Battlefield Ieper

Korte beschrijving

Een bezoek aan Ieper is onlosmakelijk verbonden met de omgeving. De strook waar tijdens de Eerste Wereldoorlog – door betrokkenen de Groote Oorlog genoemd – vier jaar lang gestreden is. Op het strijdtoneel waar de loopgravenoorlog heeft plaatsgevonden en waar zo vreselijk veel slachtoffers zijn gevallen zijn vele herinneringsplaatsen, musea en monumenten ter nagedachtenis opgericht.

Vandaag gaan we in op deze oorlog. We kijken naar het waarom en hoe van de strijd. En waarom hier? We gaan enkele locaties bezoeken. Na de bioscoopfilm “1917” als voorbereiding, starten we bij twee musea, het “In Flanders Fields museum” in Ieper in de lakenhallen en het “Memorial Museum Passendaele 1917” in Zonnebeke. Vanuit Passendale maken we een eenvoudige wandeling van 7 kilometers naar Tyne Cot, de grootste begraafplaats uit WW-I. Daarna rijden we 5km naar de volgende locatie bij Hooge Crater, waar we wederom een museumpje kunnen bezoeken, maar ook een wandeling zullen maken van ongeveer 2,5km bij ’t Hooghe naar ’t Begijnenbos. Dan rijden we naar Hill-62. Bezoeken we nu de echte loopgraven bij Sanctuary Wood Museum en houden we een pauze. Van de twee begraafplaatsen bezoeken we alleen het Canadese Monument.

Na nogmaals een rit van 5km parkeren we bij Hill-60. Opnieuw volgt een wandeling van 6km over Hill-60, langs de Caterpillar Crater naar The Bluff en het kanaal Ieper-Komen met ook een publieke preentatie. Vanwege tijdgebrek korten we deze wandeling in. Wel lopen we langs de kraters en de frontheg.

Het bezoek aan deze locaties samen met de filmen, de musea en de wandelingen laat een eerbiedige indruk achter met een begrip voor de stadvastigheid van de herdenkingen en onbegrip voor de nutteloosheid van deze gevechten en de hele oorlog. Maar ook plaatsen we enkele vraagtekens bij de blijvende herdenkingen, die overheersend kunnen worden.

In een ander verhaal gaan we in op de bezienswaardigheden van Ieper.

Heel veel plezier toegewenst. Fijne wandeling.


Kenmerken
Startpunt: Ieper: P Flanders Fields Museum
Startlocatie: West-Vlaanderen , Belgie
Co├Ârdinaten N50.851000 E2.887000
Afstanden: 7, 6, 3, 2, 1 km
Type: Cultuur, Stad
Begaanbaar: Goed
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Onderweg
Gelopen op: 28-02-2020

Route informatie

Een GPS wandeling door de battlefields van Ieper (B)
De wandeling van totaal 19 km is opgedeeld in delen van 1, 7, 3 , 2 en 6 km. U kunt u zich het beste per auto verplaatsen.
De paden op deze wandeling zijn goed begaanbaar.
Van deze wandeling zijn een 4 Tracks beschikbaar en is een WPT-RTE beschikbaar.
Onderweg komt u voldoende horecagelegenheden tegen.



Langere beschrijving

Start/finish/parkeerplaats Startpunt 1 Ieper N50 51.083 E2 53.205

GPSwalking.nlEerste Wereldoorlog
De Eerste Wereldoorlog, ook de Wereldoorlog of de Grote Oorlog genoemd, was een wereldoorlog die in Europa begon op 28 juli 1914 en tot 11 november 1918 duurde. Elf november bleef bekend als wapenstilstandsdag. Alle grootmachten van de wereld waren bij deze oorlog betrokken en werden samengesteld in twee conflicterende allianties: de Geallieerden - gecentreerd rond de Triple Entente van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Rusland - en de Centralen - oorspronkelijk gecentreerd rond de Triple Alliantie van Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Italië.

Deze bondgenootschappen reorganiseerden zich - Italië liep in 1915 over naar de geallieerden - en breidden zich uit naarmate er meer landen meededen met de oorlog. Roemenië sloot zich aan bij de Geallieerden en het Ottomaanse Rijk en Bulgarije kwamen bij de Centralen. Uiteindelijk werden er meer dan 70 miljoen militairen, onder wie 60 miljoen Europeanen, gemobiliseerd in een van de grootste oorlogen in de geschiedenis. Meer dan 9 miljoen soldaten werden gedood, vooral als gevolg van de grote technologische vooruitgang in vuurkracht. Het was de eerste oorlog waarin fabrieksmatig en snel geproduceerde middelen en de techniek de overhand kregen, zoals machinegeweren, gifgas, kanonnen en prikkeldraad, en waarin tanks en vliegtuigen algemeen in gebruik genomen werden.

GPSwalking.nlBattlefield Ieper
Startpunt 1 is in Ieper het “In Flanders Fields museum” in de lakenhallen. Bijvoorkeur voordat we deze wandelingen gaan maken.

Startpunt 2 ligt op 9 km afstand in Zonnebeke: “Memorial Museum Passendaele 1917”. Vanuit Passendale maken we een eenvoudige wandeling van 8 km naar Tyne Cot, de grootste begraafplaats uit WW-I.

Startpunt 3 Daarna rijden we 5 km naar de volgende locatie bij Museum Hooge Crater, waar we wederom een museum kunnen bezoeken, maar ook een wandeling zullen maken van ongeveer 2,5 km bij ’t Hooghe naar ’t Begijnenbos.

Startpunt 4 is op Hill-62 bij het Sanctuary Wood Museum met originele loopgraven en een Canadees monument.

GPSwalking.nlStartpunt 5 ligt na nogmaals een rit van 5km bij Hill 60. Opnieuw volgt een wandeling van 6km of 8km over Hill-60, langs de Caterpillar Crater naar The Bluff.

Startpunt 1 In Flanders Fields Museum N50 51.084 E2 53.209 (P) Grote Markt Ieper
De ideale start voor de terreinwandelingen. We hebben dit museum samen met de stadswandeling van Ieper op een andere dag gedaan.

Het bezoek aan dit museum verplaatst je 100 jaar terug in de tijd. Het museum vind je op de Grote Markt van Ieper. Voldoende parkeergelegenheid (betaald). Het museum opent pas om 10 uur.

Een bezoek duurt ongeveer 2 uur. Daarom is het verstandig om dit museum te bezoeken voordat we de wandelingen buiten Ieper gaan maken zodat we daarvoor een volle dag uit kunnen trekken.

GPSwalking.nlIn Flanders Fields Museum N50 52.243 E2 59.233
Ieper (Frans: Ypres) is gelegen in de Westhoek, in West-Vlaanderen. De stad telt ongeveer 35.000 inwoners. Het In Flanders Fields Museum bevindt zich in de historische Lakenhalle van Ieper.

Hoewel dat gebouw een geschiedenis heeft die teruggaat tot zijn bouw in 1304, focust het museum vooral op persoonlijke ervaringen van tijdens de Eerste Wereldoorlog. De streek rond Ieper lag honderd jaar geleden midden in het conflictgebied, het landschap getuigt er nog van.

GPSwalking.nlHet In Flanders Fields Museum brengt het historische verhaal van de Eerste Wereldoorlog. De focus ligt op de menselijke ervaring in de oorlog. Op verschillende plaatsen in het museum wordt op indringende wijze een persoonlijk verhaal verteld. Naast het persoonlijk verhaal staat het landschap als getuigen van WO I centraal.

In het museumparcours wordt daarom ook een bezoek aan het belfort mogelijk gemaakt. IFFM is een belevingsmuseum dat bezoekers met verschillende interesses kan boeien.

Voorbereiding tot het conflict
Na de escapades van Napoleon, die Europa wilde stabiliseren onder één grote noemer, moest de (oude) adel een nieuw evenwicht zoeken. In de 19e eeuw zette die Europese adel alles in om hun grootsheid te tonen en uit te breiden. Duitse adel werd onder de keizer Wilhelm von Pruissen (Hohenzollern) verenigd tot het keizerrijk Pruisen. Met de Oostenrijkse hoge adel (Habsburg) werkte men samen, maar het Deense conflict dreef Oostenrijk naar Hongarije.

IGPSwalking.nln Frankrijk – de adel was door Napoleon afgeschaft – kwam zijn neef aan de macht en benoemde zich in 1852 tot Keizer Napoleon III. De Russische tsaren (Romanov), en de Engelsen (Saksen-Coburg en Gotha / na WW-I noemen ze zich huis Windsor), keerde zich zoals steeds tegen Pruisen. Rusland steunde Servië in het conflict. De Engelsen waren druk bezig met hun wereldimperium en sloten vriendschapsverdragen met Rusland en Frankrijk.

Zeker na de nederlaag van de Frans-Duitse oorlog 1870/71. In deze rumoerige tijd ontwikkelde zich een onderlinge haat tussen de diverse landen, die nog meer aangewakkerd werd door de herstelbetalingen van de verliezer aan de overwinnaar.

Nederland en België bleven neutraal, maar voelden wel de spanning en druk van de grootmachten in het zuiden en het oosten.

Volgens het Verdrag van Londen (1839) stonden de Britten in voor de Belgische neutraliteit. Het Belgisch koningshuis is ook van Saksen-Coburg.

GPSwalking.nlStartpunt 2 Passendale N50 52.243 E2 59.233
We starten deze tocht met wandelingen in Zonnebeke. Met een bezoek aan het Memorial Museum Passchendaele Berten Pilstraat 5A, Zonnebeke.

