Stadwandeling Leuven Deel 1

Korte beschrijving

Leuven. De studentenstad in België. De stad van de Hertog van Brabant. Tijdens de voorbereiding komen we er al snel achter dat er veel te beleven is. Zoveel zelfs, dat we besluiten om er twee dagen naartoe te gaan. De wandeling uit te zetten en daar de tijd voor te nemen. Dan hebben we de mogelijkheid om bij musea binnen te gaan, een rondleiding in het Stadhuis mee te maken of wat kunst te bekijken. Een terrasje, een pint bier, gewoon, Leuven beleven!

Het moet wel goed weer zijn. Dus gaan we in het voorjaar op weg. We zoeken een hotelletje in de stad, maar dan blijkt twee dagen parkeren in de stad een probleem. Dus vinden we in Herent, net ten noorden de ring van de stad een prettig hotel, gratis parkeren en het openbaar vervoer om de hoek; bus en trein.

Van daaruit gaan we twee wandelingen uitzetten. Dag 1 met de bus vanaf station Herent, lijn 4, naar Klein Begijnhof. Dag 2 met de trein van Herent naar Leuven Station. In 4 minuten zijn we er.

En dan begint het leven. Het hart van Brabant, van de hertogen en de trek naar Brussel. Het Klein Begijnhof. De Sint-Pieter, de Grote Markt, het gotische Stadhuis, een rondleiding, de terrassen, de smalle straatjes vol studenten. Waar gaan ze toch allemaal naartoe? Naar de Oude Markt! 150 m lang en 40 meter breed zien we helemaal gevuld met bierdrinkers. Enorm, dat moet je meemaken, de langste toog van de wereld. Vandaag naar de Kruidtuin en langs de Predikherenkerk van de hertogen.

Het Groot Begijn in het zuiden en de Universiteit komen morgen aan de beurt. Gelardeerd met kerken, parken en pleinen, de alom vertegenwoordigde Universiteit en de slingerende Dijle maken van Leuven een blijvende herinnering. Een bezoek aan de oranjerie van de Kruidtuin, de brouwerij van Stella Artois en het M-Museum maken de dag compleet. Je hebt twee dagen nodig voor de wandelingen van 6 à 7 kilometer.

Een heerlijke stad. Wandeling 1 beschrijft de Hertogen van Brabant uitgebreid. Wandeling 2 gaat dieper in op de geschiedenis van Leuven.

We hebben ook een eendagse wandeling uitgezet, beginnend op de (gratis) parkeerplaats Bodard, net buiten de Ring. Maximaal 10 uur parkeren is dan een beperking. Zie ook onze Stadswandeling Leuven deel 2.


Kenmerken
Startpunt: Leuven: P Station Herent
Startlocatie: Limburg , Belgie
Coördinaten N50.904000 E4.675000
Afstanden: 6 km
Type: Cultuur, Stad
Begaanbaar: Goed
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Overal
Gelopen op: 04-05-2019

Route informatie

Een GPS stadswandeling in Leuven (Belgie)
De lenge van de wandeling is 6 km
Alle paden op deze wandeling zijn goed begaanbaar.
Horeca overal onderweg
Van deze wandeling is een Track en een Route beschikbaar.

Zie ook onze Stadswandeling Leuven deel 2.



Langere beschrijving

GPSwalking.nlSTART/FINISH/PARKEREN N50 54.214 E4 40.517
Omdat we buiten de stadparkeren bij het hotel in Herent kunnen we met de bus OV naar Leuven. Kijk vooraf naar de buskaarten voor https://www.delijn.be/nl/vervoerbewijzen (Dagpas is €7,-, maar Dagpas Plus M-museum is ook €7,-). 6 uur parkeren in Leuven kost €13,50. Buslijn 4 brengt ons in 10 minuten naar de halte aan de Half Maanstraat in Leuven. Daar begint deze wandeling bij het Kleine Begijhof en de Sint-Geertruikerk.

Sint-Geertrui N50 53.047 E4 41.942
De Sint-Geertruikerk was tot eind 18de eeuw twee kerken in één: ze was zowel een abdijkerk als een van Leuvens vijf middeleeuwse parochiekerken. De kerk, waarvan de oorsprong terug gaat tot de eerste helft van de 12de eeuw, is na een bombardement in 1944 grotendeels heropgebouwd. Ze bezit een pronkstuk: het gestoelte voor de kanunniken in het koor. Ook het orgel is van een uitzonderlijke kwaliteit – gebouwd in 1712-1714 door Christiaan Penceler. Bijzonder is ook de opengewerkte torenspits in steen.

De kerk staat bekend als een wonder van Leuven, omdat de toren volledig zonder nagels (d.i., zonder hout, volledig in steen) is opgetrokken. Deze torenspits, ontworpen door Jan van Ruysbroeck, valt op doordat hij helemaal opengewerkt is: men kijkt dwars door het stenen geraamte heen.

GPSwalking.nlSint-Geertruiabdij N50 53.020 E4 41.946
De Sint-Geertruiabdij is het hart van het Klein Begijnhof. De gebouwen, opgetrokken tussen de 14de en de 17de eeuw, werden intussen gerestaureerd en heringericht als wooncomplex. Op de plaats van een oude vleugel van de abdij verrees na de Eerste Wereldoorlog onder impuls van professor-kanunnik Armand Thiery een vreemd aandoend samenraapsel van gerecycleerde gevels van huizen verwoest tijdens de oorlog.

De Sint-Geertrui-abdij was een rijke abdij van reguliere kanunniken van Sint-Augustinus in de Halfmaartstraat, nabij de Mechelsestraat .

Deze abdij werd door Hendrik I van Brabant gesticht in 1206. De abdij bezat talrijke landerijen en hoeves. Binnen de Leuvense omwalling bezat ze wijngaarden met een bijhorend, nog steeds bestaand, wijnpershuis. De Sint-Geertruisluis was een van de waterpoorten van Leuven. In de schaduw van de abdij ontstond het Klein Begijnhof, waarschijnlijk als een gemeenschap van werkzusters in de abdij. Zeker is dat het Begijnhof nog tot in de 17e eeuw ook parochiaal afhing van de abdij. Vandaag resten van de abdij nog de kerk en een deel van de kloostergebouwen. In een van die gebouwen is het Scouting en Gidsen museum gevestigd.

GPSwalking.nlKlein Begijnhof N50 53.121 E4 41.944
De oudste bekende documenten van dit begijnhof dateren van 1272 (voor het Groot Begijnhof gaat dit bijna een halve eeuw verder terug). Het Klein Begijnhof zou ontstaan zijn als een gemeenschap van vrouwen die dienden in de nabijgelegen abdij van Sint-Geertrui (maar zeker is dat niet).

Pas in de 1636 werd een kerk in laatgotische stijl voor de begijnen gebouwd. Het aantal begijnen reikte nooit boven de 100, en zakte na de Franse Revolutie erg snel weg. De kerk werd nog in de 19e eeuw (1862) afgebroken en in 1954 moest ook de infirmerie wijken voor de oprukkende bierbrouwer Artois. De begijnenhuisjes, sinds de Franse Revolutie eigendom van het OCMW, vervielen steeds verder. Na de restauratie van 2000 werden de huisjes weer wit geverfd waardoor het Klein Begijnhof een ander aanzicht kreeg dan het Groot Begijnhof.

Van dit begijnhof resten vandaag een dertigtal huizen in traditionele Vlaamse stijl.

GPSwalking.nlDijle N50 52.993 E4 41.991
De Dijle is een rivier die door de Belgische provincies Waals-Brabant, Vlaams-Brabant en Antwerpen stroomt. Ze maakt deel uit van het stroomgebied van de Schelde. Het gebied ten oosten van Brussel, waar de Dijle doorheen komt, heet het Dijleland. De rivier heeft een lengte van 86 kilometer.

Deze rivier ontspringt in Houtain-le-Val. Ten zuiden van Leuven monden de Thyle, de Train, de Nethen, de Laan en IJse uit in de Dijle; in Leuven zelf ook nog de Voer. In Werchter mondt de Demer uit in de Dijle, die daarna een bocht maakt naar het westen. In Mechelen wordt de Dijle gesplitst in een Binnendijle en een Afleidingsdijle. Uiteindelijk gaat de Dijle, vlak nadat de Zenne in haar loop uitmondt, in Rumst samen met de Nete over in de Rupel.

