Stadswandeling Leuven deel 2

Korte beschrijving

Leuven. De studentenstad in België. De stad van de Hertog van Brabant. Tijdens de voorbereiding komen we er al snel achter dat er veel te beleven is. Zoveel zelfs, dat we besluiten om er twee dagen naartoe te gaan. De wandeling uit te zetten en daar de tijd voor te nemen. Dan hebben we de mogelijkheid om bij musea binnen te gaan, een rondleiding in het Stadhuis mee te maken of wat kunst te bekijken. Een terrasje, een pint bier, gewoon, Leuven beleven!

Het moet wel goed weer zijn. Dus gaan we in het voorjaar op weg. We zoeken een hotelletje in de stad, maar dan blijkt twee dagen parkeren in de stad een probleem. Dus vinden we in Herent, net ten noorden de ring van de stad een prettig hotel, gratis parkeren en het openbaar vervoer om de hoek; bus en trein.

Van daaruit gaan we twee wandelingen uitzetten. Dag 1 met de bus vanaf station Herent, lijn 4, naar Klein Begijnhof. Dag 2 met de trein van Herent naar Leuven Station. In 4 minuten zijn we er.

En dan begint het leven. Het hart van Brabant, van de hertogen en de trek naar Brussel. Vandaag vanaf het Station Leuven naar de drukke winkelstraten, die leiden allemaal naar het centrum. Het plein met de Universiteitsbibliotheek nodigt ons uit om omhoog te klimmem. Na M-Museum volgen we naar het Groot Begijnhof. En daar in die serene omgeving blijf je genieten van de sfeer. Terug naar het Centrum passeren we Pater Damiaan. De Sint-Pieter, de Grote Markt, het gotische Stadhuis, een rondleiding, de terrassen, de smalle straatjes vol studenten. Waar gaan ze toch allemaal naartoe? Naar de Oude Markt! 150 m lang en 40 meter breed zien we helemaal gevuld met bierdrinkers. Enorm, dat moet je meemaken, de langste toog van de wereld.

Gelardeerd met kerken, parken en pleinen, de alom vertegenwoordigde Universiteit en de slingerende Dijle maken van Leuven een blijvende herinnering. Vul die nog aan met de rondleiding van het Stadhuis, het bezoek aan het Laatste Avondmaal in de Sint-Pieter, de beklimming van de toren Universiteitsbibliotheek, de oranjerie van de Kruidtuin, de brouwerij van Stella Artois en het M-Museum. Je hebt twee dagen nodig voor de wandelingen van 6 à 7 kilometer.

Een heerlijke stad. Wandeling 1 beschrijft de Hertogen van Brabant uitgebreid. Wandeling 2 gaat dieper in op de geschiedenis van Leuven.

We hebben ook een eendagse wandeling uitgezet, beginnend op de (gratis) parkeerplaats Bodard, net buiten de Ring. Maximaal 10 uur parkeren is dan een beperking. Zie ook onze Stadswandeling Leuven deel 1.


Kenmerken
Startpunt: Leuven: P Station Herent
Startlocatie: Limburg , Belgie
Coördinaten N50.904000 E4.674000
Afstanden: 12, 6 km
Type: Cultuur, Stad
Begaanbaar: Goed
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Onderweg
Gelopen op: 05-05-2019

Route informatie

Een GPS stadswandeling in Leuven van 6 km.
Er is een verlenging van 12 km beschikbaar.
Alle paden op deze wandeling zijn goed begaanbaar.
Horeca overal onderweg

Van deze wandeling is een track en een route beschikbaar.
Zie ook onze Stadswandeling Leuven deel 1.



Langere beschrijving

GPSwalking.nlSTART/FINISH/PARKEREN N50 54.229 E4 40.465
Dit is Wandeling 2 in de stad Leuven. Voor de Geschiedenis van Leuven, zie wandeling Leuven 1.

Omdat we buiten de stad parkeren bij het hotel in Herent kunnen we op het uur met de trein naar Leuven Centraal. Een retourticket uit de automaat en binnen 4 minuten staan we op station in Leuven. Hier begint onze tocht voor vandaag.

Op het Martelarenplein met het Vredesmonument. De drukke winkelstraat Bondgenotenlaan leidt ons naar het Ladeuzeplain, waar we de toren van de Bibliotheek gaan beklimmen.

Geschiedenis Leuven N50 52.798 E4 42.007
Aangekomen in het Centrum van Leuven slenteren we over de pleinen en markten in de omgeving van de Sint-Pieterskerk, Layensplein, de Grote Markt, het Stadhuis en Tafelrond. En wellicht vinden we even een uitspanning om in alle rust de volgende geschiedenis van de stad door te nemen.

GPSwalking.nlDe vroegste bewoners (tot 58 v.Chr.)
In 130.000 v.Chr. waren de eerste mensen aanwezig in de streek. De eerste vaste bewoning kwam er echter pas rond 3500 v.Chr. Rond 160 v.Chr. leefden er twee stammen:de Nerviërs ten westen en de Eburonen ten oosten van de DijleDe Romeinen (58 v.Chr. - 3de eeuw)

Toen Julius Caesar Gallië onderwierp, werden de Eburonen gedecimeerd maar niet uitgeroeid. De nieuwe bewoners waren de Tungri waar de Eburonen in opgingen.

De Dijle was de grens tussen de Civitas Nerviorum (ten westen) en de Civitas Tungrorum (ten oosten). Deze indeling werd door de Kerk gebruikt tot in 1559. Rond 50 n.Chr. was er al bebouwing in het centrum van het huidige Leuven. Leuven en omstreken waren evenwel dicht bebost.

Na de invallen van de Germanen in de 3de eeuw was het inwonertal sterk verminderd.

GPSwalking.nlDe eerste nederzetting en het graafschap Leuven (8ste eeuw - 1150)
In de 8ste eeuw werd de bevolking tot het christendom bekeerd. Hubertus van Luik en laatste bisschop van Maastricht is hier een belangrijke naam. De eerste kerken werden gesticht, zoals vermoedelijk ook de Sint-Pieterskerk in Leuven.

Rond 700 telt Leuven enkele woonkernen. Vooral het huidige stadscentrum werd bewoond. Leuven telde ook een kleine groep vrije edelen.

In 870 was Leuven de hoofdstad van een gelijknamig graafschap. In 891 werd voor de eerste keer de naam Lovanium of Loven vermeld en wel in de Annales Fuldenses naar aanleiding van de Slag bij Leuven, waarbij Arnulf van Karinthië er de Vikingen versloeg.

GPSwalking.nlDe eerste graaf van Leuven was Lambert I van Leuven, achterkleinzoon van Reinier I (875-915), die tussen 910-915 markgraaf was in het koninkrijk Lotharingen. Via zijn huwelijk met Gerberga van Neder-Lotharingen verwierf hij eveneens een graafschap in de Brabantgouw, het zogenaamde graafschap Brussel. Lambert I gaf Leuven een nieuwe aanblik. De oude burcht, die in 884 door de Noormannen veroverd is geweest, werd verplaatst naar een eiland in de Dijle.

De eerste handel begon ook op te komen. Godfried I liet een nieuwe Sint-Pieterskerk bouwen, in Maasromaanse stijl. De kerk werd weldra de grootste van de regio. Later kwam hier een toren bij en een crypte. De kerk was een teken van de groeiende welvaart en bevolking.

GPSwalking.nlHet oudste stadsziekenhuis stond ook in Leuven. In 1080 stichtte Heryward het Sint-Pietersziekenhuis, waar armen een maaltijd en logies konden krijgen. In 1150 werd de eerste stenen omwalling gebouwd, ter vervanging van een aarden. Zo moest de handel en nijverheid bevorderd worden. Ze was 2750 meter lang.

In 1085-1086 werd een tweede graafschap uit de Brabantgouw door keizer Hendrik IV aan Hendrik III van Leuven in leen gegeven. Dit landgraafschap werd in 1183 tot hertogdom verheven, waardoor de institutionele grondslag van het Hertogdom Brabant werd gelegd.

Het bestuur ging ook vooruit. Tussen 1100 en 1130 trad het Leuvens recht in werking, dat door de graven van Leuven ook werd opgedrongen aan andere steden. Rond 1140 was er ook reeds een schepenbank. Leuven was rond 1150 een echte stad geworden.

GPSwalking.nlIn 1106 had Godfried I van Leuven bovendien ook het hertogdom Neder-Lotharingen van de Duitse keizer in leen gekregen, waarin als ambtsleen het markgraafschap Antwerpen vervat zat. In 1190, meer bepaald op de landdag van Schwäbisch Hall, werd het hertogschap in Neder-Lotharingen echter alle gezag ontnomen. In ruil verkregen de graven van Leuven het recht om hertogelijk gezag uit te oefenen binnen hun eigen territoria. Dit wordt historiografisch als het ontstaan beschouwd van het hertogdom Brabant.

In 1055, 1130 en 1176 woedden in Leuven grote stadsbranden.

De eerste bloei (1150-1350)
Hoewel in 1267 Brussel de hoofdstad van het hertogdom werd, bleef Leuven nog lange tijd belangrijker dan Brussel. Hertog Jan I verplaatste waarschijnlijk zijn residentie naar Brussel omdat de Leuvenaars geprotesteerd hadden tegen zijn aanstelling.