We gaan ervan uit dat u eerder al het In Flanders Fields Museum in Ieper hebt bezocht. Zodat u op de hoogte bent van de Groote Oorlog en het gebeuren rond Ieper. In het Passendale museum gaan we meer in op het krijgsgebeuren zelf, de wapens, de uniformen, en zeker de loopgraven en tunnels.

GPSwalking.nlHet museum is geopend vanaf 9:00 h. Een bezoek kost ruim 1,5 uur.

Vanuit dit museum gaan we een rondwandeling maken van 8km naar de Begraafplaats Tyne Cot. Onderweg beklimmen we de kerktoren van Zonnebeke 212 treden, vijf verdiepingen met telkens de beschrijving van bepaalde thema’s.

Gratis toegangskaartje vragen bij het MMP (museum Passendale). Bezoektijd Kerktoren 30 tot 45 minuten.

Zie https://www.flandersfields.be/nl/1917/videos en https://www.toerismezonnebeke.be/Zien/Musea/Memorial_Museum_Passchendaele_1917

GPSwalking.nlTriple Entente versus Triple Alliantie
De Triple Entente ("overeenkomst") was de alliantie gevormd in 1907 tussen het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland, de Derde Franse Republiek en het Keizerrijk Rusland na het tekenen van het Verdrag van Sint-Petersburg.

Het Verenigd Koninkrijk had al een Entente Cordiale met Frankrijk sinds 1904, terwijl Frankrijk samen met Rusland de Frans-Russische Alliantie had getekend in 1894.

De Frans-Russische Alliantie, de Engels-Russische Entente en de Entente Cordiale vormden samen de Triple Entente tussen het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Rusland.

Hoewel het geen militaire alliantie was, was de groepering van de drie machten, en daarbij komend verschillende overeenkomsten met Japan, de Verenigde Staten en Spanje een krachtig tegengewicht voor de "Triple Alliantie" van het Duitse Keizerrijk, Oostenrijk-Hongarije en het Koninkrijk Italië.

GPSwalking.nlMemorial Museum Passchendaele 1917 N50 52.247 E2 59.324
Het Memorial Museum Passchendaele 1917 brengt op een aangrijpende en aanschouwelijke manier het historische verhaal van de Eerste Wereldoorlog met bijzondere aandacht voor de Slag bij Passendale. Deze slag uit 1917 staat bekend als één van de gruwelijkste veldslagen uit de Eerste Wereldoorlog, met meer dan een half miljoen slachtoffers voor een terreinwinst van slechts acht kilometer. ‘Passchendaele’ werd niet alleen een begrip in de geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog, het werd ook het symbool van de grote zinloosheid van het oorlogsgeweld in al zijn gruwel.

GPSwalking.nlHet Memorial Museum Passchendaele 1917 combineert de interactieve opstelling van een eigentijds museum, met het uitzonderlijke belevingsaspect van de Dugout & Trench. Het museumgedeelte brengt een overzicht van de vijf slagen bij Ieper, waaronder de Slag bij Passendale.

Aan de hand van historische voorwerpen, authentieke brieven, affiches en andere documenten, uniformen van de verschillende legers, videofragmenten krijgen we zicht op hoe het leven op en rond de slagvelden moet geweest zijn.

Het bezoekerscircuit gaat vervolgens verder via de unieke Dugout Experience, een gang door de tunnels en loopgraven. Als bezoeker ontdek je er hoe de Britten in 1917 ondergronds gingen leven. Een beklemmende belevenis die een onthutsend beeld schept van de erbarmelijke en claustrofobische leefomstandigheden destijds. Afsluiter van het bezoek is de waarheidsgetrouwe reconstructie van Duitse en Britse loopgraven waarlangs originele schuilplaatsen nagebouwd werden. Proef het beangstigende gevoel dat de soldaten overviel toen zij hier ‘gevangen’ zaten. Een aangrijpend bezoek dat je verkenning van de oorlogssites in de omgeving alleen maar zal verrijken.

GPSwalking.nlOorzaak
Op 28 juli 1914 begon het conflict met de Oostenrijks-Hongaarse invasie van Servië, omdat daar de Oostenrijkse troonopvolger Franz-Ferdinand werd vermoord. Meteen gevolgd door de Duitse aanval op Frankrijk via België en Luxemburg en een Russische aanval op Duitsland, als steun aan Servië. In noordoost Frankrijk begon de opmars naar Parijs en via (het neutrale) België wilden de Duitsers vanuit het westen Parijs omsingelen.

België werd al snel onder de voet gelopen door het Duitse leger en de

alliantie gevormd tussen het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland, de Derde Franse Republiek en het Keizerrijk Rusland zetten de tegenaanval in in het westen en Rusland in het oosten.

GPSwalking.nlKerktoren Zonnebeke N50 52.353 E2 59.292
In april 2019 is de tentoonstelling ‘Getekend Landschap – Kerktoren Zonnebeke’ in Zonnebeke geopend. De kerktoren wordt na grondige renovaties gratis opengesteld voor bezoekers binnen het Horizon2025 project.

Op de eerste vier verdiepingen wordt een tentoonstelling voorzien, die de verschillende landschapslagen doorheen de tijd op een duidelijke manier voorstellen en verschillende elementen benoemen. Het uitkijkplatform biedt een weids zicht over de ganse regio, waarbij o.a. de Vlaamse bergen, de midden-West-Vlaamse-heuvelrug, Ieper en zelfs de IJzertoren gezien kan worden.

Zie https://www.flandersfields.be/nl/inspiratie/uitkijkpunten-wo-i.

Inval in België
In augustus 1914 begon Duitsland aan de hand van het Schlieffenplan uit 1905, aan de inval in België. Het plan, in een cirkelvormige beweging om Frankrijk heen de macht krijgen om zo Frankrijk te verzwakken en daarna in te nemen, was te optimistisch en de uitvoering viel tegen.

GPSwalking.nlDe Belgen verzetten zich meer dan de Duitsers verwacht hadden. Bovendien behoefde ook het oostfront Duitse soldaten. Zodoende was de Duitse troepenmacht aanzienlijk zwakker geworden. Toen de Duitse legermacht, onder leiding van Alexander von Kluck, begin september 1914 de vallei van de rivier de Marne naderden stuitten zij op Franse en Engelse troepen.

Nadat de Duitse opmars naar Parijs tot stilstand was gebracht, vestigde het westfront zich in een statische uitputtingsslag van een loopgravenoorlog die weinig veranderde tot 1917.

Het westfront was het 750 km lange front in Noord-Frankrijk en België tussen de legers van de geallieerden en het Duitse Keizerrijk. De strijd langs de IJzer, de Ieperboog, de Somme, rond Verdun en de slag bij de Marne zijn legendarisch geworden.

GPSwalking.nlTyne Cot Cemetery Bezoekerscentrum N50 53.305 E3 00.011
Deze Commonwealth begraafplaats is de belangrijkste getuige van de bloedige Slag bij Passendale. Vanuit het nabijgelegen bezoekerscentrum heb je een uniek uitzicht over de oude slagvelden en krijg je het aangrijpende verhaal van Tyne Cot Cemetery en de doden van Passendale te horen en te zien.

N.a.v. het project ‘1917, Totale Oorlog in Vlaanderen’ brengt een interactieve panoramatafel het verhaal van het landschap in 1917.

Ieperboog
Hier in Ieper was een uitstulping in de frontlijn, aan de oostkant van Ieper. Die uitstulping of saillant werd de Ieperboog genoemd. We gaan langs deze Ieperboog enkele locaties bezoeken.

In tegenstelling tot het beweeglijke oostfront veranderde het verloop van het westfront tussen 1914 en 1918 nauwelijks en bestond het front aan beide zijden voornamelijk uit loopgraven. Waarom hier?

GPSwalking.nlDe loopgravenoorlog
Het verloop van de eerste wereldoorlog in de sector Vlaanderen wordt bepaald door het heuvelachtige landschap. De frontlijn tussen de steden Ieper en Mesen toont een omgekeerde S-vorm met de stad Ieper en het dorp Wijtschate als de respectievelijke centra. De Duitsers hebben het over de Ypernbogen en de Wijtschatebogen, de Britten spreken daarentegen van de Ypres Salient (whypers Salient) en de Messines Ridge.

In de noordelijke Westhoek, vanaf Driegrachten tot Nieuwpoort, houdt de onderwaterzetting van de IJzervlakte in 1914 de Duitse opmars tegen. Daardoor is de heuvelrug voor de Duitsers de enige weg naar zee en naar de kanaalhavens Duinkerke en Calais. De geallieerden dienen de heuvels dus kost wat kost te verdedigen. De strijd is bikkelhard en meedogenloos. Britse en Franse troepen slagen erin de Duitsers tot stilstand te brengen. Uitgeput van de zware gevechten en met de winter voor de deur, graven de vijandelijke legers zich in.

De bewegingsoorlog wordt een loopgravenoorlog.

GPSwalking.nlOpen terrein N50 53.271 E2 59.845
In de Westhoek en vooral in de omgeving van Ieper is de waan van deze oorlog nog steeds beklemmend aanwezig. Het is nauwelijks te bevatten welke gruwelen de jonge mannen van beide strijdende partijen moesten ondergaan op het slagveld, rondkruipend in de modder en de drek onder bijna voortdurende beschietingen, zonder voldoende eten, drinken en beschutting tegen regen en kou, zonder uitzicht en zonder enige houvast.