GPSwalking.nlVismarkt N50 52.897 E4 42.001
Van de Vismarkt is reeds sprake in de 13e eeuw. Het plein was ontstaan door zijn ligging aan een toenmalige Dijlearm en was de locatie van een Leuvense binnenhaven. Het was de locatie van heel wat handel en havenactiviteit en de verblijfplaats van de vissers. De vismarkt is de oudste markt van de stad.

De orde van de broeders heremieten van Sint-Augustinus vestigde zich in 1236 in Leuven in de buurt van de Vismarkt, en kreeg in 1265 de toelating een groot klooster met kerk, priorij, tuinen en bijgebouwen, brouwerij, zieken- en gastenverblijf te bouwen. Dit Augustijnenklooster nam de oostzijde van de Vismarkt in. De meer langgerekte noordelijke en zuidelijke zijde langs de oevers kende een hele reeks herbergen, tevens verblijfplaatsen van schippers en kooplui en stapelruimtes.

GPSwalking.nlIn 1878 werd de loop van de Dijle met zijn meerdere rivierarmen doorheen de stad gedeeltelijk herlegd, en werden andere gedeelten overwelfd. Zo ook op de Vismarkt. In 1884 wordt centraal op het plein een grote fraaie vishal opgetrokken, die evenwel in 1972 werd afgebroken.

De vismarkt was ook in de 20e eeuw nog een gekende uitgaanswijk van Leuven met heel wat cafés. Pas in de jaren zeventig nam de Oude Markt de leidende rol van de Vismarkt als Leuvens uitgaanscentrum over. Heel wat edities van Marktrock vonden ook deels op dit plein plaats.

Meerdere gebouwen aan de Vismarkt dateren nog van de 15e, 16e en 17e eeuw.

GPSwalking.nlDesiderius Erasmus N50 52.818 E4 42.021
Erasmus aan de Universiteit van Leuven (1502-1504).

In 1502 vertrok Erasmus naar Leuven, waar hij de komende twee jaar zou verblijven. Leuven was in die tijd een welvarende stad en sinds 1425 ook universiteitsstad. Erasmus was nog niet goed en wel in Leuven of hij kreeg er een 'leertaak' aangeboden aan de Leuvense universiteit. Erasmus sloeg dit aanbod echter vriendelijk af, naar eigen zeggen omdat hij in Leuven 'te dicht bij de Hollandse tongen zit, die weten hoe schade te berokkenen, maar nooit hebben geleerd iemand tot steun te zijn'.

Enkele figuren zijn belangrijk geweest voor Erasmus’ komst naar deze stad, zoals Nicolas Ruistre, in 1502 bisschop van Arras. Het was mede dankzij Ruistre dat Erasmus de eervolle taak kreeg een lofrede (Panegyricus) te schrijven op de terugkomst van Filips de Schone uit Spanje in 1504. Dit was een uitmuntende kans voor Erasmus om geldelijke steun te verwerven. Op 6 januari 1504 sprak hij de lofrede uit in het adellijke hof te Brussel, en inderdaad ontving hij ongeveer tien livre van de vorst der Habsburgse Nederlanden. In Leuven was Erasmus voor lange tijd te gast bij Jean Desmarais, professor in de retorica en kanunnik van de Sint-Pieterskerk te Leuven. Desmarais spoorde Erasmus aan de Panegyricus te publiceren.

Men kan gerust stellen dat Leuven sinds 1473 de belangrijkste Noord-Europese stad was voor de verspreiding van humanistische geschriften. Dit zal een belangrijke reden zijn geweest voor Erasmus' verblijf in Leuven.

GPSwalking.nlMathieu de Layensplein N50 52.787 E4 42.030
Het Mathieu de Layensplein, het plein voor de Sint-Pieterskerk is 42m lang en 40 m breed, ook bekend als De Layensplein of Layensplein. Via de Mechelsestraat is het plein verbonden met de Grote Markt, dat aan een andere zijde van de Sint-Pieterskerk ligt.

Het Mathieu de Layensplein ligt aan de Sint-Pieterskerk en werd na de Eerste Wereldoorlog aangelegd in een wijk die tot dan bekend stond als de Slachthuiswijk. Sindsdien is het bekend als het Mathieu de Layensplein, wat een verwijzing is naar de Leuvense architect Matthijs de Layens.

Op de plaats waar de Schrijnmakersstraat en de Mechelsestraat op het plein uitlopen, ligt de mijlpaal Middelpunt der stad Leuven. Enkele meters verder staat een standbeeld van de beroemde humanist Desiderius Erasmus.

In de Schrijnmakersstraat, een zijstraat van het plein, wordt sinds 2015 het tv-programma Dagelijkse Kost opgenomen in De Dry Coppen.

GPSwalking.nlSint-Pieterskerk N50 52.770 E4 42.077
De Sint-Pieterskerk is een prachtige hooggotische kerk. Ze werd gebouwd in 986, in romaanse stijl, en is daarmee ook de oudste kerk van de stad. Vanaf de 15de eeuw startte de constructie van de huidige gotische kerk en bleef de romaanse crypte bewaard. Het gebouw staat op de lijst van UNESCO-werelderfgoed. De kerk herbergt ook een schat aan kunstwerken zoals ‘Het Laatste Avondmaal’ van de Vlaamse primitief Dirk Bouts.

De collegiale Sint-Pieterskerk is een rooms-katholieke kerk in Leuven, gebouwd in de stijl van de Brabantse gotiek. De kerk is 95 meter lang, 28 meter breed en de gewelfhoogte is 25m. Aan het kerkgebouw werd in de loop van de 15e eeuw gewerkt door enkele beroemde laatgotische bouwmeesters, waaronder Sulpitius van Vorst, Jan II Keldermans en Matthijs de Layens. Hoewel er tot in de 17e eeuw aan de kerk werd gebouwd, bleef de Sint-Pieterskerk onvoltooid; met name de twee westtorens hebben nooit hun volle hoogte bereikt.

GPSwalking.nlAan de patroonheilige van de kerk, de apostel Petrus, ontlenen de Leuvenaars hun bijnaam "Pietermannen" of "Peetermannen".

De geschiedenis van de Sint-Pieterskerk begint vermoedelijk met een houten kerk uit de 8e eeuw. Dit kerkje werd rond het jaar duizend vervangen door een stenen romaanse kerk metzes traveeën en een vierkant koor. Tijdens de uitbreidingen werd ook rond 1070 de crypte gebouwd, waarvan het onderste gedeelte behouden is tijdens de bouw van de gotische kerk. Tegenwoordig is de crypte toegankelijk voor publiek.

De gotische kerk werd gebouwd vanaf 1400. De precieze datum is onzeker, omdat de registers van de kerk verloren zijn gegaan. Diverse architecten voltooiden de bouw.

GPSwalking.nlIntussen was de bouw van de torens ook gestart onder leiding van bouwmeester Joost Metsys. Hij had drie torens voor ogen, waarvan de middelste 525 voet (ongeveer 150 meter) hoog moest worden, de twee ernaast 430 voet (120 meter). Deze werken moesten echter worden gestaakt: Metsys' constructie was niet goed uitgewerkt, de bodem was instabiel en de torens konden niet goed verankerd worden. Minder dan de helft was voltooid. Later, in 1604, werd de hoogte nog verminderd na een instorting.

De kerk heeft zwaar geleden tijdens de Eerste Wereldoorlog. Ze werd het slachtoffer van een brand, die haar het dak kostte. Ook de barokke dakruiter van de Namense architect Denis-Georges Bayar werd daarbij verwoest. In de Tweede Wereldoorlog werd de kerk gebombardeerd. Veel kerkschatten zijn tijdens de beide oorlogen verloren gegaan.

GPSwalking.nlTafelrond N50 52.737 E4 42.120
Het Tafelrond is een gebouw en staat aan de oostkant van de Grote Markt in Leuven. Vandaag staat er al de vierde versie van het gebouw; het eerste gebouw werd gebouwd in de jaren 1480. De naam komt van het gegeven dat de burgers van de stad er eeuwenlang konden vergaderen. Het eerste gebouw was gotisch, de andere neoclassicistisch. Van 1930 tot 2002 was de Nationale Bank er gevestigd.

Eerste Tafelrond
De bouw van het gotische Tafelrond begon in 1480 naar een ontwerp van Matthijs de Layens, dezelfde architect van het stadhuis. De huizen werden door de stad als vergaderlokaal verhuurd aan de Leuvense sociëteiten: rederijkerskamers, schuttersgilden en andere verenigingen.. In 1553 werd het gebouw lelijk vernield door een brand, na een feest van de schuttersgilde.