GPSwalking.nlDe macht van Leuven groeide echter, onder andere door de geldnood van de hertogen. Die moesten daarom geld lenen van de steden. De steden kregen in ruil nieuwe voorrechten. Zo was in 1234 het grootste deel van het Loo eigendom van de stad. Leuven hoefde niet langer te betalen voor zijn stadswallen. Alleen de plaatselijk rechtbank mocht in Leuven recht spreken.

De bevolking groeide gestaag tot enkele duizenden. Die bevolking kon echter niet onderhouden worden bij gebrek aan voldoende landbouwgrond, en daarom weken velen uit. Maar de groei zorgde ook ervoor dat men niet meer boer hoefde te worden. Een beroep in de handel of de nijverheid werd mogelijk. In 1216 telde Leuven onder meer een vishuis, een broodhuis (op de huidige Grote Markt), een vleeshal en een lakenhal, die tegenwoordig deel uitmaakt van de Katholieke Universiteit Leuven.

GPSwalking.nlDeze hallen waren eerst eigendom van de hertog, later van de stad. Ook liet de hertog wegen en bruggen aanleggen. Een voorbeeld van de groeiende nijverheid, is de wolindustrie. Rond 1250 trokken relatief veel textielarbeiders vanuit Vlaanderen naar Leuven.

Nu was er een grote bevolkingsgroei: rond 1300 waren er 20.000 inwoners. Na 1340 kwam er echter weer een terugval. Het zou tot 1800 duren voordat dit aantal weer behaald werd.

De kloosterorden kwamen ook naar Leuven: zoals de minderbroeders (in 1233), de augustijnen (in 1248) en de Magdalenazusters (in 1248). Ook de begijnenhoven - het Groot Begijnenhof (in 1232) en het Klein Begijnenhof (rond 1275) - werden gebouwd.

De bebouwing was in de stad zelf nog erg landelijk: slechts enkele straten waren gekasseid, de bebouwing was niet aaneengesloten, maar ertussen stonden tuinen en wijngaarden. Ook waren, buiten de kerkelijke gebouwen en de huizen van enkele rijke patriciërs, alle huizen van hout en leem.

GPSwalking.nlLeuven verliest aan belang (1350 - 1400)
Brussel werd weldra groter en rijker dan Leuven. Ook Antwerpen groeide.

Ook staken sociale spanningen de kop op in Leuven. De lonen waren laag, de kans op hongersnood groot. De hertog kon het steeds minder goed vinden met de stad. Bovendien verminderden de lakenindustrie en de wijnhandel. Daarbij kwam dan nog de uitbreking van de Brabantse Successieoorlog in 1355, net toen Leuven diep in de geldbuidel moest tasten voor een nieuwe omwalling. Deze werd in 1360 opgeleverd en was meer dan zeven kilometer lang.

De dure vestingsmuren werden voorzien van acht poortgebouwen, waarbij de stad letterlijk gesloten kon worden. De nieuwe vesting was nodig om de 'buitenparochies' van Leuven te beschermen tegen invallen van de Vlaamse graaf Lodewijk van Male. De omwalde oppervlakte van de stad werd op die manier bijna zeven keer groter.

GPSwalking.nlDe stichting van de universiteit (1400 - 1600)
Gelukkig werden enkele nieuwe nijverheden geïntroduceerd: de linnenweverij, de lederbewerking. De bevolking werd weer rijker, en zo steeg ook het bier- en wijnverbruik, zodat nieuwe brouwerijen konden ontstaan.

In 1410 kreeg de Sint-Pieterskerk een nieuw koor. Daarna werd de oude kerk geleidelijk afgebroken en vervangen door een driebeukige kerk in Brabantse gotiek. De toren zou 170 meter hoog moeten worden, maar geraakte als gevolg van stabiliteitsproblemen niet boven de 50 meter.

Tussen 1439 en 1469 werd het stadhuis gebouwd. De werken stonden onder toezicht van drie bouwmeesters: Van Vorst, Keldermans en De Layens. Het stadhuis is een prachtig bewijs van de bloeiende beeldhouwkunst in de vijftiende eeuw. Ook het Tafelrond werd toen gebouwd.

GPSwalking.nlDe Universiteit Leuven, in het latijn Studium Generale Lovaniense, werd gesticht in 1425 door Jan van Bourgondië die ook hertog Jan IV van Brabant was, gesteund door zijn raadgevers Engelbert van Nassau en Edmund van Dynter, samen met de burgerlijke overheid van de stad Leuven, die ook grotendeels de nieuwe instelling financierde. Deze stichting werd op 9 december 1425, door een pauselijke bul door paus Martinus V ondertekend en goedgekeurd.

Voor Leuven waren enkele gouden jaren aangebroken. Het duurde echter niet lang. Rond 1475 steeg de schuldenlast door de grote geldbehoefte van de hertogen. Er kwamen enkele opstanden, die snel neergedrukt werden en tot gevolg hadden dat er een boete betaald moest worden.

De lonen daalden, het volk leed honger en morde. Bovendien woedde de pest in 1578. Tussen 1526 en 1579 halveerde daardoor het aantal bewoonde huizen. In 1542, 1572, 1576, 1578 en 1582 werd de stad belegerd. De universiteit was verlaten en Leuven was lang niet meer een grote stad.

GPSwalking.nlHet dieptepunt en de langzame heropbouw (1600 - 1790)
De situatie verbeterde stilaan tijdens de 17e-18e eeuw. In 1650 telde Leuven 12.880 inwoners, in 1730 14.650 en in 1784 19.000. Leuven bleef echter economisch onbelangrijk. Wel telde het nog steeds veel kloosters.

In 1635 stond Frederik-Hendrik van Oranje voor de stadspoorten van Leuven tijdens het Beleg van Leuven. Hij gaf het op na een geslaagde uitval van de Leuvenaars op zijn kamp.

In 1750 begon dan eindelijk het economische tij te keren. De industrie kwam naar Leuven. Vooral onder het Oostenrijks bewind bloeide Leuven weer. Er werden rijkswegen aangelegd. Dit stimuleerde het verkeer en dus de economische evolutie.

GPSwalking.nlOok de Vaart naar Mechelen werd gegraven. Zo zou er een verbinding met de Rupel en met Antwerpen gecreëerd worden. Het kanaal zou 30 kilometer lang en 2,5 meter diep worden. De brouwers - die veel voordeel hadden bij het kanaal - stelden voor het kanaal af te werken op hun kosten.

In 1763 was het eindelijk voltooid. Het resultaat bleef niet uit. Over de loop van de volgende 80 jaar verdrievoudigde de bieruitvoer. Leuven telde in 1764 52 brouwerijen, waar overal ongeveer 120 man werkte.

De burgerij werd opnieuw rijker en nieuwe huizen werden gebouwd in classicistische stijl. Er werd ook aan stadsplanning gedaan: hoofdstraten werden verbreed en verbeterd. De binnenpoorten en binnenvesten verdwenen.

De kerkhoven werden uit het centrum verwijderd en vervangen door openbare pleinen. De watervoorziening verbeterde. Onder keizer Jozef II werden tal van hervormingen doorgevoerd. Elf kloosterorden opgeheven en enkele faculteiten van de universiteit werden naar Brussel overgebracht.

GPSwalking.nlDe Kerk werd volledig onder staatscontrole gebracht. Het keizerlijke seminarie werd in oktober 1786 opgericht, ter vervanging van het bisschoppelijk seminarie. De Leuvense bevolking was het niet altijd eens met die veranderingen.

Onder Frans bewind (1790-1815)
In 1790 bestonden even de Verenigde Nederlandse Staten. De universiteit werd opnieuw verenigd, het keizerlijke seminarie afgeschaft. Op het eind van 1790 werd Leuven weer even Oostenrijks, maar op 27 juni 1794, na de slag bij Fleurus, was het Oostenrijks bestuur definitief vervangen door een Frans.

Al in maart hadden de Leuvenaars zich achter de Fransen geschaard. In de Sint-Pieterskerk (Saint-Pierre de la Réunion genoemd) verklaarden enkele inwoners zich solidair met Frankrijk.

GPSwalking.nlAanvankelijk was iedereen positief over het nieuwe bestuur, maar dat veranderde snel. De vrijheid van de inwoners werd beperkt door de invoering van de dienstplicht en een godsdienstige dwang. Ook de kerk verloor aan macht en rijkdom.

In 1795 werden gilden en ambachten afgeschaft. De resterende dertig kloosters werden afgeschaft, de universiteit gesloten.

Ook kerken werden gesloten. De schatten uit kerken en kloosters werden weggevoerd. Net als in Mechelen zijn de meeste niet teruggekeerd.

Na de staatsgreep van Napoleon in 1799 verbeterde de situatie. De kerken werden opnieuw geopend, het regime werd wat losser. Toen hij in 1803 een bezoek bracht aan de stad, werd hij hartelijk ontvangen.

Rond 1800 werd de eerste stadswal afgebroken, samen met de afgeschafte kloosters en colleges. Het wegennet werd opnieuw verbeterd. In 1805 werd bij keizerlijk besluit echter toegestaan de wallen en poorten te behouden. Daardoor konden er later wandelvesten worden aangelegd. Die zijn echter verdwenen bij de aanleg van de ringweg.