Een ware hel. Het verhaal van de strijd rond Ieper geeft een beeld van die verschrikkingen en de zinloosheid van de loopgravenoorlog. Het relaas van de schijnbaar zinloze verspilling van mensenlevens zonder dat er ook maar een enigszins strategische rechtvaardiging voor was te bedenken, mag niet worden vergeten.

GPSwalking.nlTyne Cot(tage) N50 53.226 E2 59.858
De naam Tyne Cot(tage) werd door de 50th Northumbrian Division aan een schuurtje gegeven dat te midden van een vijftal Duitse betonnen bunkers stond, langs de weg van Broodseinde naar Passendale.

Hiermee verwezen ze naar de huisjes (cottages) langs de Tyne, een rivier in Noord Engeland die door Northumberland loopt. De grootste bunker werd na de verovering op 4 oktober 1917 door de 3rd Australian Division ingericht als Advanced Dressing Station (medische verbandpost).

Tot eind maart 1918 werden hier ook de gesneuvelden begraven. Dit was de start van deze begraafplaats.

GPSwalking.nlTyne Cot Cemetery N50 53.232 E2 59.969
Tyne Cot begraafplaats is aangelegd in 1917. Er liggen 11957 slachtoffers begraven waarvan er 8369 niet geïdentificeerd zijn.

Deze Militaire begraafplaats valt onder de verantwoording van de Commonwealth War Graves Commission.

Er liggen meer gesneuvelden begraven dan op elke andere Britse militaire begraafplaatsen op het Europese vasteland.

Het terrein heeft een oppervlakte van 34.941 m² en de Commonwealth War Graves Commission zorgt voor het onderhoud. De begraafplaats werd ontworpen door Herbert Baker in samenwerking met John Truelove. Een muur van zwarte vuurstenen keien, afgedekt met witte natuursteen, omgeeft hem.

Het toegangsgebouw is eveneens uit zwarte vuursteen opgebouwd. Achteraan bevindt zich de halfcirkelvormige Tyne Cot Memorial met de namen van 33.783 vermiste

GPSwalking.nlBritse soldaten en, in een afzonderlijke apsis, nog eens 1.176 vermiste Nieuw-Zeelanders. Na de oorlog werd de begraafplaats uitgebreid met doden uit de slagvelden rond Langemark en Passendale en door de ontruiming en overbrenging van kleinere begraafplaatsen. Nu liggen er Britten, Australiërs, Canadezen, Nieuw-Zeelanders, Zuid-Afrikanen en 1 geïdentificeerde en 3 niet geïdentificeerde Duitsers. Onder de geallieerde slachtoffers zijn er ook één Zwitser, drie Japanners en 16 Amerikanen.

In 2002 werd de begraafplaats als monument beschermd.

Aan elk uiteinde van de Memorialmuur staat een paviljoen. Centraal op het terrein bevindt zich het Cross of Sacrifice, gebouwd boven op een bunker die vóór de verovering als Duitse commandopost dienstdeed.

GPSwalking.nlDe Stone of Remembrance staat achteraan, tussen de Memorial to the missing en het Cross of Sacrifice.

Twee bunkers bevinden zich aan de voorzijde van de begraafplaats, twee andere bevinden zich achteraan, onder de paviljoenen langs weerszijden van de Memorialmuur.

In het toegangsgebouw bevindt zich het kastje waarin het register met de namen en de locatie van de graven. Er is ook een Visitors book waarin men een boodschap kan schrijven. Aan de buitenzijde van de ingang hangen 3 gedenkplaten in Nederlands, Frans en Engels. Ze vermelden deze tekst: "Deze grond werd voor eeuwig door de Belgische bevolking aan de geallieerde troepen geschonken, uit dankbaarheid voor hun inzet". Deze begraafplaats is een Open Cemetery, d.w.z. dat er nog stoffelijke resten uit de omringende slagvelden kunnen bijgezet worden. Op 6 november 2018 werden nog 3 ongeïdentificeerde doden begraven. 2 Australiërs en een Brit.

GPSwalking.nlPassendale N50 53.869 E3 00.886
Het dorp Passendale was sedert oktober 1914 in Duitse handen. Tijdens de Derde Slag om Ieper, die op 31 juli 1917 begon en op 10 november 1917 eindigde, wilden de geallieerden het dorp heroveren.

Na meer dan drie maanden strijd heroverde de 5th Canadian Infantry Brigade Passendale. Na het Duitse lenteoffensief, in het voorjaar van 1918, kwam het dorp opnieuw in Duitse handen. Dit bleef zo tot het Belgische 4de Regiment Carabiniers en Grenadiers het dorp op 29 september 1918 definitief heroverden tijdens het geallieerde eindoffensief.

Duitse Stellungen N50 53.208 E2 59.750
Tussen Ieper en Passendale liggen zo 7 Duitse stellingen. Je hebt mogelijk gemerkt dat het zicht op Ieper vanaf deze plek adembenemend is. Daarom bouwden de Duitsers begin 1917 hier bunkers waarvoor rijen prikkeldraad werden gespannen: de Flandern-I Stellung, die in hoofdzaak een bunkerstelling was.

GPSwalking.nlMin of meer noordzuid gericht sloot de Flandern-II Stellung met een verbindingsregel hierop aan. Stellung II ging door tot de Franse grens. Hier bij Passendale werd de stelling goed afgewerkt, maar verderop bestond deze uit namaakloopgraven ter misleiding van de vijand.

De bunkers op Tyne Cot vormen een onderdeel van de Flandern-I Stellung. De hoger gelegen positie bood een perfecte verdediging tijdens de beschietingen van 4 oktober 1917 hielden de Duitsers zich hier schuil en dienden ze puur voor observatie.

Pas na de bombardementen werden mitrailleurs naast de bunkers geplaatst waarna een regen van kogels grote verliezen toebracht aan de naderende troepen.

GPSwalking.nlStartpunt 3 Hooge Crater N50 50.774 E2 56.676
Na deze indrukwekkende wandeling van 8km rijden we vanuit Museum Passendale naar Museum Hooge Crater en Instappunt Oost, nabij Bellewaerde.

Ook hier is een museum met vooral veel oorlogsmateriaal en gebruiksartikelen. Bij Bellewaerde ligt het Kasteel ‘t-Hooghe.

Hier hebben we een kortere wandeling van 3km uitgezet, die ons leidt langs enkele craters in het bos en enkele monumenten. Tegenover het museum ligt het Hooge Crater Cemetery.

Zie https://www.toerismeieper.be/folder-oostpdf

GPSwalking.nlMuseum Hooge Crater N50 50.793 E2 56.614
Met zijn levensgrote reconstructies van oorlogstaferelen van de eerste wereldoorlog, de uitgebreide collectie wapens, uitrustingen en foto's is dit museum een echte aanrader. Tijdens ons bezoek aan de Ieperboog is het Hooge en dit unieke oorlogsmuseum zowel voor de toerist als de verzamelaar of historicus een absolute must.

De kapel waar het museum in gevestigd is, dateert van begin jaren 20. Deze kapel werd gebouwd recht tegenover de Hooge Crater cemetery ter nagedachtenis van de vele gesneuvelde soldaten in de eerste wereldoorlog gedurende 4 jaar op de slagvelden van het Hooge.

GPSwalking.nlHet museum 'Hooge Crater' opende voor het eerst zijn deuren op Pasen 1994. Hooge Crater Museum is gevestigd in de kapel en het gewezen schooltje van de wijk ’t Hoge. Kasteelheer baron Gaston de Vinck liet in 1922 het schooltje bouwen, 5 jaar later volgde de kapel. Bemerk het familiewapen boven de kapelpoort: vijf vinkjes en drie belletjes.

Het schooltje bleef in functie tot juni 1975, school en kapel kregen in 1994 een nieuwe bestemming als museum en café. Je vindt er zorgvuldig opgebouwde oorlogstaferelen met authentieke objecten, foto’s, een film uit 1917 en allerlei documenten. Vanaf 1 januari 2009 werd het museum eigendom van Niek en Ilse Benoot-Watteyne. Het is een privaat oorlogsmuseum die tal van unieke verzamelingen van de Eerste Wereldoorlog in een mooi kader tentoonstelt.

Op het instappunt kan je een boeiende film bekijken over het lokale oorlogsverhaal. Panelen schetsen een beeld van de verdwenen kasteeldomeinen in het frontgebied van de oostelijke Ieperboog.

Kasteel ’t Hooghe N50 50.793 E2 56.757
De omgeving van Hooge was gedurende de hele oorlog het toneel van felle strijd omwille van zijn strategische ligging. Vlakbij stond het kasteel van de familie de Vinck, door de Britten "Hooge Chateau" genoemd. Bij een artillerie-aanval op het kasteel op 31 oktober 1914 kwam bijna de hele staf van de Britse 1ste en 2de Divisie om het leven.

GPSwalking.nlVoortaan werd het "White Chateau", dichter bij Ieper, gebruikt als geallieerd hoofdkwartier. Vanaf 1915 ging het kasteel en zijn omgeving meermaals over naar de andere partij. Eind mei konden de kasteelruïnes nog verdedigd worden, begin juni werden ze door de Duitsers bezet. De stellingen van beide partijen lagen nu op nauwelijks 50 meter van elkaar.

De Britten planden een tegenaanval halverwege juli. Op 19 juli 1915 brengen ze 2.200 kg springstof tot ontploffing in een tunnel die was voorbereid door de gespecialiseerde Tunneling Companies van Royal Engineers. Tot dan toe de grootste mijnlading van de oorlog. De geallieerden bestormen meteen de ontstane krater, die later aangeduid wordt als de Hooge Crater. Er ontstond een krater met een doorsnede van 40 meter en een diepte van 6 meter en met een vijf meter hoge kraterwand van opgeworpen aarde.