GPSwalking.nlTweede Tafelrond
Het stadsbestuur besloot in 1817 het Tafelrond te slopen en te vervangen door een neoclassicistisch gebouw, volgens de heersende trend in die periode. Het nieuwe gebouw werd een ontwerp van Charles Vander Straeten. Het witgepleisterde gebouw werd verhuurd aan de Société de l’Académie de Musique, die het gebruikte voor theatervoorstellingen en muziekuitvoeringen. In de schouwburgzaal was plaats voor 980 toeschouwers. Dit gebouw werd in puin gelegd in augustus 1914.

Derde Tafelrond
Nog tijdens de Eerste Wereldoorlog werd besloten het Tafelrond terug op te richten, en zich daarvoor te baseren op het oude Tafelrond-gebouw van De Layens. Architect werd de Antwerpenaar Max Winders. De Nationale Bank, die haar filiaal op de Volksplaats (Ladeuzeplein) had verloren, trad op als geldschieter en bouwheer van het nieuwe gebouw.

GPSwalking.nlHet bankgebouw werd in gebruik genomen in 1930. De nissen werden opgevuld met beelden van Ernest Wijnants en stellen belangrijke figuren voor uit het bank- en financiewezen. Tijdens de begindagen van de Tweede Wereldoorlog raakte het Tafelrond beschadigd. In 2002 verliet de Nationale Bank het gebouw.

Vierde Tafelrond
In juli 2005 werd het Tafelrond verkocht. De koper was de West-Vlaamse Leuvenaar Jan Callewaert (de stichter van Option). De kostprijs was 6,4 miljoen euro. In 2012 maakte Callewaert bekend dat het gebouw herbestemd zou worden tot hotel en restaurant, studio voor praatprogramma's en appartementen. Het hotel The Fourth (TH4TH) is sinds 2016 een hotel met 44 kamers.

GPSwalking.nlGrote Markt N50 52.744 E4 42.089
De Grote Markt is het plein tussen de Sint-Pieterskerk en het Stadhuis. Door haar ligging op het kruispunt van enkele van de bekendste en meest toeristische plekken in Leuven, is de Grote Markt een van de drukste Leuvense pleinen. Toch is de Grote Markt tegenwoordig vrijwel geheel verkeersvrij; enkel fietsers en de bussen van de vervoersmaatschappij De Lijn mogen over de Markt rijden.

De Grote Markt bevindt zich op een van de meest historische plaatsen van Leuven en bestaat in haar huidige ontwerp reeds sinds de 14de eeuw, bij de oprichting van de Katholieke Universiteit Leuven. De meeste gebouwen op het plein zijn dan ook opgetrokken in de befaamde Brabantse gotiek, zoals het monumentale stadhuis.

Andere opvallende gebouwen aan de Grote Markt zijn het Tafelrond, de Collegiale Sint-Pieterskerk en enkele prachtige gildenhuizen. Daarnaast is, zoals in heel Leuven, ook hier geen gebrek aan cafés en tavernes.

Een van de oudste van die evenementen is de Meyboom-planting, een eeuwenoude traditie die haar oorsprong heeft in de rivaliteit tussen de buursteden Leuven en Brussel.

GPSwalking.nlMoorinneken N50 52.756 E4 42.016
Voor dat Het Moorinneken een gezellig restaurant werd, waar je gemoedelijk kan tafelen of gewoon iets gaan drinken, heeft het gebouw een boeiende reis doorheen de geschiedenis gemaakt.

Sommigen griezelen er een beetje van maar alvorens de Grote Markt in Leuven de Grote markt werd, was het een kerkhof. Aan het begin van de 15e eeuw maakte het kerkhof plaats voor een marktplein. In 1432 was het huidige Moorinneken een van de eerste huizen aan de toenmalige ingang van de Grote Markt.

Het gebouw is gekend en wordt vaak hérkend door het prachtige borstbeeld aan de gevel. Een leuke anekdote ligt aan de basis van deze buste. In de 15e eeuw heette het huis nog den Moriaen of Den Moer, afkomstig van de naam Maurius. Aan het einde van de 15e eeuw dacht een klerk verkeerdelijk dat men met Den Moer “neger” bedoelde. Als gevolg van deze verkeerde interpretatie kwam er in 1493 de negerinnenbuste vervaardigd door de hand van beeldhouwer Egide Rombaux.

Begin 18e eeuw begon men de naam Het Moorinneken te gebruiken. https://www.delijn.be

GPSwalking.nlStadhuis van Leuven N50 52.737 E4 42.072
Het stadhuis van Leuven is een van de bekendste gotische stadhuizen ter wereld en staat op de Grote Markt van Leuven.

De plannen voor het stadhuis van Leuven zijn gebaseerd en geïnspireerd op het Stadhuis van Brugge. Het Brugse stadhuis is een van de oudste in België en stond, naast dat van Leuven, model voor onder meer het stadhuis van Oudenaarde, Brussel en Gent.

Het stadhuis telt drie verdiepingen. Tussen de vensters zijn telkens twee nissen, die lichtjes uitspringen. Drie van de vier hoektorens hebben ook nissen. De kraagstenen zijn gebeeldhouwde voorstellingen uit de Bijbel. Het steeds terugkerende onderwerp is schuld en boete. Ze hadden een belerende en vermanende functie.

Sinds de verhuis van de stadsdiensten naar het stadskantoor aan het Prof. Van Overstraetenplein (aan het station) wordt het stadhuis enkel nog gebruikt voor plechtigheden.

GPSwalking.nlGeschiedenis Stadhuis N50 52.724 E4 42.065
Het eerste stadhuis stond op de Oude Markt. In de vijftiende eeuw werd besloten een nieuw gebouw op te trekken op de Plaetse, de huidige Grote Markt. Om het stadhuis, oftewel het Voirste huys, goed in te kunnen planten, onderging het plein grote veranderingen sinds 1433.

Het stadhuis werd gebouwd in twee fases. Ook werden de Clercken cameren rond het Vrijthof (de nog steeds bestaande binnentuin) gebouwd.

Tussen 1448 en 1469 kwamen onder de Layens het Voirste huys (het deel dat grenst aan de Grote Markt) en de Conserverije (de vleugel aan de Naamsestraat) klaar.

Een nieuwe verbouwing kwam er in 1709. De ingang werd verbouwd: links naast de toegangsdeur werd een venster omgebouwd tot deur, wat de symmetrie ten goede kwam, en ook kwamen er de huidige trappen.

De grote verandering kwam er in de periode 1849-1880. De tot dan leeg gebleven nissen werden gevuld met beelden.

GPSwalking.nlEr staan in totaal 236 beelden in de gevels. De sokkels vertonen bijbelse taferelen. De figuren op de voetstukken dragen allen Bourgondische kledij, de figuren in de nissen dragen kledij uit de periode waarin ze geleefd hebben.

De figuren op de benedenverdieping beelden onder meer geleerden, kunstenaars en historische figuren uit het Leuvense uit. De eerste verdieping toont figuren die de gemeentelijke vrijheden symboliseren en de patroonheiligen van de parochies.

Op de tweede verdieping staan alle heersers over de stad, van de graven van Leuven en de hertogen van Brabant tot Leopold II, hoewel Willem I en Leopold I ontbreken. De nissen in de torens werden gevuld in 1895-1913 met 87 beelden. Zij kregen Bijbelse figuren.

Het stadhuis is meermaals gerestaureerd.

 

GPSwalking.nlGotische zaal/Raadszaal in het stadhuis N50 52.722 E4 42.078
De buitengevel mag dan gotisch zijn, binnen zijn de salons in verschillende stijlen ingericht. Zo is er een salon in Lodewijk XIV-stijl, één in Lodewijk XV-stijl en één in Lodewijk XVI-stijl. In één van die salons hangt een schilderij van elke burgemeester sinds de Franse tijd, met uitzondering van de zittend burgemeester Louis Tobback.

Op de begane grond is de wandelzaal met eiken draagbalken gesneden door Willem Ards. Ook is er de gotische zaal, met vier grote historische schilderijen en zeven kleinere portretten van André Hennebicq.

Rondleidingen geven een indruk van het gebouw en het interieur.

GPSwalking.nlRector De Somerplein N50 52.737 E4 42.153
Het Rector De Somerplein werd genoemd naar de eerste rector van de Nederlandstalige Katholieke Universiteit Leuven, professor Pieter De Somer. Het plein is de verbinding tussen de Bondgenotenlaan, de Tiensestraat, de Grote Markt en het Margarethaplein. Het plein wordt gedomineerd door het koor van de Sint-Pieterskerk.