GPSwalking.nlHet Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815 - 1830)
Onder Willem I kreeg Leuven enkele van zijn kunstschatten terug. Ook was de koning begaan met het onderwijs. Hij richtte een nieuwe universiteit op, en Leuven werd opnieuw een universitaire stad: op 6 oktober 1817 werd de Rijksuniversiteit Leuven geopend. Het was een neutrale en niet-confessionele universiteit, en een groot aantal professoren van deze Rijksuniversiteit Leuven was al hoogleraar aan de gesloten oude universiteit van Leuven.

Ook werd de Kruidentuin voorzien van een nieuwe oranjerie.

Rond deze tijd werd ook het gotisch Tafelrond afgebroken, het stadhuis werd gelukkig gespaard. Het werd zelfs gerestaureerd, iets wat nieuw was voor die tijd.

GPSwalking.nlToen in 1830 de onafhankelijkheidsstrijd begon in Brussel, werd in Leuven een vrijheidsboom geplant. Leuven werd nog even belegerd door de geregelde Nederlandse troepen, op 23 september, maar met hulp van boeren uit de omgeving werden ze verdreven.

Het Voorlopig Bewind werd opgericht. Onder de leden was een Leuvenaar, Sylvain Van de Weyer.

Tijdens de Tiendaagse Veldtocht lag Leuven in de vuurlinie. Bij de zogenaamde Slag bij Leuven op 12 augustus werd de stad omsingeld. Totdat er Franse hulptroepen naderden. Te Pellenberg, een dorp bij Leuven, werd de wapenstilstand getekend. Een van de voorwaarden was een symbolische inname van Leuven. Leuven moest dus weer een oorlogsschatting betalen. Op 13 augustus namen de prinsen Willem en Frederik de stad in. Dit deden ze met een wandeling door de stad. Ze gingen ook een glas bier drinken in een herberg.

GPSwalking.nlHet Belgische Leuven (1830 - 1914)
Na de onafhankelijkheid bloeide Leuven weer als nooit tevoren. Er werd een spoorweg aangelegd - op 10 september 1837 was die naar Mechelen klaar, twee weken later die naar Tienen - en de Vaart vernieuwd. Het huidige station werd gebouwd in 1879, later de spoorweg naar Charleroi. Leuven was nu een belangrijk spoorwegknooppunt.

De industrie groeide; er waren onder andere brouwerijen, textielbedrijven en metaalwerkplaatsen. In 1850 waren er 175 stoommachines in de stad. Dit zorgde voor een bevolkingsgroei van 18.000 naar 42.000 in honderd jaar. Daardoor ontstonden diverse zogenaamde gangen, kleine straatjes met goedkope, armoedige huisjes. Daarnaast werden er waterleidingen aangelegd, ter vervanging van pompen.

GPSwalking.nlIn 1835 verschenen de eerste gaslantaarns in de straten.

Van zodra de Leuvense Rijksuniversiteit in 1835 werd afgeschaft, beslisten de bisschoppen om de Katholieke Universiteit van Mechelen naar Leuven te verhuizen en de naam Katholieke Universiteit Leuven aan te nemen.

De tot dan toe leeg gebleven nissen van het stadhuis werden gevuld met beelden: 160 beelden werden tussen 1874 en 1880 geplaatst in de openingen. Het stadhuis moest ook een tweede maal gerestaureerd worden, bij de eerste restauratie waren er namelijk slechte stenen gebruikt.

Grote werken werden gepland, maar die moesten gestaakt worden in verband met de uitbraak van de Eerste Wereldoorlog.

De twee wereldoorlogen (1914 - 1945)

GPSwalking.nlDe Eerste Wereldoorlog
Op 4 augustus 1914 vielen de Duitsers België binnen. De twintigste was Leuven al bezet. De bezetting leek rustig te verlopen, tot op 25 augustus het bericht rondging dat er Engelse en Belgische soldaten onderweg zouden zijn. Dan werden op een bepaald moment - volgens Duitse soldaten - vuurpijlen afgeschoten.

Meteen daarna zou er vanuit enkele huizen geschoten zijn op de Duitse troepen. De soldaten drongen die huizen binnen, schoten iedereen neer die ze gewapend vonden en staken hun huizen in brand. De onrust duurde enkele dagen, totdat de inwoners uit Leuven moesten vertrekken, waarna op 29 augustus de stad in brand werd gestoken.

Grote delen rond het station en in het centrum werden in de as gelegd. Alleen het stadhuis werd gespaard, omdat het diende als huisvesting voor hoge Duitse officieren. Als resultaat van de brandstichting werden 1081 huizen helemaal vernield. Er kwamen 209 burgers om.

GPSwalking.nlDe Sint-Pieterskerk verloor haar dak, de kunstwerken binnen vielen ook ten prooi aan de vlammen. Een van de ergste vernielingen was die van de universiteitsbibliotheek. Naar schatting 1000 handschriften, 800 incunabelen en 300.000 boeken, verzameld doorheen de 500-jarige geschiedenis van de universiteit, gingen verloren.

De Duitse regering deed zelf onderzoek. De schuld werd volledig op de inwoners geschoven, want het onderzoek concludeerde dat er Belgische soldaten of vrijschutters in Leuven waren. De Duitse soldaten hadden zich voorbeeldig gedragen. Steeds weer is er het excuus Man hat geschossen.

Wederopbouw
Toen de wederopbouw begon, wou men het goed doen. Zo werd het Tafelrond opnieuw gebouwd, de Brusselsestraat kreeg statige gebouwen. Ook de Grote Markt werd opnieuw herbouwd. Men baseerde zich hierop op oude stijlen, van voor de Franse bezetting.

GPSwalking.nlDe gedenksteen met het wapen van Leuven, de stedenkroon, een zwaard en een fakkel (deze bevindt zich in de zijgevel van 'Het Moorinneken op de Grote Markt').

Leuven kreeg ook een nieuwe universiteitsbibliotheek, op het Ladeuzeplein. Mede op het initiatief van Herbert Hoover, de latere Amerikaanse president, werd de bibliotheek gebouwd, naar een ontwerp van Whitney Warren. Op 4 juli 1928 werd zij ingehuldigd.

De Sint-Pieterskerk werd ook weer in haar glorie hersteld. Het Laatste Avondmaal van Dirk Bouts werd weer samengesteld.

De Tweede Wereldoorlog
Op 10 mei 1940 kreeg de wijk aan de Tiensepoort het zwaar te verduren onder de Duitse bommen. Er waren 101 dodelijke slachtoffers te betreuren. Drie dagen later werden andere delen van Leuven geteisterd door Duitse bombardementen.

En weer werd de universiteitsbibliotheek getroffen, deze keer tijdens een artillerieduel tussen Duitse en Britse troepen. 900.000 boeken werden opgeslokt door de vlammen. In de lente van 1944 werd Leuven zwaar gebombardeerd. Vooral 12 en 13 mei waren zware dagen.

GPSwalking.nlDe Sint-Pieterskerk werd gedeeltelijk vernield, het beeldhouwwerk van het stadhuis ernstig beschadigd. Ook andere kerken werden beschadigd, evenals het pasgebouwde Tafelrond. Tijdens de terugtocht werd dit laatste in brand gestoken. Toen werden een aantal bruggen opgeblazen, wat voor nog meer schade zorgde.

Leuven stond weer voor een moeilijk herstel. Zo zou de renovatie van het stadhuis tot 1982 duren.

Leuven Vlaams
De unitaire structuur werd in 1968 bijna onhoudbaar en een federalisering was niet meer af te wenden. Leuven had een tweetalige katholieke universiteit. De Vlaamse studenten waren bang dat de Franstaligen van Leuven een deel van Groot-Brussel zouden maken; een tweetalig gebied dus. De Vlaamse studenten eisten een overheveling van de Franstalige afdeling van de katholieke universiteit naar Wallonië. Uiteindelijk werd de UCL, université Catholique de Louvain naar Louvain-la-Neuve overgebracht en kwam de regering Vanden Boeynants- De Clerq ten val.

GPSwalking.nlStation Leuven N50 52.883 E4 42.955
Het station Leuven is een spoorwegstation langs spoorlijn 36 in de stad Leuven. Dagelijks wordt het station gebruikt door meer dan 33.000 instappende reizigers.

In 2014 was dit station op vijf na drukste station in België, enkel voorafgegaan door station Brussel-Zuid, station Brussel-Centraal, station Brussel-Noord, station Gent-Sint-Pieters en station Antwerpen-Centraal.

Er zijn dertien sporen met perron, waarvan vier kopsporen (sporen A, B, C en D) en tien doorgaande sporen (sporen 1 t/m 9 en 13). Drie kopsporen zijn bereikbaar vanuit Brussel (sporen A, B en C), één kopspoor is bereikbaar vanuit Luik/Ottignies (spoor D). Het onze.

Het eerste stationsgebouwtje in 1837 was in hout. Het eerste meer duurzame station werd op 1 december 1842 in gebruik genomen.

Het huidige stationsgebouw werd in 1875 opgetrokken in eclectische stijl naar plannen van architect Henri Fouquet. Het gebouw lag toen aan de rand van de stad. Het plan en de symmetrisch opgestelde gebouwen - een ruim ingangsgebouw tussen zijvleugels en hoekpaviljoenen - zijn typisch voor een groter station voor doorgaand reizigersverkeer. De voorgevel kreeg een stijlvol gevelfront als eindperspectief van de Bondgenotenlaan. De plechtige inhuldiging volgde op 7 september 1879.