De Britten raakten daarna bij de aanval echter niet veel verder dan deze ontstane krater, die voor beide partijen een begeerde schuilplaats was. De Duitsers zetten bij de tegenaanval een nieuw wapen in, de vlammenwerper, en veroverden op 30 juli het kasteel. Op 9 augustus konden de Britten de krater en het kasteel weer heroveren.

GPSwalking.nlHoofdkwartier N50 50.805 E2 56.736
Van hoofdkwartier tot totale vernietiging. Van oktober 1914 tot april 1915 diende het kasteel als Brits hoofdkwartier. Op 31 oktober 1914 raakte een Duitse voltreffer de orangerie, waar de legerstaf bijeenkwam. Zes hogere officieren sneuvelden, majoor-generaal Lomax bezweek enkele maanden later.

Dit was het bloedige startschot voor een strijdtoneel dat 4 jaar bleef aanhouden. In het park werden Franse en Britse soldaten begraven. Vanaf mei 1915 tot juni 1916 werd hevig gevochten om het kasteeldomein te veroveren. Britse troepen hielden stand bij de ruïnes van de paardenstallen (locatie van het huidige kasteelgebouw/hotel) terwijl ze de ruïnes van het kasteel bezetten.

Tot augustus 1917 bleef het kasteel in Duitse handen. Nooit werd het hier rustig, bovengronds noch ondergronds. Tussen 19 juli 1915 en 25 juli 1917 vonden er op de Bellewaarde Ridge en in het kasteeldomein meer dan 50 ondergrondse mijnexplosies plaats. Dagelijks stierven hier slachtoffers. Uiteindelijk werd het hele domein en het landschap langs de Meenseweg letterlijk met de grond gelijk gemaakt.

In augustus 1917, aan het begin van de Derde Slag om Ieper, konden de Britten Hooge heroveren. Tijdens het Duitse Lente-Offensief (april 1918) werden ze echter teruggedrongen tot ver voorbij Hooge. Ze hielden stand nabij Hell Fire Corner, de huidige grote rotonde van de Meenseweg met de Zuiderring. Eind september 1918 konden de geallieerden de Ieperboog eindelijk doorbreken.

GPSwalking.nlExplosie Hooge Crater N50 50.810 E2 56.697
De explosie van de Hooge Crater. Op het begin van de Bellewaerdestraat, ter hoogte van het instappunt, explodeerde op 19 juli 1915 een enorme ondergrondse mijnlading, de beruchte Hooge Crater.

Britse tunnelers hadden vanuit de lager gelegen overzijde van de Meenseweg een tunnel gegraven naar de Duitse frontlijn. De Britse aanval na de explosie raakte echter niet veel verder dan de krater zelf.

Op 30 en 31 juli 1915 sloegen de Duitsers genadeloos terug met een nieuw wapen: de vreselijke vlammenwerpers. Mits enorme gevechten en veel verliezen konden de Britten op 9 augustus de krater, het kasteel en een deel van het kasteelpark heroveren. Pas op 6 juni 1916 sloegen de Duitsers terug en heroverden Hooge.

GPSwalking.nlNa de oorlog werd de enorme kraterput Hooge Crater opgevuld zodat de Bellewaerdestraat hersteld kon worden.

Van noodwoning tot B&B? N50 50.906 E2 56.536
100 meter vóór de beek staat links, op 30 meter afstand, één van de noodwoningen die hier kort na de oorlog gebouwd werd van Canadese betonnen prefab-panelen.

Bijna recht tegenover deze noodwoning, aan de andere kant van de dreef, kan je een kleine Duitse bunker ontdekken, gelegen op de Duitse eerste frontlijn.

GPSwalking.nlBellewaarde Ridge: felbevochten stellingen N50 51.003 E2 56.502
De heuvelrug Bellewaarde Ridge werd omwille van het panoramische uitzicht een strategisch belangrijke positie. In mei 1915 werd hier hevig en bloedig gevochten. Op 24 mei gebruikten de Duitsers voor de zesde keer gas. Op 2 juni 1915 veroverden ze de Bellewaardehoeve.

Op 16 juni 1915 volgde een Britse tegenaanval met 150 meter terreinwinst ten koste van bijna 4.000 man. Daarna veranderde de frontlijn nauwelijks tot augustus 1917. De ondergrondse oorlog ging wel onverminderd verder. Het huidig bosje ligt min of meer op het niemandsland tussen beide frontlijnen.

Er blijven niet minder dan 21 grote en kleine mijnkraters bewaard. Het terrein werd na de oorlog niet geëffend en werd een bos. De twee grote Duitse kraters langs het pad ontploften onder de Britse frontlijn.

GPSwalking.nlHerdenkingsbomen N50 51.039 E2 56.477
Langs dit wandeltraject in Ieperboog Oost werden 20 (van de in totaal 140) herdenkingsbomen aangeplant op plaatsen waar de eerste frontlijnen een (openbare) weg of pad kruisen. Je herkent deze bomen aan de metalen gekleurde korf errond.

Rode korven duiden op de Duitse frontlijn, blauwe markeren de geallieerde (Frans en/of Britse) frontlijn. Deze kleuren verwijzen naar de kleuren op de frontkaarten. De meeste korven hebben een infobord met frontfoto en situering van de frontlijnen.

De herdenkingsbomen zijn olmen, de boomsoort die eeuwenlang het landschap rond Ieper typeerde. Door de oorlog en de iepenziekte verdwenen bijna alle olmen. De aanplanting van resistente olmen als herdenkingsboom, betekent meteen een stuk eerherstel voor deze mooie laanboom.

Niemandsland N50 51.025 E2 56.414
Over de Bellewaerdebeek klimt de dreef uit de vallei naar de hoeve. 150 m voor de hoeve sla je bij de wandelpaal linksaf richting wandelknooppunt 72 en stap je naar het bosje.

GPSwalking.nlJe wandelt nu van de Duitse naar de Britse frontlijn door Niemandsland. Beide lagen in deze sector 50 tot 80 meter van elkaar. Je volgt eerst het pad langs de buitenrand van het bosje.

Rumkruik isolatoren N50 51.021 E2 56.354
Het grote grasland rechts was frontgebied en bewaart vele oorlogsrelicten. Zestig cm onder het maaiveld blijven de loopgraven en versterkingen goed bewaard.

Hier en daar gebruikte de landbouwer de aarden handvaten of flessenhalzen van rumkruiken als isolatoren voor de schrikdraad.

Rum werd gul onder de soldaten verdeeld om angst en pijn te verdoven. Na de oorlog waren dan ook overal langs de frontlijnen rumkruiken te vinden.

GPSwalking.nlRoyal Engineers Grave N50 51.137 E2 56.221
Het witte Cross of Sacrifice markeert het monument R.E. Grave, Railway Wood. In deze omgeving stierven een officier en elf tunnelers tijdens ondergrondse acties tussen november 1915 en augustus 1917.

Achter het monument ligt een grote, open kraterput van Duitse herkomst, de Roschmannkrater. Ze explodeerde op 14 februari 1916 onder de Britse frontlijn. De Britten noemden ze, even toepasselijk als ironisch, Valentines Crater.

Begijnenbos N50 51.205 E2 56.092
Begijnenbos of Railway Wood: een Brits fort. Omdat het Begijnenbos nabij de spoorlijn Ieper-Roeselare (de huidige Zuiderring) lag, noemden de Britten het Railway Wood, de Duitsers hadden het over Eierwäldchen.

GPSwalking.nlHet bosje lag net binnen de Britse frontzone en was uitgebouwd als een ondergrondse schuilplaats met kwartieren voor duizenden soldaten en een medische post. Vanuit het bosje vertrokken vele tunnels tot onder het niemandsland en de Duitse frontlijn.

De scherpe bocht van de Oude Kortrijkstraat nabij het bosje ligt op de hoge berm van een der vroegste kraters op de Bellewaarde Ridge, de Leuthold of Bliss-krater. Die explodeerde op 25 september 1915 als start van een hevige Britse aanval, bedoeld als afleidingsmanoeuvre voor een grootscheepse Britse aanval nabij het Franse Loos.

De Britten veroverden even de Bellewaardehoeve maar moesten zich ‘s avonds terugtrekken. De strijd eiste 1.600 mensenlevens. De krater werd in 1983 opgevuld.

GPSwalking.nlLiverpool Scottish Stone N50 51.114 E2 56.224
Het monument aan de rand van het kraterbosje werd in juli 2000 ingericht bij de 100ste verjaardag van het 10de bataljon van het King’s Regiment, bijgenaamd de Liverpool Scottish. Het bestaat uit de rechtopstaande sluitsteen die oorspronkelijk boven de ingangspoort van de kazerne in Liverpool stond.

Nadat de kazerne was afgebroken, werd de steen in 2000 aan Ieper geschonken. Het monument herdenkt de dramatische aanval van 16 juni 1915, 542 Schotse vrijwilligers vielen toen de Duitse stellingen op Bellewaarde Ridge aan.

GPSwalking.nlSlechts 132 man bleven ongedeerd, 79 sneuvelden, 109 vermisten werden later als gesneuveld beschouwd en 222 werden gewond.

Kraterbos N50 51.137 E2 56.255
Je wandelt verder het bosje in, rechts achter het monument. Verderop dwars je de (private!) hoofddreef en stap je verder door het kraterbosje.