Na het station van Leuven is het De Somerplein met zijn drukke bushaltes de belangrijkste toegangsweg tot Leuven via het openbaar vervoer. Op het plein staat ook het Fonske, een standbeeld dat de KU Leuven bij haar 550-jarige bestaan aan de stad schonk.

In 2006 waren er plannen om het plein volledig te vernieuwen met moderne bushaltes en fietsenstallingen.

Tot 2011 heette het De Somerplein het 'Maarschalk Fochplein', genoemd naar de Franse maarschalk Ferdinand Foch. Bij de eerder besproken vernieuwingsplannen stelde Louis Tobback ook voor het plein te hernoemen omdat hij het niet wenselijk vond dat er een plein vernoemd is naar "een man die tijdens de Eerste Wereldoorlog miljoenen doden op zijn geweten had".

GPSwalking.nlOude Markt Leuven N50 52.706 E4 41.980
De Oude Markt is een rechthoekig plein in het centrum van Leuven dat grotendeels bestaat uit horecazaken. Hieraan dankt het zijn bijnaam de langste toog ter wereld. Midden augustus wordt hier het jaarlijkse muziekfestival Marktrock georganiseerd.

Als residentiestad van de graven van Leuven kreeg het plein in 1150, toen de eerste stenen omwalling werd gebouwd, het marktrecht waardoor er economische activiteiten werden ontwikkeld. Er werd tot drie maal per week markt gehouden. Delen van de markt ontsnapten aan de bombardementen van de twee wereldoorlogen, maar toch was de wederopbouw noodzakelijk.

GPSwalking.nlOp de Oude Markt komt ook de classicistische vleugel van de universiteitshal uit.

Daarnaast wordt er de eerste drie weken van september op de Oude Markt jaarlijks Leuven kermis gehouden, naast het Studentenwelkom eind september. Tevens is er ook Hapje-Tapje met de barmannenrace begin augustus (eerste zondag) en sinds 1989 wordt iedere vrijdag van juli de Beleuvenissen georganiseerd. Dit is een serie concerten die telkens rond een bepaald thema draait.

Op de Oude Markt staat De Kotmadam, een beeld uit 1985 van Fred Bellefroid.

De Oude Markt telt 2 waterpompen: de Sint-Janspomp, die functioneert, en de Collegepomp, een relict uit 1724.

GPSwalking.nlPaep Thoon N50 52.800 E4 41.911
Paep(e) Thoon (Leuven, 15e eeuw) was een volksfiguur in Leuven, in de Bourgondische Nederlanden tijdens de Middeleeuwen. Talrijke verhalen deden over hem de ronde. Hij heeft een standbeeld in Leuven.

Zijn echte naam was Anthoon vander Phalizen of, in het Latijn, Antonius Phalesius. De naam Paep verwijst naar het feit dat hij een priesterkind was; de naam Thoon verwijst naar zijn voornaam Anthoon.

Thoon was een natuurlijk kind van Jan vander Phalizen, pastoor van de Sint-Pieterskerk in Leuven. Thoon leefde in de 15e eeuw; de enige datum die bekend is, is het jaar 1434 waarin zijn vader hem een jaarlijkse rente bezorgde. Mogelijks was Thoon gebocheld. Thoon was organist en beiaardier in de Sint-Pieterskerk. Hij geraakte bekend door de grappen en grollen die hij uithaalde in de stad. Toen het te gortig werd, veroordeelde een rechter in Leuven hem tot de ballingschap in Luik. Nooit mocht Thoon nog voet op Leuvense grond zetten.

GPSwalking.nlThoon keerde terug naar Leuven met paard en kar. Zijn schoenen zaten onder de Luikse modder en hij vroeg aan de stadswacht om hem door de poort binnen te laten. Dit leidde tot een volkstoeloop. De rechter werd erbij gehaald.

Thoon riep luidop dat met de Luikse modder aan zijn schoenen hij geen voet op Leuvense grond zette. Het spektakel eindigde dat de rechter toegaf. Thoon leefde verder in Leuven als nar. Zo werd over hem verteld dat hij de spot dreef met geleerde studenten van de universiteit.

Romaanse Poort N50 52.810 E4 41.786
De kapel van de Romaanse Poort maakte deel uit van het vroegere klooster van de Augustinessen en later het Sint-Elisabethhospitaal.

Tegenwoordig maakt de kapel deel uit van het Cultuurcentrum Leuven en wordt ze voornamelijk als theater gebruikt voor concerten en tentoonstellingen. De rondboogingang is romaans en dateert van rond 1225.

GPSwalking.nlKruidtuin N50 52.678 E4 41.412
De Hortus Botanicus Lovaniensis, beter bekend als de Kruidtuin, is de botanische tuin, gelegen aan de Kapucijnenvoer in Leuven.

Na de oprichting van de Rijksuniversiteit Leuven werd de te klein geworden eerste tuin verplaatst naar de overkant van de Kapucijnenvoer.

Hofarchitect Charles Vander Straeten ontwierp het toegangsgebouw en de oranjerie. Bij de opheffing van de Rijksuniversiteit in 1835 werd de tuin overgedragen aan het stadsbestuur van Leuven.

Vandaag de dag bevindt zich op een oppervlakte van ca. 2,2 ha een uitgebreide verzameling bomen, heesters en struiken. Naast de verzameling kruidachtige planten, kruiden, water- en kuipplanten, stelt een serrecomplex (450 m²) een verscheidenheid van tropische en subtropische soorten tentoon.

Bij Koninklijk Besluit werd de oranjerie in 1976 als monument en de hele kruidtuin als landschap gerangschikt.

GPSwalking.nlSt Martha and St Mary’s Anglican Church Leuven N50 52.646 E4 41.660
St Martha & St Mary’s is gestart vanuit de Holy Trinity prokathedraal van Brussel in 1997. Deze kerk is nog steeds de ‘moederkerk’ en de huidige priester werkt er als kanunnik-theoloog. M&M’s is als aparte Anglicaanse parochie erkent door de Belgische federale overheid in 2011, wat betekend dat de vergoeding voor de priester en andere parochiekosten door de staat worden vergoed.

M&M’s mag wekelijks gebruiken maken van de Rooms-katholieke kapel van het Justus Lipsiuscollege.

M&M’s wordt bezocht door expats, Leuvenaars en studenten van KU Leuven en ETF Leuven. Er wordt voorzien in een Nederlandse en Engelse liturgie. Er kan genoten worden van verschillende muziekstijlen, een intellectuele prediking en een warme gemeenschap. Na de diensten is er koffie en cake.

Zie https://www.delijn.be

Onze-Lieve-Vrouw-ten-Predikherenkerk N50 52.744 E4 41.749
De Onze-Lieve-Vrouw-ten-Predikherenkerk is de oudste gotische kerk in Leuven. Het was ook een van de eerste gotische kerken van België. Het gebouw is niet meer in gebruik als kerk.

Op de locatie bevond zich voorheen een residentie van de hertogen van Brabant. De kerk was oorspronkelijk de kloosterkerk van de dominicanen, ook bekend als predikheren, vanwaar de naam van de kerk. Met de bouw van de kerk werd in 1234 begonnen. Het Rijnlands vroeggotisch koor werd eerst gebouwd. Een stijlbreuk is zichtbaar aan de vierde travee vanaf waar de overwelving en luchtbogen wegvallen en een eenvoudigere, plaatselijke bouwwijze wordt gebruikt.

GPSwalking.nlIn de kerk bevindt zich onder andere edelsmeedwerk uit de 16e en 17e eeuw en een restant van het praalgraf van hertog Hendrik III van Brabant en zijn echtgenote Aleidis van Bourgondië (late 13e eeuw). Dit bevond zich in de hertogelijke kapel, in de meest oostelijk travee van de noordbeuk. In het begin van de 17de eeuw werd ze omgevormd tot kapel van de Rozenkrans en in 1764 zelfs geheel ontmanteld.

De Onze-Lieve-Vrouw-ten-Predikherenkerk werd zwaar beschadigd tijdens de Tweede Wereldoorlog. De wederopbouw liet lang op zich wachten. De restauratie was anno 2008 achter de rug en de kerk wordt gebruikt als auditorium van het Leuvense cultureel centrum 30CC.