De buitenzijde is goed behouden, maar het interieur werd herhaaldelijk gewijzigd. Toch zijn er nog onderdelen van de oorspronkelijke structuur bewaard gebleven, zoals de aankleding van de hal en de wachtzaal eerste en tweede klas.

GPSwalking.nlMartelarenplein N50 52.892 E4 42.908
Het Martelarenplein is het plein voor het station. Het is een van de grootste open pleinen in de stad, naast het Ladeuzeplein en de Oude Markt, en wordt regelmatig gebruikt voor grote en kleinere evenementen. Onder het plein door gaat de Oostertunnel, die het doorgaand verkeer onttrekt aan dit plein.

De ligging aan de Ring van Leuven maakt duidelijk dat de huidige locatie van het Martelarenplein oorspronkelijk de rand van de historische stad Leuven was.

Voorheen heette het plein achtereenvolgens Stationsplein en Van de Weyerplein, naar Sylvain Van de Weyer (1802-1874), een medespeler van de onafhankelijkheid van België. Op het plein stond het standbeeld van Van de Weyer, dat later verhuisde naar het Ladeuzeplein en vervolgens naar de Kapucijnenvoer.

GPSwalking.nlNet als de rest van Leuven was het Martelarenplein tijdens de Eerste Wereldoorlog het schouwtoneel van Duitse oorlogsmisdaden en vernielingen van het Leuvens cultureel erfgoed. Zo vonden er in augustus 1914 tientallen terechtstellingen plaats ter vergelding van verzet tegen de Duitse bezetter. Ter gedenking van deze gebeurtenissen werd in 1925 het Vredesmonument opgericht. Na jaren van verwaarlozing werd het monument volledig gerestaureerd in 2004.

Zoals vermeld bestaat het Martelarenplein uit twee duidelijk gescheiden delen.

Het oostelijk gedeelte wordt omzoomd door het stationsgebouw aan de oostzijde, in het westen door de openbare weg, in het noorden door het Vlaams-Brabantse hoofdgebouw van de Vlaamse Vervoersmaatschappij De Lijn en sinds 2008 aan de zuidkant door een nieuw kantorencomplex waar onder andere het Leuvens stadsbestuur eind 2008 zijn intrek heeft genomen. In het midden van de oostzijde staat het Vredesmonument.

GPSwalking.nlTerwijl de oostzijde van het Martelarenplein vooral plaats biedt aan kantoor- en vervoersinfrastructuur, sluit de westzijde meer aan bij het recreatieve karakter van het stadscentrum. Hier bevinden zich meerdere horecazaken (cafés en tavernes) en één van de meest bekende Leuvense culturele centra, Het Depot.

Vredesmonument Martelarenplein N50 52.870 E4 42.891
Het gerestaureerde Vredesmonument op het Martelarenplein herinnert aan de oorlogsgruwel van augustus 1914. Destijds kwamen 272 Leuvenaren om het leven toen zij werden werden gefusilleerd door de Duitsers op het stationsplein. Tevens staken de Duitsers het stadscentrum in brand. Het oorlogsmonument werd ontworpen door Marcel Wolfers en werd in 1925 ingehuldigd. Op 11 november wordt jaarlijks een bloemenhulde gehouden aan het vredesmonument op het Martelarenplein in Leuven voor alle slachtoffers die om het leven kwamen door de militaire terreur op de bevolking.

GPSwalking.nlBondgenotenlaan N50 52.843 E4 42.717
De Bondgenotenlaan is de straat die het Martelarenplein en het Rector De Somerplein (vlak naast de Grote Markt) met elkaar verbindt. Tot in 1914 heette de Bondgenotenlaan de Statiestraat.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren de verwoestingen in het centrum van Leuven zo groot dat men bij de opbouw de kans zag de straat recht te trekken. Ze is precies 1 kilometer lang. Mede hierdoor is het één van de belangrijkste toegangswegen tot het centrum van de stad geworden. Tegenwoordig is de Bondgenotenlaan samen met de Diestsestraat de belangrijkste winkelstraat in de Leuvense binnenstad. De Bondgenotenlaan is qua openbaar vervoer een van de drukste straten van Vlaanderen: er komen dagelijks meer dan 1.500 bussen voorbij, wat meer dan 1 per minuut is.

Op de Bondgenotenlaan bevindt zich de Stadsschouwburg, uit de negentiende eeuw.

In 2015 werd beslist de straat als 'stadsgezicht' te beschermen.

GPSwalking.nlJustus Lipsius N50 52.818 E4 42.598
Justus Lipsius, eigenlijk Jodocus (of Joost) Lips, (Overijse, 18 oktober 1547 – Leuven, 23 maart 1606) was een Zuid-Nederlandse humanist, filoloog en historiograaf.

Lipsius studeerde aan de katholieke Universiteit Leuven en doceerde in het lutherse Jena en in het calvinistische Leiden. Uiteindelijk koos hij tegen het geweld van de Tachtigjarige Oorlog en zou hij het voortduren van de Spaanse heerschappij over de Nederlanden verkieslijker achten dan langdurige oorlog en opstand. Daarom eindigde hij weer als docent in Leuven aan de "katholieke" kant. Zijn voornaamste werk is De Constantia (1584).

Zoals onder humanisten de gewoonte was, latiniseerde Lips zijn Nederlandse naam. Ook zijn lijfspreuk Moribus antiquis (naar oude gewoonten), die hij voor het eerst gebruikte in 1570, getuigt van zijn bewondering voor het gedachtengoed van de klassieke oudheid.

GPSwalking.nlCentrale Bibliotheek Katholieke Universiteit Leuven N50 52.670 E4 42.439
Sinds de oprichting van de universiteit in 1425 en tot in 1636 was er geen officiële bibliotheek van de universiteit. In 1636 kwam er in de Lakenhalle een bibliotheek die een Centrale Bibliotheek genoemd kan worden. De ingang ervan was aan de Oude Markt.

Deze bibliotheek groeide tijdens de volgende eeuwen, en na de afschaffing van de Leuvense universiteit in 1797 werd ze in haar geheel door de Franse regering overgebracht naar de École centrale van Brussel. De meest waardevolle boeken en manuscripten werden naar Parijs en de Bibliothèque nationale overgebracht. De rijke archieven van de universiteit van Leuven bevinden zich tegenwoordig in het Rijksarchief in Leuven.

De Rijksuniversiteit Leuven, opgericht in 1817 door koning Willem I der Nederlanden, heeft ook een bibliotheek gesticht. De verzameling was gehuisvest in een 17e-eeuws huis in de Naamsestraat. In augustus 1914 werd het door de Duitse aanvaller platgebrand. Hierdoor ging een groot aantal boeken verloren.

GPSwalking.nlNa de oorlog werd een nieuw gebouw opgericht. De Universiteitsbibliotheek, aan het Ladeuzeplein, werd ontworpen door Whitney Warren. Het neorenaissancistische gebouw werd opgetrokken tussen 1921 en 1928. Het gebouw was een gift van het Amerikaanse volk aan de stad Leuven en aan de KU Leuven. De toren van het bouwwerk, geïnspireerd op de Giralda van Sevilla, is 87 meter hoog. Daarin bevindt zich een van de grootste beiaarden van Europa. De beiaard, een geschenk van de Amerikanen, had 48 klokken, volgens het aantal Amerikaanse staten. De basklok van 7 ton, die ook het uur slaat, draagt de naam Liberty Bell of Louvain. Tijdens de Slag om Leuven werd op 16 mei 1940 de Universiteitsbibliotheek zwaar beschadigd door een Brits-Duits artillerieduel, waarbij nagenoeg heel de boekencollectie (900.000 stuks) in de vlammen opging.

U kunt de Universiteitsbibliotheek, haar prachtige leeszaal en de toren bezoeken aan de hand van een audiogids. Prachtig uitzicht op de toren.

Tegenwoordig omvat de collectie ongeveer vier miljoen boekwerken.

GPSwalking.nlTotem – Jan Fabre N50 52.716 E4 42.381
Op het Ladeuzeplein staat sinds 2004 een enorme naald met een kever er op geprikt. Het werk is 23 meter hoog. Het werd cadeau gegeven door de universiteit aan de stad Leuven ter ere van de 575ste verjaardag van de KU Leuven.

De kever is een diertje dat in tegenstelling tot de mens al een hele tijd niet meer is geëvolueerd. Het wordt dus gezien als een diertje dat het geheugen van onze wereld in zich meedraagt. De kever op een naald doet ook denken aan wetenschappelijk onderzoek, een rechtstreekse link met de universiteit.

Jan Fabre (°1958) is een Belgisch kunstenaar. Hij behoort net als Luc Tuymans bij de groten van onze kunstscène. Hij werkt in verschillende disciplines: beeldende kunst met verschillende materialen, schrijver van theaterstukken, choreograaf,…

GPSwalking.nlMonseigneur Ladeuzeplein N50 52.705 E4 42.408
Het Monseigneur Ladeuzeplein, kortweg Ladeuzeplein, is een plein genoemd naar de voormalige rector magnificus van de KU Leuven, Monseigneur Paulin Ladeuze. Het Ladeuzeplein is het grootste plein in Leuven qua oppervlakte. Tot na de Tweede Wereldoorlog heette het plein Volksplaats.