Tussen 17 oktober 1915 en 27 juli 1917 explodeerden er op de Bellewaarde Ridge niet minder dan 33 dieptemijnen. De meeste mijnen explodeerden in de eerste helft van 1917 op de hoger gelegen akkers.

GPSwalking.nlKraters N50 51.152 E2 56.223
Het wandelpad doorheen het bosje confronteert je met 13 kraters. De Blakely Crater langs de bosrand ontplofte op 9 maart 1917, even verder ontdek je de grootste krater van de site, de brede en diepe Momber Crater (Allenstein voor de Duitsers) van 29 mei 1917. Ze heeft een doorsnede van 50 meter en een diepte van 8 meter.

Op de goed bewaarde berm bouwden de Duitsers op het einde van de Tweede Wereldoorlog een lanceerbasis voor V1-bommen. Ze werd nooit gebruikt.

Hooge Crater Cemetery N50 50.753 E2 56.596
Tegenover het museum ligt de Hooge Crater Cemetery. De begraafplaats werd ontworpen door Edwin Lutyens en wordt onderhouden door de Commonwealth War Graves Commission. Het terrein heeft rechthoekig grondplan met een oppervlakte van 13.938 m². De Stone of Remembrance staat in een cirkelvormige diepte die verwijst naar de mijnkraters en het Cross of Sacrifice staat aan de zuidelijke rand ervan.

GPSwalking.nlEr worden 5.923 doden herdacht (waarvan er 3.578, ofwel 60%, niet geïdentificeerd konden worden). Er liggen nu Britten, Australiërs, Canadezen en Nieuw-Zeelanders.

Startpunt 4 Sanctuary Wood Mus Hill-62 N50 50.214 E2 56.757
Aanvankelijk hadden we de idee om langs deze begraafplaats via het Hoge Bos of Drieblotenbos naar de Canadese begraafplaats te wandelen.

Maar vanwege de tijd maken we deze wandeling niet, en rijden we naar het volgende museum Hill 62 Sanctuary Wood Museum, Canadalaan 26 8902 Ieper, West-Vlaanderen +32 57 46 63 73

Hill 62 N50 50.175 E2 56.693
Hill 62 is een heuvel en ligt even buiten de gemeente Zillebeke op circa 62 meter. De heuvel is bekend uit de Eerste Wereldoorlog. Ondanks de geringe hoogteverschillen was het een goede plaats om als observatiepunt te dienen. De geallieerde troepen konden vanaf hier de Duitse linies overzien.

GPSwalking.nlDe linies in deze omgeving worden bemand door de Canadezen. Op 2 juni 1916 vanaf 8 uur in de ochtend bestookt de Duitse artillerie de Canadezen tot net na het middaguur, daarna worden ondergrondse mijnen tot ontploffing gebracht en volgt de aanval van de Duitse infanterie.

De Canadezen worden over een linie van circa 1.200 meter compleet teruggeslagen, vanaf Hill 62 (Duits: Tor Top) tot Mount Sorrel, een stuk zuidwaarts van Hill 62. In totaal weten de Duitsers ruim een halve kilometer terreinwinst te boeken.

De dag erna, 3 juni, wordt een tegenaanval uitgevoerd. Deze levert nauwelijks terreinwinst op. Enige nut is dat de Canadezen de eigen linies beter kunnen versterken tegen een nieuwe Duitse aanval, welke echter uitblijft.

Op 13 juni wordt na hevig geallieerd artillerievuur Hill 62 terugveroverd op de Duitsers. Zie http://www.wo1.be/nl/gps

Sanctuary Wood Museum N50 50.202 E2 56.760
Op Hill 62 ligt het Sanctuary Wood Museum, een museum dat diverse gebruiksvoorwerpen uit de Eerste Wereldoorlog tentoongesteld heeft, alsmede een aantal loopgraven en granaatkraters in de naastgelegen tuin. De loopgraven ogen authentiek. Vanaf de Hill achter het restaurant hebt ge een mooi zicht op Ieper.

GPSwalking.nlSanctuary Wood zou zijn naam hebben gekregen in oktober 1914 toen het werd gebruikt als een ‘herstellingsoord’ voor achterblijvers die zich weer bij hun eenheden wilden voegen. In die tijd was Sanctuary Wood een relatief rustige omgeving. Dit was maar van korte duur en de naam werd niet meer toegepast vanaf november 1914.

Na de oorlog werd het bos door de landeigenaren, de familie Schier (in wiens handen het tot op de dag van vandaag) is, in een privémuseum veranderd. Ze realiseerden zich al in een vroeg stadium dat het bos van groot belang zou zijn voor pelgrims en toeristen. De loopgraven en dugouts waren omsloten en de verbrijzelde bomen waren omheind.

Het museum was tijdens WO II gesloten en de artefacten begraven onder beton in de kelder. Bezoekende Duitsers kregen te horen dat de artefacten door de Britten waren gestolen. Tegenwoordig wordt Sanctuary Wood door velen beschouwd als de beste bewaarde loopgraven aan het westfront. Afgezien van slagveldartefacten biedt het interieur van het museum 3D stereoscopische foto’s van veel sceneries die tijdens de oorlog zijn gemaakt. De loopgraven ogen authentiek.

Een ideale plaats om even pauze te nemen.

Hill 62 Memorial Canadees gedenkteken N50 50.071 E2 56.834
Het Canadees gedenkteken Hill 62 is een oorlogsmonument dat de acties van de eerste, tweede en derde divisie van het Canadese leger tijdens de Eerste Wereldoorlog, meer bepaald de verdediging van de zuidelijke loopgraven van de Ieperboog tussen april en augustus 1916, inclusief acties tijdens de slagen bij de St. Eloi kraters, Hill 62 en Sanctuary Wood gedenkt.

GPSwalking.nlDeze slagen waren de eerste keer dat Canadese divisies meededen aan geplande offensieve operaties tijdens WO-I. De Canadezen heroverden vitale hoger gelegen posities, waardoor de Duitsers hun overzicht over de stad Ieper verloren. Deze overwinningen gingen echter ten koste van 8430 mensenlevens.

In tegenstelling tot wat de Engelse naam, Mount Sorrel memorial, doet vermoeden, is het monument niet gelegen op de Mount Sorrel, maar de heuvel "Hill 62", met een panoramisch uitzicht op de omgeving.

De Canadian Battlefields Memorials Commission, opgericht na WO-I, kreeg de opdracht om een locatie en ontwerp te kiezen voor enkele monumenten om de Canadese deelneming aan de oorlog te herdenken. De Canadalaan, aan weerszijden met Canadese esdoorns beplant, eindigt voor het monument in een soort rotonde. De gedenksteen zelf is 15 ton zwaar en bestaat uit wit graniet, afkomstig uit Quebec.

GPSwalking.nlSanctuary Wood Cemetery N50 50.288 E2 56.637
Sanctuary Wood Cemetery is een Britse militaire begraafplaats. De begraafplaats ligt anderhalve kilometer ten oosten van het dorpscentrum, op een hellend terrein nabij Hill 62.

Ze werd ontworpen door Edwin Lutyens en heeft een grondplan in de vorm van een cirkelsector met een oppervlakte van 6.758 m². De begraafplaats is omgeven door een natuurstenen muur en de toegang bestaat uit een poortgebouw met een loggia. Centraal op het terrein staat de Stone of Remembrance en in de zuidwestelijke hoek het Cross of Sacrifice. De begraafplaats wordt onderhouden door de Commonwealth War Graves Commission.

Er worden 1.990 doden herdacht, waarvan 1.353 niet meer geïdentificeerd konden worden.

GPSwalking.nlStone of Remembrance N50 50.284 E2 56.630
De Stone of Remembrance is een gedenksteen die terug te vinden is op honderden militaire begraafplaatsen van de Commonwealth War Graves Commission (CWGC) ter nagedachtenis van de gesneuvelden.

De steen werd ontworpen door de Britse architect Edwin Lutyens. Elke steen is 3,5 meter lang en 1,5 meter hoog.

De geometrie was gebaseerd op studies van het Parthenon en ontworpen naar het entasisprincipe, waarbij subtiele curven in het ontwerp werden verwerkt. Het is een van de standaardgedenktekens op de Britse begraafplaatsen, naast het Cross of Sacrifice.

Het opschrift is een citaat uit het Boek Ecclesiasticus: "THEIR NAME LIVETH FOR EVERMORE".

GPSwalking.nlCross of Sacrifice N50 50.270 E2 56.615
Het Cross of Sacrifice is een herdenkingskruis dat terug te vinden is op honderden militaire begraafplaatsen van de Commonwealth War Graves Commission (CWGC). Het kruis werd ontworpen door Sir Reginald Blomfield en is meestal terug te vinden op begraafplaatsen met 40 graven of meer.

Het is gewoonlijk een vrijstaand wit Latijns kruis, meestal van Portlandsteen, op een achthoekige basis. De grootte van het kruis varieert van 4 tot 9 meter en op de voorkant van het kruis is meestal een bronzen zwaard bevestigd. Op grote begraafplaatsen bevindt zich meestal ook een Stone of Remembrance.

GPSwalking.nlStartpunt 5 Hill-60 Caterpillar N50 49.468 E2 55.830
We rijden verder. Nu naar Zillebeke en parkeren bij Zwarte Leen op parkeerplaats Hill-60.

Hier bezoeken we het nog originele ruwe landschap van Hill-60. We zien er twee supergrote kraters. Daarna wandelen we naar The Bluff waar flinke strijd is geleverd aan de rand van het in aanleg zijnde Kanaal Ieper-Komen. In het bos op de terugweg liggen enkele begraafplaatsen – die we vanwege tijdgebrek niet zullen aandoen. We passeren de heg die de frontlijn aanduidt.