Nu we in het verbrlijfsgebied van de Hertogen van Brabant zijn terechtgekomen richten we ons op de historische figuren hertog Hendrik III van Brabant en Aleidis van Bourgondië die hier gewoond hebben en bijgedragen hebben aan de ontwikkeling van Brabant. In die tijd een zeer welvarend deel van Europa.

Al vanaf 900 ontwikkelde het gebied van Brabant zich onder Duitse invloed, vooral Lotharingen en Neder-Lotharingen. Rond 1100 leidde dat tot de titel Godfried I van Leuven, als landgraaf van Brabant. Als Hendrik I, zoon van Godfried III tijdens de kruistochten Jeruzalem verdedigde tegen de Egyptische sultan Saladin werd hij door keizer Frederik Barbarossa verheven tot Hertog, de eerste Hertog van Brabant.

Als bijlage achter dit verslag laten we de Hertogen van Brabant passeren.

GPSwalking.nlHendrik III van Brabant N50 52.739 E4 41.835
Hendrik III van Brabant 1231-1261

Hendrik III (ca. 1231 – Leuven, 28 februari 1261), hertog van Brabant van 1248 tot zijn dood, was de zoon van Hendrik II. Hij wordt ook Hendrik de Zachtmoedige genoemd.

Hendrik trouwde in 1251 met Aleidis van Bourgondië, dochter van Hugo IV van Bourgondië. Hendrik steunde de kandidatuur voor het Duitse koningschap van Alfons X van Castilië, door wie hij in 1257 werd aangesteld tot handhaver van de vrede in de westelijke rijksgebieden.

De beroemde dichter-minnezanger Adenet le Roi verbleef aan zijn hof, terwijl er ook van zijn eigen hand enkele hoofse gedichten (in het Frans) bewaard zijn gebleven. Twee dagen voor zijn dood verleende hij, naar het voorbeeld van zijn vader, aan zijn onderdanen een privilege, eveneens met de bedoeling de Brabanders welwillend te stemmen voor zijn minderjarige opvolgers. In de Leuvense Predikherenkerk bevinden zich restanten van de grafzerken van Hendrik en Aleidis.

Aleidis van Bourgondië N50 52.739 E4 41.835
Aleidis van Bourgondië (1233 - 23 oktober 1273) was een dochter van Hugo IV van Bourgondië en diens eerste echtgenote Yolande van Dreux. In 1251 trouwde zij met hertog Hendrik III van Brabant en schonk het leven aan:

  • Hendrik IV (1251-1272)
  • Jan I (1253-1294)
  • Godfried van Brabant (-1302), heer van Aarschot, gesneuveld in de Guldensporenslag
  • Maria (1254-1321), gehuwd met Filips III van Frankrijk.

GPSwalking.nlNa het overlijden van haar gemaal in 1261, werd hij opgevolgd door zijn zwakbegaafde zoon Hendrik IV. Aleidis was voogd over haar kinderen en oefende het regentschap uit, tot haar tweede zoon Jan in 1267 hertog werd. Ze deed dit ondanks de tegenstand van Otto II van Gelre, Hendrik I van Hessen en Hendrik van Leuven-Gaasbeek. De avonturenroman op rijm Sone de Nansay zou op haar verzoek zijn geschreven ter lering van Jan.

De hertogin-weduwe stichtte de priorij Hertoginnedal in de vallei van de Woluwebeek (1262) op een plaats waar het kasteel Hertoginnedal nog steeds aan haar herinnert. In het klooster verbleef de eerste religieuze vrouwengemeenschap van de Nederlanden die de regels van de heilige Dominicus Guzman volgde. Ook de Predikherenkerk van Leuven genoot haar patronage.

Beroemd zijn haar vragen aan Thomas van Aquino over enkele beschikkingen uit het testament van de overleden hertog. Hendrik had de uitdrijving bevolen van de joden en cahorsijnen, tenzij ze handel wilden drijven sine prestatione et usura ("zonder rente of woeker"). Aleidis weifelde hoe ze aan deze wens gevolg kon geven zonder zich in een lastig parket te brengen. Ze besloot om de grote dominicaanse intellectueel te raadplegen. Aquino antwoordde haar met het werk De regimine judaeorum. Daarin adviseerde hij hare Excellentia om de joden met mate te belasten en om ze te verplichten tot het dragen van herkenningstekenen.

Aleidis stierf op 40-jarige leeftijd. Haar hart kreeg een rustplaats in de Sint-Annapriorij, maar voor het overige werd ze begraven in de Leuvense Predikherenkerk. Haar gebeeldhouwde hoofd, afkomstig van de ontmantelde graftombe, wordt bewaard in het Museum M.

GPSwalking.nlKatholieke Universiteit Leuven N50 52.679 E4 42.010
Sedes sapientiae (Zetel der wijsheid)

De Katholieke Universiteit Leuven of KU Leuven is een katholieke universiteit waarvan de hoofdcampus gevestigd is in de Belgische stad Leuven. De instelling biedt ook opleidingen aan op hun campussen in Brussel, Antwerpen, Gent, Kortrijk, Brugge, Geel, Diepenbeek, Sint-Katelijne-Waver en Aalst.

Het is met 20.436 personeelsleden en 58.045 studenten niet alleen de grootste Nederlandstalige universiteit, maar ook de grootste universiteit van de Lage Landen met 16 faculteiten. Volgens het Times Higher Education Supplement (THES) van The Times is de KU Leuven in 2015 de hoogstscorende Belgische en de hoogstscorende Nederlandstalige universiteit. Wereldwijd staat de KU Leuven 35e op basis van scores en in de groep 51-60 gerangschikt op basis van reputatie.

GPSwalking.nlM-Museum N50 52.733 E4 42.278
Het grafmonument van Isabella van Bourbon (1436-1465) door Jan II Borman en Renier van Thienen in het M - Museum Leuven

M – Museum Leuven is een museum in de Leuvense binnenstad, op de locatie van het vroegere stedelijk museum Vander Kelen-Mertens. Het museum beschikt over een eigen collectie van meer dan 52.000 werken. De opening vond plaats op 20 september 2009 door de Belgische prinses Mathilde en de Nederlandse prinses Máxima.

M – Museum Leuven is gedeeltelijk ondergebracht op de site van het vroegere stedelijk museum Vander Kelen-Mertens, in de oude Leuvense binnenstad. De indrukwekkende museumsite van Belgisch toparchitect Stéphane Beel, integreert historische elementen en een strakke hedendaagse architectuur rondom een mooie binnentuin.

GPSwalking.nlOp verschillende plaatsen in het museum wordt een uitzicht op de stad geboden. Het museum heeft een dakterras.

De historische collectie van M heeft als ankerpunten unieke schilderijen uit de late gotiek (15de en 16de eeuw) en een mooie beeldencollectie (19de eeuw). De M-collectie bevat topstukken van Dirk Bouts, Rogier Van der Weyden, Constantin Meunier, Jef Lambeaux en andere.

De opstelling werpt een licht op enkele aandachttrekkers zoals een aantal monumentale atelierplaasters van Constantin Meunier, een albasten retabel uit 1610 uit de Sint-Annakapel van het Heverleese Celestijnenklooster en het ontwerp voor de nooit gerealiseerde torens van Sint-Pieter op perkament. De vaste collectie telt 46 000 stukken.

Na het bezoek aanhet Museum-M gaan we op de terugweg nog even langs het voormalig Staella Artois terrein. Daarna nmen we de bus naar Herent.

Onderweg passeren we de rechtbanken van de stad en de regio. Ooit een belangrijk wetscentrum in de wereld. Nog steeds mag een magistraat van een land oorlog voeren zonder toestemming van het volk.

GPSwalking.nlGerechtsgebouw Leuven N50 52.822 E4 42.116
Het gerechtsgebouw Leuven is opgetrokken in het centrum van de Belgische stad Leuven aan het Ferdinand Smoldersplein, naar de plannen van de Brusselse architect Oscar Francotte. Het werd in gebruik genomen in 1930.

Het gerechtsgebouw is de zetel van het Gerechtelijk arrondissement Leuven. Het huisvest de rechtbank van eerste aanleg met een burgerlijke rechtbank, een correctionele rechtbank en een jeugdrechtbank.

Het is ook de zetel van de ondernemingsrechtbank en de arbeidsrechtbank van het gerechtelijk arrondissement. Eveneens in het gerechtsgebouw bevindt zich de arrondissementsrechtbank Leuven, de ondersteunende gerechtelijke diensten en de kantoren van het openbaar ministerie geleid door de Procureur des Konings.