Na de Eerste Wereldoorlog werd het standbeeld van Sylvain Van de Weyer vanaf het Martelarenplein, aan het station, naar het Ladeuzeplein overgebracht. Bij de heraanleg in de jaren 90 werd er echter een ondergrondse parking voor 750 voertuigen aangelegd, die het gewicht van het beeld niet kon dragen; het beeld verhuisde opnieuw, ditmaal naar een rotonde op de Kapucijnenvoer.

GPSwalking.nlIn de volksmond stond het plein bekend als de Clarisse. Deze naam gaat terug op de orde der clarissen, die op die plaats, op een zandheuvel, een klooster hadden. In 1783 werd het klooster echter opgeheven.

In 1787 kocht de stad Leuven het gebied van de Staat, die eigenaar was geworden, om er een houtmarkt te vestigen. Het gebied werd geëffend in 1795 en in 1806 en vanaf 1807 kon men er brandhout en mengvoer aankopen.

Het eerste huis aan het nieuwe plein werd gebouwd in 1812. Het plein heette toen Place-Napoléon/(Napoleonplein). Later ontving het de naam Volksplaats om uiteindelijk herdoopt te worden tot Mgr. Ladeuzeplein.

GPSwalking.nlM-Museum N50 52.735 E4 42.277
M – Museum Leuven is een museum in de Leuvense binnenstad, op de locatie van het vroegere stedelijk museum Vander Kelen-Mertens.

Het museum beschikt over een eigen collectie van meer dan 52.000 werken. De opening vond plaats op 20 september 2009 door de Belgische prinses Mathilde en de Nederlandse prinses Máxima.

De indrukwekkende museumsite van Belgisch toparchitect Stéphane Beel, integreert historische elementen en een strakke hedendaagse architectuur rondom een mooie binnentuin.

GPSwalking.nlOp verschillende plaatsen in het museum wordt een uitzicht op de stad geboden. Het museum heeft een dakterras.

De historische collectie van M heeft als ankerpunten unieke schilderijen uit de late gotiek (15de en 16de eeuw) en een mooie beeldencollectie (19de eeuw). De M-collectie bevat topstukken van Dirk Bouts, Rogier Van der Weyden, Constantin Meunier, Jef Lambeaux en andere.

De opstelling werpt een licht op enkele aandachttrekkers zoals een aantal monumentale atelierplaasters van Constantin Meunier, een albasten retabel uit 1610 uit de Sint-Annakapel van het Heverleese Celestijnenklooster en het ontwerp voor de nooit gerealiseerde torens van Sint-Pieter op perkament.

GPSwalking.nlSint-Donatuspark N50 52.543 E4 42.211
Het Sint-Donatuspark is gelegen tussen de Charles Deberiotstraat, de Vlamingenstraat en de Tiensestraat. Het park is aangelegd in Engelse landschapsstijl tussen 1869 en 1875 en werd tussen 1993 en 1998 opnieuw aangelegd.

In het Sint-Donatuspark bevinden zich restanten van de eerste omwalling rond de stad Leuven uit de twaalfde eeuw. Het betreft enkele torens, opgetrokken uit zandsteen en ijzerzandsteen, die tegenwoordig toegankelijk zijn voor het publiek.

In de volksmond is het Sint-Donatuspark beter bekend als het stadspark of de Gielenhof (gilden hof).

De stadsmuur kwam tot stand rond 1160, toen het hertogdom Brabant bloeide, de hertogen nog in Leuven verbleven en de bevolking aangroeide. Behalve een verdedigende functie had de muur ook een belangrijke rol in de Leuvense imagebuilding.

Een omwalling met een lengte van 2740 meter, 31 torens, 11 stadspoorten en twee waterpoorten: dat was een teken van welstand en macht. Binnen de muur lag ongeveer 40 hectare.

Rond 1360 werd een nieuwe, veel grotere muur gebouwd. In de 18de en 19de eeuw werd het grootste gedeelte gesloopt.

GPSwalking.nlKatholieke Universiteit Leuven N50 52.505 E4 41.996
Sedes sapientiae (Zetel der wijsheid)

De Katholieke Universiteit Leuven of KU Leuven is een katholieke universiteit waarvan de hoofdcampus gevestigd is in de Belgische stad Leuven. De instelling biedt ook opleidingen aan op hun campussen in Brussel, Antwerpen, Gent, Kortrijk, Brugge, Geel, Diepenbeek, Sint-Katelijne-Waver en Aalst.

Het is met 20.436 personeelsleden en 58.045 studenten niet alleen de grootste Nederlandstalige universiteit, maar ook de grootste universiteit van de Lage Landen met 16 faculteiten. Volgens het Times Higher Education Supplement (THES) van The Times is de KU Leuven in 2015 de hoogstscorende Belgische en de hoogstscorende Nederlandstalige universiteit. Wereldwijd staat de KU Leuven 35e op basis van scores en in de groep 51-60 gerangschikt op basis van reputatie.

Kunstencentrum STUK N50 52.428 E4 41.978
STUK is een interdisciplinair en hybride kunstencentrum in Leuven dat zich toelegt op zowel dans, beeld en geluid. STUK organiseert jaarlijks de festivals Artefact en Playground en huisvest ook Cinema ZED.

GPSwalking.nlIn de tijdsgeest van Mei '68 werd tijdens de zomer van 1977 't Stuc opgericht door studenten van de Katholieke Universiteit Leuven. Het centrum opereerde zowel als een culturele ontmoetingsplek en als studentencentrum.

Gelegen in een leegstaande universiteitsblok midden op de campus Sociale Wetenschappen van de Katholieke Universiteit Leuven die door de studenten was ingenomen.

Verscheidene theatercollectieven zoals Het Trojaanse Paard, Internationale Nieuwe Scène, Radeis en Het Werkteater waren er te gast. Maar ook film, poëzie, muziek, cabaret en sporadisch dans maakten deel uit van de programmering.

GPSwalking.nlVan 1978 tot 1981 organiseerde Stuc in samenwerking met Het Festival van Vlaanderen het multidisciplinaire festival Klapstuk.

Vanaf 1988 legde Stuc zich ook toe op de beeldcultuur en bood hier ook financiële en infrastructurele ondersteuning voor aan kunstenaars. In 1993 richtte Stuc Het Atelier op, een plek voor producties, presentatie en opleiding.

Halverwege de jaren 1990 fusioneerde Stuc met Klapstuk tot STUK. In 2015-2016 schrapte STUK muziek uit de programmering en beperkt zich zo voortaan tot huis voor dans, beeld en geluid.

Sint-Kwintenskerk N50 52.201 E4 41.903
Rond 1440 werd met de bouw van de kerk begonnen. De kerk bestaat uit 3 beuken, 2 sterk uitspringende transepten met blinde langsmuren, een koor met een heptagonale absis, de 2 later aangebouwde sacristieën en de van oorsprong maas-romaanse toren.

Door Justus Lipsius omschreven als de mooiste kerk van Leuven.

GPSwalking.nlSint-Jan-de-Doperkerk N50 52.284 E4 41.839
Deze kerk, gelegen in het Groot Begijnhof, werd in 1232 in Romaanse stijl gebouwd.

Tijdens recente renovatiewerken werden unieke fresco's uit de 14de, 15de en 17de eeuw blootgelegd.

De kerk is een vroeggotische basilica met romaanse elementen. Zoals bij bedelorden en vrouwencongregaties gebruikelijk was, heeft zij geen toren, wel een dakruiter. Sinds 1998 is deze dakruiter uitgerust met een klokkenspel dat overdag elk half uur een melodie speelt. Aan het noordportaal geven twee inscripties in het Latijn stichtingsjaar van het hof aan (1234) en het jaar waarin de bouw van de kerk werd begonnen (1305).

In het oosten heeft dit gebouw een opvallend rijzig koorvenster waarvan het bovenste deel sinds de 17e eeuw (sinds de constructie van het ribgewelf binnenin) de zoldering belicht. Het interieur is breed (27 m in drie beuken van tien traveeën) en baadt opvallend in het licht. De aankleding is een sobere barok.

GPSwalking.nlBij de restauratie werden oude muurschilderingen blootgelegd. Nogal wat kunstwerk heeft vrouwelijk-religieuze thema's.

Groot Begijnhof Leuven N50 52.334 E4 41.839
Het Groot Begijnhof van Leuven, ook bekend als Begijnhof Ten Hove, is een gaaf bewaarde, en volledig gerestaureerde historische wijk van een tiental straten in het zuiden van de binnenstad, gelegen aan de Schapenstraat, niet ver van de Naamsepoort.

Het is een van de grootste nog bestaande begijnhoven in Vlaanderen, met een bebouwde oppervlakte van ongeveer 3 ha. De Dijle stroomt dwars door het hof en splitst er in twee armen, waarover in totaal drie bruggen liggen.

lGPSwalking.nln gemeenschap voor ongehuwde, semi-religieuze vrouwen (Begijn) ontstond dit begijnhof in de vroege 13e eeuw. De oudste geschreven documenten dateren uit 1232. Een Latijns opschrift aan de kerk vermeldt 1234 als stichtingsdatum. Molanus en Justus Lipsius vermelden 1205 als stichtingsdatum.

