag bij Dorestad (Museum) N51 58.251 E5 20.731
  • Historie waterinlaat N51 58.361 E5 20.970
  • Lek N51 58.130 E5 20.992
  • Wijk bij Duurstede Stadsmuur N51 58.271 E5 20.954
  • Molen Rijn en Lek N51 58.289 E5 20.969
  • Molen van Ruysdael N51 58.195 E5 20.775
  • De Wijkse Haven N51 58.236 E5 20.983
  • Werf N51 58.274 E5 20.990
  • Kasteel Duurstede N51 58.170 E5 20.611
  • Mezekouw N51 58.173 E5 20.587
  • Amsterdam-Rijnkanaal N51 57.800 E5 20.032
  • . N51 57.628 E5 20.534
  • Prinses Marijkesluizen N51 57.277 E5 21.349
  • Boomgaarden N51 59.241 E5 19.346
  • Kersenrassen N51 59.241 E5 19.346
  • Beschermde Hoogstam appelboomgaard N51 59.855 E5 18.749
  • Molen Oog in 't Zeil N51 59.896 E5 18.676