Sinds 1996 is het gerechtsgebouw ook een zetel van het hof van assisen voor de provincie Vlaams-Brabant.

GPSwalking.nlVredegerecht N50 52.872 E4 42.112
Een vredegerecht is in sommige landen, waaronder België, een rechtbank voorgezeten door een vrederechter: een alleen zetelende magistraat die relatief snel oordeelt in kleine zaken, die dicht bij de burger staan. De vrederechter is de gemakkelijkst toegankelijke rechter en van oudsher het feitelijke gezicht van de rechtspraak bij de burger in landen waar het rechtsstelsel op de Franse Code Napoléon is gebaseerd.

Het vredegerecht en de vrederechter in deze betekenis komen alleen nog voor in België, Luxemburg en Zwitserland. In Frankrijk zelf is de vrederechter in 1958 afgeschaft. Ook Nederland en delen van Duitsland en Italië waar de Code Napoléon tijdens de Franse bezetting begin negentiende eeuw was ingevoerd, kenden korte of langere tijd het instituut van de vrederechter. Dit gold onder andere decennialang in de Duitse gebieden ter linkerzijde (westelijk) van de Rijn. In Nederland werden vrederechter en vredegerecht in 1838 vervangen door de kantonrechter en het kantongerecht.

GPSwalking.nlRijksarchief te Leuven N50 52.910 E4 42.129
Het Rijksarchief te Leuven is een van de 19 archiefdiensten van het Belgische Rijksarchief en is gevestigd te Leuven (provincie Vlaams-Brabant).

Het Rijksarchief heeft sinds 2001 een vestiging te Leuven, als gevolg van de opdeling in 1995 van de provincie Brabant. Het Rijksarchief betrekt de kelder en gelijkvloerse verdieping van het Villerscollege, een geklasseerd gebouw in de Vaartstraat. Oorspronkelijk was het gebouw een refugehuis van de abdij van Villers (in Waals-Brabant).

Het stedelijke refuge van de abdij in Leuven diende tot verblijf van de jonge monniken die in de stad theologie studeerden. In 1660 werd het door abt Dionysius van Zevendonck omgevormd tot het universitaire college van Villers. Het college werd in de 18e eeuw volledig heropgebouwd in rococo-stijl en in 1991 en 2001 gerenoveerd. Het gebouw biedt plaats aan meer dan 50 kilometer archief. Behalve van het Rijksarchief is het Villerscollege ook de locatie van het vredegerecht van de drie Leuvense kantons binnen het gerechtelijk arrondissement Leuven.

Achter het Klein Begijnhof ligt nu een braak terrein, dat voorheen toebehoorde aan de Brouwerij van Stella Artois en daarvoor aan het Grijzezusterklooster. Om toch nog even in de bierhistorie te duiken gaan we even pauseren bij Grand Café De Hoorn. Daarna gaan we terug naar Herent. De bushalte is aan de Mechelsestraat.

GPSwalking.nlBrouwerij den Hoorn N50 53.232 E4 41.996
Stella Artois is de grootste bierbrouwerij van België. In vroeger tijden was er rond Leuven veel wijnbouw, maar als gevolg van klimaatverandering in de 12e eeuw – het werd kouder – verging het de wijnboeren minder goed. De drankvoorziening bleef echter en ging over op het brouwen van bier. Een van de vele brouwerijen ontwikkelde zich tot de huidige Stella Artois. De huidige brouwerij staat tussen het kanaal en de spoorlijn en begon als Brouwerij Den Hoorn.

Brouwerij den Hoorn bestond zeker al in 1366. De brouwerij floreerde mede door de aanwezigheid van studenten, na de oprichting van de Katholieke Universiteit Leuven in 1425, maar ook door de slechte kwaliteit van het vervuilde drinkwater. In de 15de eeuw groeit het bedrijf dan ook uit tot een van de grootste ondernemingen van de stad. Met de accijnzen uit bierverkoop, kon de stad de o.a. stadsinfrastructuur verbeteren, wat de gehele stad ten goede kwam. In 1537 was Den Hoorn zelfs de belangrijkste onderneming.

Sébastien Artois wordt in Brouwerij den Hoorn op 13 juni 1708 Meesterbrouwer. Negen jaar later kocht hij de brouwerij en gaf hem zijn naam maar behield wel de hoorn in het logo van de brouwerij. Niet alleen zorgde de familie voor een verdere groei maar ook de beschikbaarheid van het nieuwe Kanaal Leuven-Dijle. Ten tijde van het Eerste Franse Keizerrijk was Brouwerij Artois de grootste brouwerij van het hele rijk en kon ook na de verbeurdverklaring van het Grijzezusterklooster in Leuven dit aankopen om de productie-eenheid nog verder uit te breiden. Leonard Artois overlijdt in 1814 kinderloos en zijn zus Jeanne-Marie Artois zal de laatste Artois in het bedrijf worden. Ze was gehuwd met Leuvens burgemeester Jean Baptiste Plasschaert.

De brouwerij is nu eigendom van Anheuser-Busch InBev.

Vanaf 1892 brouwt ook Artois pils bier, het Bock bier. Het is evenwel het speciale kerstbier Stella dat met Kerstmis 1926 – vandaar de ster (Stella) - werd geïntroduceerd dat het meest succesvol is. Stella Artois wordt veruit het meest succesvolle product van de brouwerij.

De verlaten gebouwen van de voormalige Brouwerij De(n) Hoorn werden in 2007 opgekocht en volledig gerenoveerd met behoud van de oude brouwinstallatie. Het gebouw kreeg vanaf oktober 2012 een nieuwe bestemming als bedrijvencomplex. Nu deelt Grand Café De Hoorn alleen nog de herinnering

Leuvense stadsbus N50 53.207 E4 41.798
Het Leuvense stadsbusnet wordt geëxploiteerd door de Vlaamse Vervoermaatschappij "De Lijn", entiteit "Vlaams-Brabant". Het huidige stadsbusnet bestaat uit twaalf stadslijnen, die volgens een sterstructuur alle deelgemeenten in het stadsgebied en verschillende buurgemeenten aandoen. De meeste lijnen doen dus ook dienst als voorstadslijnen. Lijn 6 loopt echter een eind verder door, tot in Hoegaarden ten zuiden van Tienen. Lijn 630 verzorgt een efficiënte verbinding van noord naar zuid via de ring. Het busstation aan het Leuvense NMBS-treinstation doet dienst als het centrale knooppunt voor alle stads- en streekbussen. Een aantal stadslijnen rijdt ook, soms met een beperkte route, als nachtbus.

GPSwalking.nlHERTOGEN VAN BRABANT
Van 950 tot 1500

Lambert I van Leuven, bijgenaamd met de Baard (ca. 950 – Florennes, 12 september 1015), was de oudste met zekerheid bekende graaf van Leuven en stamvader van de Leuvense gravendynastie.

Lambert II, bijgenaamd Balderik (992/995 - Doornik, 19 juni 1054), graaf van Leuven en van Brussel, was de tweede zoon van Lambert I (†1015) en Gerberga van Neder-Lotharingen (†1018)

Hendrik II van Leuven (ca. 1020 - begraven te Nijvel in 1078) was graaf van Leuven en Brussel van 1054 tot 1078. Hij was zoon van Lambert II Balderik, graaf van Leuven en Brussel, en diens echtgenote Oda van Verdun.

Zijn naam verschijnt naast die van zijn broer Reinier in een akte van 1078 voor het kapittel van Brussel.

Er is weinig bekend over zijn heerschappij,

GPSwalking.nlHendrik III van Leuven, gestorven te Doornik in februari of maart 1095, begraven in de abdij van Nijvel, was graaf van Leuven en Brussel tussen 1078 en 1095. Hij was de zoon van Hendrik II van Leuven, graaf van Brussel en Brabant, landgraaf van Brabant vanaf 1085. Zijn moeder was Adela van de Betuwe, dochter van graaf Eberhard van de Betuwe.

Hendrik III is vooral bekend voor zijn bijdrage tot de inwijding van de abdij van Affligem.

Godfried I van Leuven (Godfried I met den Baard) (ca. 1063 - 25 januari 1139[1]) was de grondlegger van het latere hertogdom Brabant. Hij was de zoon van graaf Hendrik II van Leuven en Adela van Betuwe.

In 1078 werd hij op aanbeveling van de (aanverwante) markgraaf van Thuringen, Egbert II van Braunschweig, voor een ridderopleiding naar het keizerlijk hof gestuurd.