Net als de andere begijnhoven in Vlaanderen kende het begijnhof een eerste bloei in de 13e eeuw, en een moeilijke periode ten tijde van de godsdiensttwisten in de 16e eeuw.

Een van de pastoors van dit Begijnhof, in 1490, was Adriaan Florensz. Boeyens van Utrecht, geestelijk raadsman van de jonge Keizer Karel V en vooral bekend als latere paus Adrianus VI.

Vanaf het einde van de 16e eeuw, en vooral na het Twaalfjarig Bestand in de 17e eeuw, kende het begijnhof een tweede bloeiperiode met een nabloei tot aan de Franse Revolutie.

GPSwalking.nlHet hoogtepunt in aantal roepingen situeert zich in een of twee generaties omstreeks 1650-1670, toen het aantal begijnen opliep tot boven 360. Daarna liep het aantal begijnen door oorlogen (o.a. de Negenjarige Oorlog) en ziekten terug.

Tijdens de Franse Revolutie werd het Begijnhof niet verkocht als nationaal goed, zoals dat met de kloosters gebeurde. Het beheer van het Begijnhof en al zijn bezittingen werd toevertrouwd aan de commissie van openbare godshuizen (het latere OCMW). De begijnen mochten wel in hun huizen blijven wonen, maar de vrije kamers werden verhuurd aan oude vrouwen.

De laatste begijnenpastoor Julien Sterckx overleed in 1977 op bijna 107-jarige leeftijd. Hij ligt begraven op het kerkhof van de abdij van Park. De laatste begijn overleed in 1988.

GPSwalking.nlRestauratie Begijnhof N50 52.334 E4 41.839
Na meer dan anderhalve eeuw in handen geweest te zijn van het OCMW, was het gebouwenbestand omstreeks 1960 behoorlijk verkrot. De Universiteit was bereid het complex te restaureren, om er studenten en gastprofessoren te huisvesten.

De grootschalige restauratie van een hele stadswijk was destijds een kantelmoment in de interesse van de bevolking voor de begijnhoven en traditionele architectuur in het algemeen.

Het Groot Begijnhof van Leuven heeft het uitzicht van een "ministad-in-de-stad". Het is een typisch stadsbegijnhof. Dat wil zeggen dat de huizen gegroepeerd zijn langsheen straten, en niet rondom een plein.

GPSwalking.nlEen vijftal huizen dateert uit de 16e eeuw, waarvan enkele zijn opgetrokken in vakwerkbouw. Het karakteristieke huis van Chièvres dateert uit 1561. Het merendeel van de huizen dateert uit de periode 1630-1670. Ze werden opgetrokken in streekeigen traditionele architectuur, versierd met enkele sobere, barokke elementen.

De gevels bestaan uit warmrood gekleurde bakstenen, met natuurstenen kruiskozijnen voor de vensters, natuurstenen deuroplijstingen. Een typisch element van het Begijnhof van Leuven zijn de talrijke dakkapellen, vaak uitgewerkt met trapgevels, en de rondboogvensters daarin.

Veel huizen hebben opvallend weinig en kleine ramen op de gelijkvloerse verdieping. Dit komt doordat begijnen gesteld waren op hun privacy. Waar toch grote ramen voorkomen, zoals in de Straat van 't Nieuw convent, schermde vroeger een hoge muur de voortuin af van de straat.

GPSwalking.nlDijle N50 52.328 E4 41.744
De Dijle is een rivier die door de Belgische provincies Waals-Brabant, Vlaams-Brabant en Antwerpen stroomt. Ze maakt deel uit van het stroomgebied van de Schelde. Het gebied ten oosten van Brussel, waar de Dijle doorheen komt, heet het Dijleland. De rivier heeft een lengte van 86 kilometer.

Deze rivier ontspringt in Houtain-le-Val. Ten zuiden van Leuven monden de Thyle, de Train, de Nethen, de Laan en IJse uit in de Dijle; in Leuven zelf ook nog de Voer. In Werchter mondt de Demer uit in de Dijle, die daarna een bocht maakt naar het westen. In Mechelen wordt de Dijle gesplitst in een Binnendijle en een Afleidingsdijle. Uiteindelijk gaat de Dijle, vlak nadat de Zenne in haar loop uitmondt, in Rumst samen met de Nete over in de Rupel.

GPSwalking.nlTen Hove en Aborg N50 52.314 E4 41.711
Een heel ander beeld geeft het plein Ten Hove met daar opmheen de bebouwing als beschermende muur.

De naam van de wijk waar het begijnhof zich situeert, Ten Hove, en de oude naam voor het gedeelte op de linkeroever van de Dijle (Aborg = Oude Burcht) lijken te wijzen op een oudere bewoning, misschien het hof van de eerste graven van Leuven.

Op deze plek zou dan ook de slag bij Leuven uitgevochten zijn in 891, waarbij de Vikingen verslagen werden door Arnulf van Karinthië. Van deze bewoning werd nooit een spoor gevonden, zodat sommige auteurs de hypothese in twijfel trekken.

GPSwalking.nlSint-Antoniuskapel N50 52.553 E4 41.910
De geschiedenis van de Sint-Antoniuskapel gaat terug tot de 14de eeuw. In de 19de eeuw werd het een belangrijk bedevaartsoord voor Sint-Jozef.

Sinds 1936 rust het lichaam van Pater Damiaan in deze kapel. Het heiligdom kreeg begin jaren 1960 zijn huidig aanzicht toen de oorspronkelijke kapel grondig werd verbouwd naar ontwerp van Jos Ritzen en Walter Steenhoudt.

Pater Damiaan N50 52.558 E4 41.895
Bezoekers van over de hele wereld zakken af naar de Sint-Antoniuskapel voor de crypte van Pater Damiaan, die hier sinds 1936 begraven ligt. In de kerk kan je, aan de hand van een aantal panelen met foto’s, de ’levensweg van Damiaan’ volgen, van zijn missionarisroeping tot aan zijn dood in 1889.

Damiaan werd in 1995 zalig verklaard en in december 2005 uitgeroepen tot “Grootste Belg aller tijden”. Op 11 oktober 2009 werd hij in Rome heilig verklaard.

GPSwalking.nlJozef De Veuster, geboren in 1840 in Tremelo, trad in bij de paters van de Heilige Harten (Picpussen) en kreeg de kloosternaam Damiaan. Hij trok als missionaris naar de Hawaii-eilanden waar hij het lot deelde van de uitgestoten melaatsen op Molokaï. Hij werd zelf melaats en stierf in 1889.

Zijn levensverhaal wordt toegelicht in een permanente tentoonstelling in de kapel.

Sint Michiel N50 52.574 E4 42.046
Wordt beschouwd als de belangrijkste Jezuïetenkerk (1650-1666) van België. Bekend door de Antwerpse jezuïet Guillaume Hesius. Het gebouw is compleet gerestaureerd; alleen de gevel is ontsnapt aan de ramp van 1944.

De sierlijke barokgevel wordt omschreven als ‘het altaar buiten de kerk’ en behoort tot de Zeven Wonderen van Leuven.

Binnen overheersen de gebeeldhouwde ornamenten de hele ruimte. Het geheel van houten beeldhouwwerken is opvallend; waaronder de acht biechtstoelen, met elkaar verbonden door een hoge eikenhouten lambrisering. De preekstoel in Lodewijk XV-stijl is afkomstig uit de Sint-Michielskathedraal in Brussel.

Mooi altaar met De Verschijning van de Heilige Maagd aan Thomas Aquino.

De kerk is nu in gebruik voor Spaanstalige diensten en is een decor voor kunstinitiatieven.

GPSwalking.nlOude Markt Leuven N53 11.854 E5 47.745
De Oude Markt is een rechthoekig plein in het centrum van Leuven dat grotendeels bestaat uit horecazaken. Hieraan dankt het zijn bijnaam de langste toog ter wereld. Midden augustus wordt hier het jaarlijkse muziekfestival Marktrock georganiseerd.

Als residentiestad van de graven van Leuven kreeg het plein in 1150, toen de eerste stenen omwalling werd gebouwd, het marktrecht waardoor er economische activiteiten werden ontwikkeld. Er werd tot drie maal per week markt gehouden. Delen van de markt ontsnapten aan de bombardementen van de twee wereldoorlogen, maar toch was de wederopbouw noodzakelijk.

Op de Oude Markt komt ook de classicistische vleugel van de universiteitshal uit.

Daarnaast wordt er de eerste drie weken van september op de Oude Markt jaarlijks Leuven kermis gehouden, naast het Studentenwelkom eind september. Tevens is er ook Hapje-Tapje met de barmannenrace begin augustus (eerste zondag) en sinds 1989 wordt iedere vrijdag van juli de Beleuvenissen georganiseerd. Dit is een serie concerten die telkens rond een bepaald thema draait.

Op de Oude Markt staat De Kotmadam, een beeld uit 1985 van Fred Bellefroid.

De Oude Markt telt 2 waterpompen: de Sint-Janspomp, die functioneert, en de Collegepomp, een relict uit 1724.