Naast een aantal monumenten zien we ook het kunstwerk Coming World Remember Me.

GPSwalking.nlVersterkte heuvelrug
Hier in Zillebeke is de Duitse verdediging geconcentreerd rond vooruitgeschoven posities op enkele natuurlijke, moeilijk in te nemen hoogtes. Hill-60 is een belangrijk observatiepunt. Ze kunnen vanop de hoogte alle troepenbewegingen ten zuiden van Ieper, in vogelvlucht op 7 km afstand, waarnemen.

De Britse linies liggen heel wat lager en volledig binnen het bereik van de Duitse kanonnen. De Duitsers bouwen Hill-60 dan ook om tot een niet in te nemen fort. Diverse aanvallen lopen te pletter op de versterkte heuvelrug. Omdat het bovengronds niet lukt, gooien beide legers het over een andere boeg.

Reeds in 1915 gaat de oorlog in de gehele Ypres Salient stilletjes ondergronds. Britse (Tunnelers of Sappers) en Duitse (Mineure) mijnwerkers graven een netwerk van gangen en tunnels naar en onder elkaars posities. Regelmatig laten ze die ontploffen en in de ontstane kraters bouwen zij nieuwe versterkte posities uit.

GPSwalking.nlIn 1916 alleen al blazen de Britten 750 mijnen op en de Duitsers 696. Begin 1917 zijn er in het niemandsland tussen Hill 60 en Ploegsteert meer dan 40 Duitse en meer dan 20 Britse mijnkraters zichtbaar.

Op 7 juni 1917. Om 4:10 in de ochtend (Zero Hour) brengen de Britten tussen Hill 60 (Zillebeke) en The Birdcage (ten zuidwesten van Waasten) 19 dieptemijnen tegelijk tot ontploffing. De gigantische explosies vernielen de vijandige stellingen en slaan enorme kraters in het landschap. Een bunker wordt zelfs ondersteboven gekeerd. De ontploffingen zouden tot in Londen te horen zijn geweest.

(Bron: afgeleid van: thematische fietstocht 'De mijnenslag van 1917' - Westtoer)

GPSwalking.nlKrater 1 - Hill 60 N50 49.421 E2 55.762
De krater heeft een diameter van 58m en een kraterdiepte van 10 m. De lading van 24 ton springstof ontplofte op een diepte van 27,5 meter. Vanwege de nabijheid van de spoorweg (de kraterflank geeft uit op de spoorwegsleuf) staat deze krater volledig droog.

Hill 60 en de Caterpillar Hill 60 is een helling die rond 1850 kunstmatig verhoogd werd met gronden die uitgegraven waren om de diepe sleuf voor de spoorlijn leper-Kortrijk aan te leggen. Daardoor reikte de hoogte ongeveer 6o meter boven zeeniveau.

Ook aan de andere zijde van de spoorwegsleuf, in het jachtdomein De Vierlingen, werd aarde opgeworpen. Daar kreeg de ophoging een merkwaardige, gekronkelde vorm die op enkele luchtfoto's van voor de mijnenslag goed te zien is. De gelijkenis met de gelede romp van een rups gaf de hoogte haar naam: The Caterpillar. Om deze strategische hoogtes werd hardnekkig gevochten.

GPSwalking.nlHet Duitse leger veroverde ze op de Fransen op 10 december 1914. De geallieerden wilden het gebied tegen elke prijs terugwinnen. Ze groeven onderaardse gangen tot onder de Duitse stellingen. Op het uiteinde werden vijf zware mijnladingen aangebracht. Die werden op 17 april 1915 tot ontploffing gebracht.

Tegelijk greep een massale Britse stormloop plaats op de Duitse stellingen. Het gevecht herschiep de heuvel in een immense modderpoel vol granaattrechters, boomstronken en gesneuvelde soldaten. De Britten veroverden de heuvel. Na drie weken zetten de Duitsers een zware tegenaanval in met chloorgas. De Britten moesten wijken en verloren in totaal meer dan 3.000 soldaten.

GPSwalking.nlBerlin Tunnel N50 49.427 E2 55.675
In de volgende jaren heerste zowel op als onder de heuvel grote bedrijvigheid. Vanaf de voet van de helling groeven de Britten, 20 à 30 meter diep, bijna 500 meter lange galerijen uit: de Berlin Tunnel.

De gang splitste zich in de laatste 100 meter in twee: een gang tot onder Hill 60, de andere onder de spoorwegsleuf door, tot onder de Caterpillar.

Duitse Pioniere groeven tegengangen en plaatsten tegenmijnen. De ondergrondse oorlog woedde hier in alle hevigheid. Op 7 juni 1917 ontploften 27,4 m onder Hill 60 en 30,5 m onder de Caterpillar twee enorme mijnladingen van respectievelijk 24.267 kg en 31.752 kg springstoffen.

Het helse Britse offensief dat erop volgde, ondersteund door moordend artilleriegeschut, dreef de Duitsers terug. Hill 60 en de Caterpillar vielen opnieuw in Britse handen.

GPSwalking.nlEinde 2018 N50 49.436 E2 55.816
Tijdens het grote Duitse offensief van april 1918 verloren de geallieerden Hill 60 voor de derde keer.

Pas eind september 1918 zouden de Duitsers hun Höhe 60 definitief prijsgeven. Het domein Hill 60, met zijn pokdalige landschap, betonnen bunkers, schuilplaatsen, loopgravenstructuren, mijnkraters en bomputten is één van de weinige authentiek gebleven oorlogslandschappen van de Westhoek. Het is vrij toegankelijk.

De indrukwekkende krater van de Caterpillar ontdek je via het wandelpad dat langs de overzijde van de spoorwegsleuf ligt.

(Bron: thematische fietstocht 'De mijnenslag van 1917' - Westtoer)

GPSwalking.nlHill-60 nu N50 49.462 E2 55.788
Als we de track volgen over dit terrein dan zien we dat het er nog net zo bij ligt als toen het verlaten werd in 1918. Alleen iets groener. In die tijd heeft er geen plantje meer gestaan en slechts een enkele klaproos heeft er kunnen bloeien. De reden dat de poppy nu het symbool geworden is van de herdenkingen.

“Achter de grijze bunkers ligt de Duitse linie en langs de (nu) verharde weg ligt de Brits/Franse linie. Voldoende dicht bij elkaar om beschoten te kunnen worden, om met (hand)-granaten te worden bestookt en met kanonnen te worden verdreven. Over en weer. Dikwijls dagen achtereen.

GPSwalking.nlSluipschutters liggen beschut op de loer. De permanente dreiging van een inval of beschieting maakt de soldaten angstig. Weinig te eten, nauwelijks slapen, oncomfortabele modder, vies regenwater en ongedierte maakt er het leven niet gemakkelijker op. Het kameraadgevoel is groot, maar ook het kameraadverlies door verwondingen, dikwijls ernstig, en soms dodelijk maakt je neerslachtig.

Gelukkig valt er veel te bouwen en te herstellen. Mijnwerkers uit Australië zijn een paar honderd meter achter ons –achter de huizen die er nu staan – begonnen met het graven van een tunnel. Die gaat helemaal onder de weg door, Zal daar gesplitst worden en dan verder verlengd tot onder de Duitse loopgraven. Dan brengen ze daar zware mijnen tot ontploffing. Dat zal een enorme knal geven. Dan kunnen we ze er van langs geven en hen wegjagen. Nog een tijdje wachten…..”

GPSwalking.nlEinde Grootmachten
Tegen het einde van de oorlog waren vier van de imperialistische grootmachten – het Duitse, Russische, Oostenrijks-Hongaarse en Ottomaanse rijk – militair en politiek verslagen: de opvolgersstaten van de eerste twee verloren veel grondgebied, terwijl de laatste twee volledig ophielden te bestaan. Uit het Russische Rijk ontstond de revolutionaire Sovjet-Unie, terwijl in Centraal-Europa allerlei nieuwe kleine staten werden gevormd, waaronder Polen.

De Volkenbond werd gesticht in de hoop een dergelijk conflict in de toekomst te voorkomen. Maar uit deze oorlog kwam het Europese nationalisme voort en het uiteenvallen van de vroegere rijken. De gevolgen van de nederlaag van Duitsland en de Vrede van Versailles zouden op termijn bijdragen aan het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in 1939.

De na deze oorlog opgerichte Europese Gemeenschap, later Europese Unie heeft binnen het Europese continent een nooit eerder gekende periode van 75 jaar zonder oorlog voortgebracht.

GPSwalking.nlCaterpillar krater N50 49.345 E2 55.725
Dan steken we de spoorlijn over en gaan links naar de Caterpillar crater. Een enorm gat waar de maan jaloers op zal zijn, ware het niet dat het een triest doel diende, namelijk het doorbreken van een loopgravenketen dat vreselijk veel levens heeft gekost.

De graafwerkzaamheden voor de Berlintunnel begon 22 augustus 1915 en was 10 augustus 1916 klaar. De lading van 31.752 kg springstoffen lag op 30,5 m diepte.

De tunnel was 494m lang. De diameter van de krater is 79 m en de kraterdiepte is 15,5m. Dit zijn de zwaarste ontploffingen uit de menselijke geschiedenis na de atoombommen uit de tweede wereldoorlog.

GPSwalking.nlNa de krater steken we over en de fraaie Palingbeekstraat leidt ons naar The Bluff.

Palingbeek N50 49.092 E2 55.473
De Palingbeek is een natuurgebied en West-Vlaams Provinciaal Domein in Zillebeke, een deelgemeente van de Belgische stad Ieper.