GPSwalking.nlGodfried II, bijgenaamd de Jonge (ca. 1105 – 13 juni 1142) was landgraaf van Brabant en (als Godfried VI) hertog van Neder-Lotharingen.

Godfried III, bijgenaamd de Moedige en de Hertog in de Wieg (ca. 1140 – 21 augustus 1190) was van 1142 tot aan zijn dood in 1190 landgraaf van Brabant, graaf van Leuven, markgraaf van Antwerpen en voogd van Gembloers, Nijvel en Affligem. Tevens was hij hertog van Neder-Lotharingen (als Godfried VII).

Godfried volgde zijn vader Godfried II van Leuven op zeer jonge leeftijd op (vanwaar de bijnaam Dux in cunis, "de hertog in de wieg"), onder regentschap van zijn moeder Lutgardis van Sulzbach.

GPSwalking.nlHendrik I (Leuven, ca. 1165 - Keulen, 5 september 1235) was hertog van Brabant vanaf 1183 en hertog van Neder-Lotharingen vanaf 1190. Hij wordt ook Hendrik de Krijgshaftige genoemd.

Hij was de zoon uit het 1e huwelijk en erfopvolger van Godfried III van Leuven. In zijn beleid streefde hij naar een uitbreiding van zijn heerschappij over het grondgebied tussen Schelde en Rijn en de beheersing van de handelsweg van Brugge naar Keulen. Hij slaagde er niet in het hertogelijk gezag in Neder-Lotharingen te herstellen. Niettemin wist hij zich een machtspositie te veroveren door in de strijd tussen de Welfen en de Hohenstaufen voortdurend van kamp te wisselen.

Hendrik II (1207 – 1 februari 1248), hertog van Brabant van 1235 tot aan zijn dood. Hij wordt ook Hendrik de Edelmoedige genoemd. Hij was de oudste zoon uit het 1e huwelijk van Hendrik I, wiens oostwaartse expansiepolitiek hij voortzette. Hij mengde zich in de twisten tussen de prins-bisschop van Luik en de steden van zijn bisdom, en sloot zich aan bij keizer Frederik II van het Heilige Roomse Rijk, wat hem in 1244 het graafschap Dalhem opleverde.

GPSwalking.nlHendrik III (ca. 1231 – Leuven, 28 februari 1261), hertog van Brabant van 1248 tot zijn dood, was de zoon van Hendrik II. Hij wordt ook Hendrik de Zachtmoedige genoemd. Hendrik trouwde in 1251 met Aleidis van Bourgondië, dochter van Hugo IV van Bourgondië. Hendrik steunde de kandidatuur voor het Duitse koningschap van Alfons X van Castilië, door wie hij in 1257 werd aangesteld tot handhaver van de vrede in de westelijke rijksgebieden.

Deze Hendrik III en zijn vrouw Aleidis van Bourgondië zijn begraven in de Predikherenkerk. Aleidis stierf op 40-jarige leeftijd. Haar hart kreeg een rustplaats in de Sint-Annapriorij, maar voor het overige werd ze begraven in de Leuvense Predikherenkerk. Haar gebeeldhouwde hoofd, afkomstig van de ontmantelde graftombe, wordt bewaard in het Museum M in Leuven.

GPSwalking.nlHendrik IV (Leuven, 1251 - Dijon, na 1272) was hertog van Brabant van 1261 tot 1267.

Als oudste zoon van hertog Hendrik III volgde hij zijn vader op, maar wegens zijn minderjarigheid nam zijn moeder, Aleidis van Bourgondië, het regentschap waar. Aangezien Hendrik mentaal gestoord was, haalde zijn moeder hem over om in mei 1267 troonsafstand te doen ten gunste van zijn broer Jan.

Jan I van Brabant (Leuven, 1252/54 - Bar-le-Duc, 3 mei 1294) was hertog van Brabant van 1267 tot 1294 en van Limburg van 1288 tot 1294.

Zijn eerste vrouw, Margaretha, een dochter van Lodewijk IX van Frankrijk, overleed in 1271 na amper één jaar huwelijk in het kraambed. Jan was vader van:

GPSwalking.nlGodfried (1273/74 – na 13 september 1283)

Jan II van Brabant (1275-1312)

Margaretha van Brabant (1276-1311), die in 1292 huwde met keizer Hendrik VII (1275-1313)

Maria, die in 1305 huwde met graaf Amadeus V van Savoye (1253-1323)

Jan I was een krachtige heerser die zijn gebied aanzienlijk vergrootte. Hij kondigde ook een algemeen landrecht af en reorganiseerde de administratie van zijn vorstendom. Zijn pogingen de Brabantse invloed tussen Maas en Rijn te versterken brachten hem onder meer in botsing met de machtige aartsbisschop van Keulen.

GPSwalking.nlOmdat zijn Rijnpolitiek strookte met hun handelsbelangen, kon hertog Jan rekenen op de financiële steun van de Brabantse steden, waaraan hij als tegenprestatie uitgebreide privileges toekende. Zijn belangrijkste aanwinst was het hertogdom Limburg, (samenvallend met het noordoosten van de huidige Belgische provincie Luik en het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg, en genoemd naar de burcht Limburg aan de Vesder).

Toen de kinderloze hertogin Irmgard van Limburg in 1283 overleed, kocht Jan I het opvolgingsrecht van een van haar erfgenamen. Dat was niet naar de zin van haar weduwnaar Reinoud I van Gelre. Het verzet werd echter tijdens de Slag bij Woeringen (5 juni 1288) gebroken, waarna het hertogdom Limburg definitief aan Jan I werd toegewezen.

GPSwalking.nlJan II van Brabant (?, 27 september 1275 - Tervuren, 27 oktober 1312), bijgenaamd de Vreedzame, was hertog van Brabant en Limburg van 1294 tot aan zijn dood.[1] Hij is bijgezet in de Kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele te Brussel. Op buitenlands vlak voerde hij in de rivaliteit tussen Frankrijk en Engeland een neutraliteitspolitiek zodat hij zowel de wolinvoer uit Engeland als de lakenuitvoer naar Frankrijk veiligstelde.

Jan III 'de Triomfator' van Brabant (?, rond 1295 - Brussel, 5 december 1355) was hertog van Brabant en Limburg van 1312 tot 1355, en volgde in die functie zijn vader Jan II op. Vanaf 1327 was hij twaalf jaar lang de heer van Breda.

GPSwalking.nlOnder druk van de steden stond hij op 14 juli 1314 de Waalse Charters toe, waardoor het politieke en financiële bestuur nagenoeg volledig in handen van de steden kwam. Mede door zijn handig manoeuvreren werd de machtspositie van Brabant hierdoor zo groot, dat hij in 1332 en 1334 een heuse blokkade door een machtige coalitie van omringende vorstendommen met succes kon doorstaan.

Johanna (?, 24 juni 1322 - Brussel, 1 september 1406) was hertogin van Brabant en Limburg van 1355 tot aan haar dood. Zij was de oudste dochter van Jan III van Brabant, en was twee maal gehuwd. In 1336 huwde zij met Willem IV, graaf van Holland, Zeeland en Henegouwen, aan wie zij reeds van bij haar geboorte uitgehuwelijkt was. Na het overlijden (1345) van haar eerste gemaal hertrouwde zij in 1354 met Wenceslaus I van Luxemburg.

GPSwalking.nlOmdat haar vader bij zijn overlijden in 1355 geen mannelijke erfgenamen meer achterliet, volgde zij hem in Brabant en Limburg op en moest bij die gelegenheid de Blijde Inkomst verlenen, omdat de steden garanties eisten voor het respecteren van hun privileges. Zo werd onder andere vastgesteld dat alleen Brabanders zelf hoge bestuursposten mochten uitvoeren en men voerde het instemmingsrecht in. De erfopvolging werd echter betwist door haar zwagers Lodewijk II van Male, graaf van Vlaanderen, en Reinoud III van Gelre, hertog van Gelre, en een en ander leidde tot de Brabantse Successieoorlog. Deze 'familieruzie' werd bijgelegd met de vrede van Aat.

De financiële nasleep van de Successieoorlog lokte ontevredenheid en beroering uit in de steden, vooral te Leuven.