GPSwalking.nlGrote Markt N50 52.719 E4 41.994
De Grote Markt is het plein tussen de Sint-Pieterskerk en het Stadhuis. Door haar ligging op het kruispunt van enkele van de bekendste en meest toeristische plekken in Leuven, is de Grote Markt een van de drukste Leuvense pleinen. Toch is de Grote Markt tegenwoordig vrijwel geheel verkeersvrij; enkel fietsers en de bussen van de vervoersmaatschappij De Lijn mogen over de Markt rijden.

De Grote Markt bevindt zich op een van de meest historische plaatsen van Leuven en bestaat in haar huidige ontwerp reeds sinds de 14de eeuw, bij de oprichting van de Katholieke Universiteit Leuven. De meeste gebouwen op het plein zijn dan ook opgetrokken in de befaamde Brabantse gotiek, zoals het monumentale stadhuis.

Andere opvallende gebouwen aan de Grote Markt zijn het Tafelrond, de Collegiale Sint-Pieterskerk en enkele prachtige gildenhuizen. Daarnaast is, zoals in heel Leuven, ook hier geen gebrek aan cafés en tavernes.

Een van de oudste van die evenementen is de Meyboom-planting, een eeuwenoude traditie die haar oorsprong heeft in de rivaliteit tussen de buursteden Leuven en Brussel.

GPSwalking.nlMoorinneken N50 52.753 E4 42.012
Voor dat Het Moorinneken een gezellig restaurant werd, waar je gemoedelijk kan tafelen of gewoon iets gaan drinken, heeft het gebouw een boeiende reis doorheen de geschiedenis gemaakt.

Sommigen griezelen er een beetje van maar alvorens de Grote Markt in Leuven de Grote markt werd, was het een kerkhof. Aan het begin van de 15e eeuw maakte het kerkhof plaats voor een marktplein. In 1432 was het huidige Moorinneken een van de eerste huizen aan de toenmalige ingang van de Grote Markt.

Het gebouw is gekend en wordt vaak hérkend door het prachtige borstbeeld aan de gevel. Een leuke anekdote ligt aan de basis van deze buste. In de 15e eeuw heette het huis nog den Moriaen of Den Moer, afkomstig van de naam Maurius. Aan het einde van de 15e eeuw dacht een klerk verkeerdelijk dat men met Den Moer “neger” bedoelde. Als gevolg van deze verkeerde interpretatie kwam er in 1493 de negerinnenbuste vervaardigd door de hand van beeldhouwer Egide Rombaux.

Begin 18e eeuw begon men de naam Het Moorinneken te gebruiken. Zie https://moorinneken.be/#geschiedenis

GPSwalking.nlStadhuis van Leuven N50 52.737 E4 42.072
Het stadhuis van Leuven is een van de bekendste gotische stadhuizen ter wereld en staat op de Grote Markt van Leuven.

De plannen voor het stadhuis van Leuven zijn gebaseerd en geïnspireerd op het Stadhuis van Brugge. Het Brugse stadhuis is een van de oudste in België en stond, naast dat van Leuven, model voor onder meer het stadhuis van Oudenaarde, Brussel en Gent.

Het stadhuis telt drie verdiepingen. Tussen de vensters zijn telkens twee nissen, die lichtjes uitspringen. Drie van de vier hoektorens hebben ook nissen. De kraagstenen zijn gebeeldhouwde voorstellingen uit de Bijbel. Het steeds terugkerende onderwerp is schuld en boete. Ze hadden een belerende en vermanende functie.

Sinds de verhuis van de stadsdiensten naar het stadskantoor aan het Prof. Van Overstraetenplein (aan het station) wordt het stadhuis enkel nog gebruikt voor plechtigheden.

GPSwalking.nlGeschiedenis Stadhuis N50 52.719 E4 42.066
Het eerste stadhuis stond op de Oude Markt. In de vijftiende eeuw werd besloten een nieuw gebouw op te trekken op de Plaetse, de huidige Grote Markt. Om het stadhuis, oftewel het Voirste huys, goed in te kunnen planten, onderging het plein grote veranderingen sinds 1433.

Het stadhuis werd gebouwd in twee fases. Ook werden de Clercken cameren rond het Vrijthof (de nog steeds bestaande binnentuin) gebouwd.

Tussen 1448 en 1469 kwamen onder de Layens het Voirste huys (het deel dat grenst aan de Grote Markt) en de Conserverije (de vleugel aan de Naamsestraat) klaar.

Een nieuwe verbouwing kwam er in 1709. De ingang werd verbouwd: links naast de toegangsdeur werd een venster omgebouwd tot deur, wat de symmetrie ten goede kwam, en ook kwamen er de huidige trappen.

GPSwalking.nlDe grote verandering kwam er in de periode 1849-1880. De tot dan leeg gebleven nissen werden gevuld met beelden.

Er staan in totaal 236 beelden in de gevels. De sokkels vertonen bijbelse taferelen. De figuren op de voetstukken dragen allen Bourgondische kledij, de figuren in de nissen dragen kledij uit de periode waarin ze geleefd hebben. De figuren op de benedenverdieping beelden onder meer geleerden, kunstenaars en historische figuren uit het Leuvense uit.

De eerste verdieping toont figuren die de gemeentelijke vrijheden symboliseren en de patroonheiligen van de parochies. Op de tweede verdieping staan alle heersers over de stad, van de graven van Leuven en de hertogen van Brabant tot Leopold II, hoewel Willem I en Leopold I ontbreken. De nissen in de torens werden gevuld in 1895-1913 met 87 beelden. Zij kregen Bijbelse figuren.

Het stadhuis is meermaals gerestaureerd.

GPSwalking.nlMathieu de Layensplein N50 52.782 E4 42.025
Het Mathieu de Layensplein, het plein voor de Sint-Pieterskerk is 42m lang en 40 m breed, ook bekend als De Layensplein of Layensplein. Via de Mechelsestraat is het plein verbonden met de Grote Markt, dat aan een andere zijde van de Sint-Pieterskerk ligt.

Het Mathieu de Layensplein ligt aan de Sint-Pieterskerk en werd na de Eerste Wereldoorlog aangelegd in een wijk die tot dan bekend stond als de Slachthuiswijk. Sindsdien is het bekend als het Mathieu de Layensplein, wat een verwijzing is naar de Leuvense architect Matthijs de Layens. Op de plaats waar de Schrijnmakersstraat en de Mechelsestraat op het plein uitlopen, ligt de mijlpaal Middelpunt der stad Leuven. Enkele meters verder staat een standbeeld van de beroemde humanist Desiderius Erasmus.

In de Schrijnmakersstraat, een zijstraat van het plein, wordt sinds 2015 het tv-programma Dagelijkse Kost opgenomen in De Dry Coppen.

GPSwalking.nlSint-Pieterskerk N50 52.771 E4 42.075
De Sint-Pieterskerk is een prachtige hooggotische kerk. Ze werd gebouwd in 986, in romaanse stijl, en is daarmee ook de oudste kerk van de stad. Vanaf de 15de eeuw startte de constructie van de huidige gotische kerk en bleef de romaanse crypte bewaard. Het gebouw staat op de lijst van UNESCO-werelderfgoed. De kerk herbergt ook een schat aan kunstwerken zoals ‘Het Laatste Avondmaal’ van de Vlaamse primitief Dirk Bouts.

De collegiale Sint-Pieterskerk is een rooms-katholieke kerk in Leuven, gebouwd in de stijl van de Brabantse gotiek. De kerk is 95 meter lang, 28 meter breed en de gewelfhoogte is 25m. Aan het kerkgebouw werd in de loop van de 15e eeuw gewerkt door enkele beroemde laatgotische bouwmeesters, waaronder Sulpitius van Vorst, Jan II Keldermans en Matthijs de Layens. Hoewel er tot in de 17e eeuw aan de kerk werd gebouwd, bleef de Sint-Pieterskerk onvoltooid; met name de twee westtorens hebben nooit hun volle hoogte bereikt.

Aan de patroonheilige van de kerk, de apostel Petrus, ontlenen de Leuvenaars hun bijnaam "Pietermannen" of "Peetermannen".

GPSwalking.nlDe geschiedenis van de Sint-Pieterskerk begint vermoedelijk met een houten kerk uit de 8e eeuw. Dit kerkje werd rond het jaar duizend vervangen door een stenen romaanse kerk metzes traveeën en een vierkant koor. Tijdens de uitbreidingen werd ook rond 1070 de crypte gebouwd, waarvan het onderste gedeelte behouden is tijdens de bouw van de gotische kerk. Tegenwoordig is de crypte toegankelijk voor publiek.

De gotische kerk werd gebouwd vanaf 1400. De precieze datum is onzeker, omdat de registers van de kerk verloren zijn gegaan. Diverse architecten voltooiden de bouw.

Intussen was de bouw van de torens ook gestart onder leiding van bouwmeester Joost Metsys. Hij had drie torens voor ogen, waarvan de middelste 525 voet (ongeveer 150 meter) hoog moest worden, de twee ernaast 430 voet (120 meter).

GPSwalking.nlDeze werken moesten echter worden gestaakt: Metsys' constructie was niet goed uitgewerkt, de bodem was instabiel en de torens konden niet goed verankerd worden. Minder dan de helft was voltooid. Later, in 1604, werd de hoogte nog verminderd na een instorting.