Het is meer dan 230 ha groot en ligt een paar kilometer ten zuiden van het dorpscentrum, op de grens met Voormezele en Hollebeke. Het domein ligt rond het oude kanaal Ieper-Komen. De Palingbeek is Europees beschermd als onderdeel van het Natura 2000-gebied 'West-Vlaams Heuvelland'.

GPSwalking.nlComing World Remember Me CRM N50 49.024 E2 55.319
Herinneren, helpen, reflecteren en verbinden. Dat is het doel van COMBAT, de vzw opgericht door Koen Vanmechelen en Jan Moeyaert (intendant Kunstenfestival Watou).

Tussen 2014 en 2018 leidde COMBAT de realisatie van Vanmechelens installatie ter herdenking van de 100ste verjaardag van de Eerste Wereldoorlog, uitgevoerd in opdracht van de Provincie West-Vlaanderen als onderdeel van GoneWest, de culturele herdenking van WO I.

Zeshonderdduizend beeldjes in de vorm van gebogen soldaten werden in klei gevormd en gebakken door bezoekers van workshops en ateliers in binnen- en buitenland. Dit ter nagedachtenis van de 600.000 slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog op Belgische bodem.

Wij zijn de anderen en de vorige generaties. Zonder hen en hun verhaal te kennen blijft de wereld gedirigeerde fictie.

Koen Vanmechelen —

GPSwalking.nlKanaal Ieper-Komen N50 48.777 E2 55.124
Bij het restaurant dalen we af naar het kanaal. Het Kanaal Ieper-Komen (Oude vaart Ieper-Komen) was een gepland kanaal in West-Vlaanderen. Het moest een verbinding vormen tussen de IJzer (via de Ieperlee in Ieper) en de Leie in Komen.

Het gebied ligt op de waterscheidingskam tussen de bekkens van de IJzer en de Schelde, via de Leie. Men wenste een kanaal te graven dat de Leie zou verbinden met het Ieperleekanaal. In 1864 vingen de werkzaamheden aan. Probleem was dat men de tot 63 m hoge heuvelrug ten zuiden van Ieper moest doorsnijden. Men trachtte dit te bereiken hetzij met de aanleg van tunnels dan wel het graven van een diepe sleuf.

De bodem was echter zeer instabiel en bestond uit een zandlaag die op klei was gelegen. Voortdurend stortten de constructies in. Ook een over het kanaal aangelegde brug verzakte en brak. In 1913 staakte men de werkzaamheden. Eén jaar later brak de Eerste Wereldoorlog uit, waarna de werkzaamheden nimmer werden hervat.

Wat van het kanaal bleef bestaan was een 3 km lange sleuf die geleidelijk aan in bezit werd genomen door de natuur.

GPSwalking.nlDeze Palingbeek, met het omliggende bos (Molenbos en landgoed De Vierlingen) van meer dan 200 ha en bovendien nog 30 ha open landschap, werd in 1970 ingericht als provinciaal domein. Het omvat onder meer een bezoekerscentrum. Een aantal wandelingen is in het gebied uitgezet.

INFO Panel N50 48.892 E2 55.023
Eenmaal omhoog zien we een interessant informatiepunt met wederom een film en uitleg van hetgeen zich hier afspeelde.

GPSwalking.nlMijnkraters The Bluff N50 48.889 E2 54.958
Op de oevers van het kanaal Ieper-Komen liggen de restanten van mijnkraters die tussen november 1915 en december 1916 stellingen aan het front opbliezen. Volume, vorm en diepte van de kraters zijn na de oorlog veranderd door hun gebruik als springputten voor gevonden munitie, wat ze minder goed herkenbaar maakt. Een slingerend vlonderpad leidt ons langs de kraters. Na dit pad komen we uit op een uitzichtpunt. Duidelijk hebben we een overzicht van het strijdgebied. De slingerend heggen geven de ligging van de toenmalige frontlinies aan. Rechts lagen de Duitsers en links de Engelsen.

GPSwalking.nlTijdens de Eerste Wereldoorlog lag de Palingbeek aan het front van Ieperboog. Zowel Britten als Duitsers bouwden hier stellingen uit. De Britten noemden de steile noordelijke oever van het kanaal The Bluff - steile oever -, de Duitsers die grosse Bastion.

In de loop van de oorlog werd hier regelmatig ondergronds oorlog gevoerd, waarbij beide kampen via ondergrondse mijnen probeerden de vijandelijke stellingen te uit te schakelen. De oevers wisselden regelmatig van bezetter. Verschillende betonnen constructies uit die periode zijn bewaard in het gebied. In het domein liggen ook een aantal Britse militaire begraafplaatsen.

GPSwalking.nlDie grosse Bastion-The Bluff N50 48.938 E2 54.904
Even maak ik gebruik van de mooie levendige beschrijving van de ondergrondse oorlog zoals die is beschreven door Lampaert, Mathieu en Vandewalle: Bronnen : R. Lampaert "War Underground" ; J. Mahieu "folder Palingbeek", Johan Vandewalle.

De Palingbeek: strategisch van belang
Tijdens de strijd in de boog rond Ieper was ieder hoger gelegen punt en iedere hindernis van groot belang voor de strijdende partijen. In dit opzicht was het kanaal Ieper-Leie en de Zuid-West-Vlaamse heuvelrug nog meer strategisch.

GPSwalking.nlDe Palingbeek ligt op de kruising van beide, bijgevolg … De Britse loopgraven liepen vanuit het huidig parkeerterrein richting The Bluff (International-, Imprudence- en Imperial-trenches).

Klaar voor de onderaardse oorlog
Langs beide kanten in de hoge door de mens aangelegde oevers (40 meter van elkaar verwijderd), hadden de Britse Engineers en de Duitse Pioniere stellingen uitgebouwd. Vooral de noorderzijde (The Bluff / Die grosse Bastion) die in Britse handen was lag bijna tien meter hoger dan de Duitse overkant (Die kleine Bastion) en vormde zo een uitstekende observatiepost (de volledige Ieperboog is te overzien).

GPSwalking.nlVanaf de Tweede Slag om Ieper (april 1915) lagen de Britse 28e divisie en het Duitse 99e infanterieregiment er tegen elkaar.

In maart 1915 werd er reeds gestart met het uitdiepen van schachten door Britse Tunneling Companies. Vanuit The Bluff boorde men met behulp van een graafmachine, de zachte kleigrond leende er zich goed toe.

Het was de bedoeling om 2 mijnen te plaatsen onder de Duitse 1e linie en 2 mijnen onder de 2e linie. Enkel op die plaats heeft de machine probleemloos gewerkt, toch kwam dit project te laat voor de mijnen klaar te krijgen voor de mijnenslag met als bedoeling de opening tussen Hill 60 en Sint-Elooi te dichten.

GPSwalking.nlOp verschillende plaatsen drongen de Duitsers de gemaakte galerijen binnen en er ontstonden onderaardse gevechten.

Duitse offensieven
In november 1915 slaagden de Duitsers erin om een eerste maal een zware mijn te ontploffen die zware verliezen bracht. Meer nog, de Centralen drongen door tot onder de Britse linies en brachten op 22 januari 1916 een reeks mijnen tot ontploffing (B-krater/20 meter diep). De flank van The Bluff werd opengereten, de loopgraven en de reeds uitgegraven tunnel van de Engelsen liepen zware schade op.

GPSwalking.nlNa heel wat ander klein ondergronds gerommel werd een Duitse aanval ingezet met een nieuwe mijnexplosie op 14 februari (onder de B-krater).

Alle reeds gegraven Engelse schachten werden toen ingenomen door het Duitse 124e infanterie- en later door het 123e infanterieregiment. Honderden Britse soldaten, vooral van de 10e Lancashire Fusiliers en de Sherwood Foresters verloren hier het leven.

Brits bovengronds weerwerk
Door de strategische ligging van The Bluff, de Duitsers mochten niet doorbreken richting Ieper, werd op 2 maart een tegenaanval gestart door de Britse 17e divisie. De 2e Suffolks, de 8e Royal Lancasters en de 1e Gorden Highlanders veroverden toen de Duitse stellingen. De 172e Tunneling Company onderzocht de veroverde mijnschachten op explosieven.

GPSwalking.nlDe daaropvolgende maanden vermeerderde de ondergrondse bedrijvigheid nog : de 2e en later de 1e Canadese Tunneling Company poogde schachten met kokers uit te bouwen met wisselend succes (meer dan dertig meter diep werd er gegraven), de Stollenbaukommando maakte nieuwe gangen, de Betonnierkommandos verstevigden het graafwerk met beton en telefoonlijnen werden aangelegd naar de galerijen.

The Bluff in handen van de Duitsers
Vele waarnemingen die wezen op intensief Duits graafwerk brachten de Britten ertoe de voorlinies weinig te bemannen. Enkele dagen later, op 25 juli 1916, was het al zo ver. De vooruitgeschoven Britse linies werden opgeblazen en vormden een grote trechter. De Duitsers hadden zo praktisch de hele flanken van het kanaal in handen.

Kat en muis
Om nog meer Duitse successen tegen te gaan in de ondergrondse oorlog luisterden de Britse patrouilles met geophonen het graafwerk af. Vermoedelijke graafpunten werden tot ontploffing gebracht door het boren van gaten tot net boven de schachten (5,7, 8 en 11 augustus).

GPSwalking.nlGelijkaardig defensief werk deden de Duitsers op 22 oktober (C-, D- en E- krater).