GPSwalking.nlMargaretha van Male (Kasteel van Male (bij Brugge) gedoopt 13 april 1350 - Atrecht, 16 of 21 maart 1405) was hertogin van Bourgondië (1357-1361, 1369-1405) door haar huwelijk met Filips de Stoute. In eigen naam was ze ook gravin van Bourgondië, Vlaanderen, Nevers, Rethel en Artesië (1384-1405) en hertogin van Brabant en Limburg (1404-1405).

Anton van Bourgondië (1 augustus 1384[1] - Azincourt, 25 oktober 1415), was de derde (maar tweede overlevende) zoon van Filips de Stoute en Margaretha van Male.

Van 1406 tot aan zijn dood in 1415 was hij hertog van Brabant en Limburg, een titel die hij op een vrij gecompliceerde wijze verwierf.

Jan IV van Brabant (Atrecht, 11 juni 1403 – Brussel, 17 april 1427) was hertog van Brabant en Limburg van 1415 tot aan zijn dood. Hij was de oudste zoon van Anton van Bourgondië en Johanna van Saint-Pol.

GPSwalking.nlHij huwde in 1418 met Jacoba van Beieren, zijn nicht in de vierde graad. Hiermee werd hij in één klap naast hertog van Brabant en Limburg ook graaf van Holland, Zeeland en Henegouwen. Aanvankelijk verliep dit huwelijk goed, maar in 1420, na een reeks incidenten, raakten zij in onmin. Een van de redenen was dat hij haar belangen als gravin van Holland en Zeeland onvoldoende verdedigde tegen de bemoeienissen van haar oom Jan van Beieren. Aanvankelijk steunde hij haar en haar partij, de Hoeken, tegen de inmenging van Jan van Beieren, onder andere bij het beleg van Dordrecht wat teleurstellend verliep. Echter, zijn vertrouwelingen behoorden tot het Kabeljauwse kamp, waarna hij onder hun invloed Jan van Beieren in 1420 als ruwaard van Holland en Zeeland aanstelde. Dit zou uiteindelijk leiden tot de breuk tussen hem en Jacoba van Beieren.

Jan IV was medestichter van de universiteit van Leuven.

GPSwalking.nlFilips van Saint-Pol (Brussel?, 25 juli 1404 - Leuven, 4 augustus 1430) was hertog van Brabant en Limburg van 1427 tot aan zijn dood, en graaf van Saint-Pol en Ligny vanaf 1415.

In 1427 volgde hij zijn broer op als hertog van Brabant, maar hij voerde toen door zijn toenaderingspogingen tot Frankrijk een zelfstandige politiek. Na zijn vroegtijdig overlijden ging het hertogdom naar zijn neef Filips de Goede, die hij in 1426 als erfgenaam had erkend. Op die manier verloor het hertogdom Brabant zijn formele zelfstandigheid, en werd het deel van het Bourgondische Rijk.

Filips de Goede, ook genaamd Filips III van Bourgondië (Dijon, 31 juli 1396 – Brugge, 15 juni 1467), was hertog van Bourgondië van 1419 tot aan zijn dood. Als landsheer (graaf of hertog) van het graafschap Vlaanderen, het hertogdom Brabant, het graafschap Namen en het hertogdom Limburg heeft hij een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van de Nederlanden. Gedurende een korte periode was hij ook graaf van Charolais. Hij is de stichter van de Orde van het Gulden Vlies.

GPSwalking.nlKarel de Stoute (Dijon, 10 november 1433 – Nancy, 5 januari 1477) was hertog van Bourgondië, Brabant, Limburg en Luxemburg, graaf van Vlaanderen, Artesië, Bourgondië, Henegouwen, Holland, Zeeland en Namen, heer van Mechelen. In 1472 werd hij bovendien hertog van Gelre en graaf van Zutphen. Hij was de zoon van Filips de Goede en Isabella van Portugal.

De bijnaam, de Stoute (in het Frans: le Téméraire of le Hardi), in België en Frankrijk pas gangbaar sinds de periode van de romantiek, betekent "de stoutmoedige" of "de roekeloze". Door de kroniekschrijvers van zijn tijd werd deze bijnaam echter niet systematisch gebruikt. In de kronieken van zijn tijdgenoten heette hij gewoon Karel van Bourgondië.

GPSwalking.nlIn 1473 vestigde hij in Mechelen de rekenkamer (een middeleeuws ministerie van Financiën) en zijn parlement (de Grote Raad van Mechelen) dat in feite het opperste gerechtshof van de toenmalige Nederlanden was.

Maria van Bourgondië (Brussel, 13 februari 1457 – Brugge, 27 maart 1482) was hertogin van Bourgondië, Brabant, Limburg, Luxemburg en Gelre, gravin van Vlaanderen, Artesië, Holland, Zeeland, Henegouwen, Namen en Franche-Comté, en vrouwe van Mechelen. Door al deze titels was zij samenvattend vorstin van de Nederlanden.

Filips, bijgenaamd de Schone (Frans: Philippe le Beau) (Brugge, 22 juni 1478 – Burgos, 25 september 1506) was heerser over de landen die tezamen de Habsburgse Nederlanden en de kroon van Castilië worden genoemd. Hij was een zoon van Maximiliaan van Oostenrijk en Maria van Bourgondië en een broer van Margaretha van Oostenrijk.

GPSwalking.nlKeizer Karel V, vóór zijn mondigverklaring Karel van Luxemburg genoemd (Gent, 24 februari 1500 – Cuacos de Yuste, Spanje, 21 september 1558), was een telg uit het huis Habsburg. Vanaf 1506 tot 1555 was hij de landsheer van uiteindelijk (sinds 1543) alle Nederlandse gewesten, van 1516 tot 1556 als Karel I koning van Spanje en van 1519 tot 1556 als Karel V Rooms-Duits keizer. In Vlaanderen staat hij algemeen bekend als Keizer Karel, in Nederland als Karel V.

Daarmee zijn we aan het einde van deze wandeling gekomen. Zoals gezegd heel veel cultuur en veel geschiedenis. Mooi om er te zijn. Alles bij elkaar is het leuk, gezellig, mooie terrasjes, en er valt veel te vertellen. Vooral heel mooie musea en super gebouwen. Maar vooral de markten met de levendige terrasjes, waarbij de Oude Markt als een groot drankfestijn er bovenuit steekt.

Startpunt

  • START/FINISH/PARKEREN P Station Herent N50 54.214 E4 40.517
  • Alternatief Bodart (Parking) Gratis N50 52.347 E4 41.351

Geraadpleegde websites:

POI’s

  • Sint-Geertrui N50 53.047 E4 41.942
  • Sint-Geertruiabdij N50 53.020 E4 41.946
  • Klein Begijnhof N50 53.121 E4 41.944
  • Dijle N50 52.993 E4 41.991
  • Vismarkt N50 52.897 E4 42.001
  • Desiderius Erasmus N50 52.818 E4 42.021
  • Geschiedenis Leuven N50 52.798 E4 42.007
  • Mathieu de Layensplein N50 52.787 E4 42.030
  • Sint-Pieterskerk N50 52.770 E4 42.077
  • Tafelrond N50 52.737 E4 42.120
  • Grote Markt N50 52.744 E4 42.
  • Moorinneken N50 52.756 E4 42.016
  • Stadhuis van Leuven N50 52.737 E4 42.072
  • Geschiedenis Stadhuis N50 52.724 E4 42.065
  • Gotische zaal/Raadszaal in het stadhuis N50 52.722 E4 42.078
  • Rector De Somerplein N50 52.737 E4 42.153
  • Oude Markt Leuven N50 52.706 E4 41.980
  • Paep Thoon N50 52.800 E4 41.911
  • Romaanse Poort N50 52.810 E4 41.786
  • Kruidtuin N50 52.678 E4 41.412
  • St Martha and St Mary’s Anglican Church Leuven N50 52.646 E4 41.660
  • Onze-Lieve-Vrouw-ten-Predikherenkerk N50 52.744 E4 41.749
  • Hendrik III van Brabant N50 52.739 E4 41.835
  • Aleidis van Bourgondië N50 52.739 E4 41.835
  • Katholieke Universiteit Leuven N50 52.679 E4 42.010
  • M-Museum N50 52.733 E4 42.278
  • Gerechtsgebouw Leuven N50 52.822 E4 42.116
  • Vredegerecht N50 52.872 E4 42.112
  • Rijksarchief te Leuven N50 52.910 E4 42.129
  • Brouwerij den Hoorn N50 53.232 E4 41.996
  • Leuvense stadsbus N50 53.207 E4 41.798
Acties
Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst
Startlocatie

Reacties


Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.