De kerk heeft zwaar geleden tijdens de Eerste Wereldoorlog. Ze werd het slachtoffer van een brand, die haar het dak kostte. Ook de barokke dakruiter van de Namense architect Denis-Georges Bayar werd daarbij verwoest.

In de Tweede Wereldoorlog werd de kerk gebombardeerd. Veel kerkschatten zijn tijdens de beide oorlogen verloren gegaan.

Tafelrond N50 52.738 E4 42.118
Het Tafelrond is een gebouw en staat aan de oostkant van de Grote Markt in Leuven. Vandaag staat er al de vierde versie van het gebouw; het eerste gebouw werd gebouwd in de jaren 1480. De naam komt van het gegeven dat de burgers van de stad er eeuwenlang konden vergaderen. Het eerste gebouw was gotisch, de andere neoclassicistisch. Van 1930 tot 2002 was de Nationale Bank er gevestigd.

GPSwalking.nlEerste Tafelrond
De bouw van het gotische Tafelrond begon in 1480 naar een ontwerp van Matthijs de Layens, dezelfde architect van het stadhuis. De huizen werden door de stad als vergaderlokaal verhuurd aan de Leuvense sociëteiten: rederijkerskamers, schuttersgilden en andere verenigingen.. In 1553 werd het gebouw lelijk vernield door een brand, na een feest van de schuttersgilde.

Tweede Tafelrond
Het stadsbestuur besloot in 1817 het Tafelrond te slopen en te vervangen door een neoclassicistisch gebouw, volgens de heersende trend in die periode. Het nieuwe gebouw werd een ontwerp van Charles Vander Straeten. Het witgepleisterde gebouw werd verhuurd aan de Société de l’Académie de Musique, die het gebruikte voor theatervoorstellingen en muziekuitvoeringen. In de schouwburgzaal was plaats voor 980 toeschouwers. Dit gebouw werd in puin gelegd in augustus 1914.

Derde Tafelrond
Nog tijdens de Eerste Wereldoorlog werd besloten het Tafelrond terug op te richten, en zich daarvoor te baseren op het oude Tafelrond-gebouw van De Layens. Architect werd de Antwerpenaar Max Winders. De Nationale Bank, die haar filiaal op de Volksplaats (Ladeuzeplein) had verloren, trad op als geldschieter en bouwheer van het nieuwe gebouw. Het bankgebouw werd in gebruik genomen in 1930. De nissen werden opgevuld met beelden van Ernest Wijnants en stellen belangrijke figuren voor uit het bank- en financiewezen. Tijdens de begindagen van de Tweede Wereldoorlog raakte het Tafelrond beschadigd. In 2002 verliet de Nationale Bank het gebouw.

Vierde Tafelrond
In juli 2005 werd het Tafelrond verkocht. De koper was de West-Vlaamse Leuvenaar Jan Callewaert (de stichter van Option). De kostprijs was 6,4 miljoen euro. In 2012 maakte Callewaert bekend dat het gebouw herbestemd zou worden tot hotel en restaurant, studio voor praatprogramma's en appartementen. Het hotel The Fourth (TH4TH) is sinds 2016 een hotel met 44 kamers.

GPSwalking.nlRector De Somerplein N50 52.737 E4 42.153
Het Rector De Somerplein werd genoemd naar de eerste rector van de Nederlandstalige Katholieke Universiteit Leuven, professor Pieter De Somer. Het plein is de verbinding tussen de Bondgenotenlaan, de Tiensestraat, de Grote Markt en het Margarethaplein. Het plein wordt gedomineerd door het koor van de Sint-Pieterskerk.

Na het station van Leuven is het De Somerplein met zijn drukke bushaltes de belangrijkste toegangsweg tot Leuven via het openbaar vervoer. Op het plein staat ook het Fonske, een standbeeld dat de KU Leuven bij haar 550-jarige bestaan aan de stad schonk.

In 2006 waren er plannen om het plein volledig te vernieuwen met moderne bushaltes en fietsenstallingen.

Tot 2011 heette het De Somerplein het 'Maarschalk Fochplein', genoemd naar de Franse maarschalk Ferdinand Foch. Bij de eerder besproken vernieuwingsplannen stelde Louis Tobback ook voor het plein te hernoemen omdat hij het niet wenselijk vond dat er een plein vernoemd is naar "een man die tijdens de Eerste Wereldoorlog miljoenen doden op zijn geweten had".

GPSwalking.nlDiestsestraat N50 52.828 E4 42.373
Met een lengte van 900 meter is de Diestsestraat is een belangrijke winkelstraat in Leuven. De straat loopt parallel met de Bondgenotenlaan en samen vormen zij tegenwoordig het belangrijkste winkelcentrum. Sinds 25 augustus 2007 is de straat volledig autovrij. Het Miniemeninstituut, een locatie met een oude geschiedenis, is hier gevestigd. De stadsbibliotheek Tweebronnen bevindt zich ook in de Diestsestraat.

De straat is een van de oudste verkeerswegen van de stad. Daar zij tijdens de Eerste Wereldoorlog vrijwel volledig verwoest werd, kon ze een breder tracé krijgen.

De Diestsestraat is ook een vakje op het spelbord van de Belgische versie van Monopoly.

GPSwalking.nlMiniemeninstituut N50 52.888 E4 42.565
Het Miniemeninstituut is een katholieke middelbare school in de Diestsestraat van Leuven. Enkel de richtingen technisch secundair (TSO) en beroepssecundair onderwijs (BSO) worden aangeboden.

Op de locatie van het instituut stonds reeds in 1356 een heiligdom voor Sint Généviève. Een kapel met hierin relieken is bewaard gebleven. Achtereenvolgens diende de locatie als asiel voor arme reizigers, weeshuis, college van de paters Miniemen, woonhuis van een notaris en school voor arme kinderen.

Het zijn de zusters van het Leuvense Paridaensinstituut die vanaf 1841 in deze gebouwen kosteloos onderwijs aanboden. De oude gebouwen en de bijhorende geschiedenis waren in 2008 te bezichtigen tijdens de Open Monumentendag.

DGPSwalking.nlaarmee zijn we aan het einde van deze wandeling gekomen. Zoals gezegd heel veel cultuur en veel geschiedenis. Mooi om er te zijn. Met de trein gaan we terug naar Hemert.

Twee dagen hebben we doorgebracht in de stad. Omdat we er tijd voor hadden, hebben we een rondleiding gehad in het Stadhuis en de Krypte van de Sint-Pieter. We hebben het Museum-M bezocht en de toren beklommen van de Universiteits bibliotheek. En natuurlijk redelijk dikwijls – onredelijk voor echte wandelaars – een pint gepakt op de Oude Markt, in de restaurantjes in de stad en vooral op historische grond van Atois.We weten nu ook van de hoorn op het etiket en de naam Stella.

Leven in Leuven is Leuven vieren.

Alhoewel beide wandelingen in Leuven zijn samengevoegd tot één track is het niet aanbevelenswaardig om dat traject binnen een dag te af te leggen. Daarvoor is Leuven te aantrekkelijk.

Startpunt

  • START/FINISH/PARKEREN P Station Herent N50 54.229 E4 40.465
  • Alternatief Bodart (Parking) Gratis N50 52.347 E4 41.351

Geraadpleegde websites:

POI’s

  • Station Leuven N50 52.883 E4 42.955
  • Martelarenplein N50 52.892 E4 42.908
  • Vredesmonument Martelarenplein N50 52.870 E4 42.891
  • Bondgenotenlaan N50 52.843 E4 42.717
  • Justus Lipsius N50 52.818 E4 42.598
  • Centrale Bibliotheek Katholieke Universiteit Leuven N50 52.670 E4 42.439
  • Totem – Jan Fabre N50 52.716 E4 42.381
  • Monseigneur Ladeuzeplein N50 52.705 E4 42.408
  • M-Museum N50 52.735 E4 42.277
  • Sint-Donatuspark N50 52.543 E4 42.211
  • Katholieke Universiteit Leuven N50 52.505 E4 41.996
  • Kunstencentrum STUK N50 52.428 E4 41.978
  • Sint-Kwintenskerk N50 52.201 E4 41.903
  • Sint-Jan-de-Doperkerk N50 52.284 E4 41.839
  • Groot Begijnhof Leuven N50 52.334 E4 41.839
  • Restauratie Begijnhof N50 52.334 E4 41.839
  • Dijle N50 52.328 E4 41.744
  • Ten Hove en Aborg N50 52.314 E4 41.711
  • Sint-Antoniuskapel N50 52.553 E4 41.910
  • Pater Damiaan N50 52.558 E4 41.895
  • Sint Michiel N50 52.574 E4 42.046
  • Oude Markt Leuven N53 11.854 E5 47.745
  • Grote Markt N50 52.719 E4 41.994
  • Stadhuis van Leuven N50 52.737 E4 42.072
  • Geschiedenis Stadhuis N50 52.719 E4 42.066
  • Mathieu de Layensplein N50 52.782 E4 42.025
  • Sint-Pieterskerk N50 52.771 E4 42.075
  • Tafelrond N50 52.738 E4 42.118
  • Rector De Somerplein N50 52.737 E4 42.153
  • Diestsestraat N50 52.828 E4 42.373
  • Miniemeninstituut N50 52.888 E4 42.565
Acties
Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst
Startlocatie

Reacties


Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.