Britse hegemonie ondergronds
De weken daarop konden de Britten verder werken aan hun hoofdgalerij (vertrekkend vanuit de Britse linies, evenwijdig met het kanaal onder de A- en de B-krater door).

Wanneer ook de E-krater doordrongen werd, werd een gang naar rechts gegraven in de richting van het kanaal. Van hieruit ging om de dertig meter een kleine aftakking (met telkens 5 ton explosieven) naar links. De ladingen werden ontstoken om 11 december 1916. Van hieruit konden de Britten Duitse gangen blootleggen en verbinden met de bestaande Britse galerijen.

GPSwalking.nlLaatste ondergrondse verrichtingen onder The Bluff
Op 18 december heroverden de Duitsers met behulp van een mijn onder de verste aftakking de daardoor gemaakte krater. Dit was de laatste serieuze mijnoperatie onder The Bluff.

Met de mijnenslag tussen Hill 60 en Mesen (7 juni 1917) slaagden de Britten erin de Duitsers in de Palingbeek te ontzetten.

Bronnen : R. Lampaert "War Underground" ; J. Mahieu "folder Palingbeek", Johan Vandewalle

Helaas dwingt de tijd ons om de wandeling in te korten. We zullen de bij dit gebied horende begraafplaatsen niet bezoeken en rechtstreeks teruggaan naar de parkeerplaats bij Hill-60.

Begraafplaatsen Molenbos
Verschillende Britse militaire begraafplaatsen uit de Eerste Wereldoorlog liggen in het gebied van Palingbeek:

  • Spoilbank Cemetery N50 49.216 E2 53.960
  • Chester Farm Cemetery N50 49.287 E2 54.088
  • Woods Cemetery N50 49.342 E2 54.926
  • First D.C.L.I. Cemetery, The Bluff
  • Hedge Row Trench Cemetery N50 49.166 E2 54.827

En monumenten:

  • Queen Victoria's Rifles Memorial N50 49.450 E2 55.789
  • small private memorials N50 49.445 E2 55.792
  • 1st Australian Tunnelling Company Memorial N50 49.451 E2 55.693
  • 14th (Light) Division Memorial N50 49.440 E2 55.688
  • French Resistance Memorial to Marchant and Olivier 1944 N50 49.439 E2 55.670
  • Hill 60 memorial site dedication N50 49.427 E2 55.773

GPSwalking.nlNawoord - Klaproos
Tussen de Duitse en geallieerde loopgraven lag een strook modder, omgeploegd door granaatexplosies en infanterie, en bezaaid met landmijnen en prikkeldraad.

Dit was het niemandsland. Het enige wat groeide op het niemandsland en in de loopgraven was de klaproos (papaver). Daarom staat deze rode bloem symbool voor de Eerste Wereldoorlog. De remembrance poppies.

Verliezen - Inleiding
Langsheen de voormalige frontlijn van de eerste wereldoorlog wordt de voorbijganger regelmatig geconfronteerd met militaire begraafplaatsen. Soms zijn ze geconcentreerd, soms liggen ze alleen en verloren in één of ander veld. Het is dikwijls al een eerste aanwijzing omtrent de hevigheid en duur van de gevechten die er gewoed hebben.

GPSwalking.nlDe manier waarop de betrokken landen met hun doden omgingen is sterk verschillend. Enkele elementaire beslissingen hadden verreikende gevolgen. Zo bv. die van de Belgische en Franse regeringen om repatriëring toe te laten, terwijl het Commonwealth hier al snel vanaf stapte. Hetgeen zich weerspiegelde in het aantal begraafplaatsen rond de gevechtszones. Of het verlopen van de Duitse vergunningen in de jaren vijftig, waarna ze beslisten om hun slachtoffers op vier grote verzamelplaatsen te concentreren : Vladslo, Langemark, Hooglede en Menen.

GPSwalking.nlFransen en Duitsers neigden ook nogal naar de aanleg van massagraven of collectieve graven. Het Commonwealth daarentegen was helemaal geen voorstander van dit gebruik, en paste het alleen maar toe wanneer het echt niet anders kon. Belgische troepen waren dan weer minder betrokken bij de grote veldslagen van 1915-16-17, zodat zij ook minder massaal verliezen moesten incasseren.

Franse en Belgische begraafplaatsen geven veeleer de indruk aangelegd te zijn omdat men toch wel iets moest doen. Ze zijn fantasieloos en roepen zelden sterke emoties op. De beslissing van de Fransen om over te stappen op kunststof kruisjes zegt genoeg over de bereidheid om nog veel aandacht te besteden aan dit toch al niet zo nabije verleden.

Duitsland koos voor een eenvoudige, doch overtuigende aanpak, die door de systematische soberheid de bezoeker stil doet worden.

GPSwalking.nlHet Commonwealth koos voor de moeilijkste weg: individuele graven in een eenheidsstijl, een beplanting die aan Engelse tuinen doet denken, een architectureel concept dat nogal eens sterke onderlinge verschillen vertoont.

Verliezen
Over het correcte aantal verliezen in alle kampen zal wel nooit duidelijkheid komen. Heel dikwijls praat men b.v. over het "half miljoen (Britse) doden tijdens de slag bij Passendale". Dit kan niet: vermoedelijk ligt het totaal aantal gesneuvelden in West-Vlaanderen, alle nationaliteiten tezamen en tijdens de hele duur van de oorlog, ergens rond de 400.000 à 450 000. In bovenstaand voorbeeld kan men wel spreken (heel ruim gerekend) over een half miljoen "verliezen".

Verliezen kan men als volgt indelen:

Op 10 verliezen heeft men:

  • 2 doden:
    • 1 gesneuvelde "Killed in action"
    • 1 slachtoffer dat achteraf bezwijkt aan verwondingen, ziekte, ...
  • 2 vermisten:
    • 1 soldaat die nooit meer terecht komt (dode of deserteur)
    • 1 soldaat die achteraf wel nog terecht komt (krijgsgevangene of verdwaalde of door verwarring bij een andere eenheid)
  • 6 gewonden, zieken of gestoorden:
    • 2 permanent verlies (blinde, amputatie, ...)
    • 2 langdurig verlies (breuk, ...)
    • 2 kortstondig verlies (vleeswonde, ...)

GPSwalking.nlEen offensieve actie veroorzaakt meestal meer slachtoffers in het kamp van de aanvallers dan in het kamp dat aangevallen wordt.

De verhouding van het aantal doden ten opzichte van het aantal verliezen is groter tijdens een offensief dan tijdens rustige periodes.

Begraafplaatsen
Na de oorlog werd bij de verschillende landen overlegd hoe de dodenzorg te organiseren. De "Belgische bevolking" schonk grond aan de geallieerden voor de aanleg van hun begraafplaatsen. De Duitse regering kreeg een vergunning van zo'n 30 jaar. Na het verstrijken van die vergunning moest de zaak opnieuw bekeken worden.

Commonwealth-landen
De Britten besloten reeds in 1917 om hun doden niet naar het thuisland te repatriëren. De regering kon/wou de kosten voor repatriëring niet dragen. Men kon ook de families vragen die kosten te betalen maar men wou de rijke families niet bevoordelen tegenover de armere.

GPSwalking.nlDaarom zouden de Britten na de oorlog grafvelden voor de gesneuvelden aanleggen en blijven onderhouden en herdenkingstekens oprichten voor de doden die geen 'gekend en geëerd graf' hadden. Het was de bedoeling dat elke dode bij naam zou herdacht worden, hetzij op een individuele grafsteen, hetzij door vermelding op een 'memorial' voor de vermisten en niet-geïdentificeerden.

Er mocht geen onderscheid gemaakt worden tussen graven van officieren en manschappen en er mochten ook geen persoonlijk grafstenen komen, maar elke dode zou een gelijkvormig zerkje met een welbepaalde tekst en zinnebeeld krijgen.

De instantie die nu instaat voor het onderhoud van de Britse militaire begraafplaatsen is de Commonwealth War Graves Commission met hoofdkwartier in Maidenhead en afdeling te Ieper voor de West-Europese begraafplaatsen.

De Commonwealth War Graves Commission rapporteerde in 1988 volgende cijfers:

In België worden 204 810 Commonwealth-soldaten herdacht:

194 718 slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog waarvan 175 000 in de Ypres Salient.

België
De Belgische gesneuvelden werden meestal naar hun eigen gemeente teruggebracht na de oorlog. De overblijvende militaire begraafplaatsen worden door het ministerie van landsverdediging onderhouden. De dichtste Belgische militaire begraafplaats van de Ieperboog is deze van Houthulst met graven van 1 704 Belgen, 146 Fransen en 81 Italianen. Andere Belgische militaire begraafplaatsen vinden we o.a. te Westvleteren, Keiem, Ramskapelle en aan de kust.

Frankrijk
De Fransen hebben ook het merendeel van hun gesneuvelden naar het thuisland teruggebracht. De Fransen hebben hun eigen dienst voor het onderhoud van de militaire begraafplaatsen. Op de twee Franse begraafplaatsen (in het ossuarium op de Kemmelberg en op de begraafplaats St.-Charles de Potyze te Ieper) liggen samen ruim 8 800 Fransen begraven. Daarnaast zijn er nog een aantal Belgische en Britse militaire begraafplaatsen die een groter of kleiner aantal Franse graven bevatten.

Duitsland
Na de eerste wereldoorlog waren er Duitse soldatengraven in heel wat Belgische gemeenten. Kort na de oorlog werden deze graven samengebracht op 184 Duitse begraafplaatsen waarvan het overgrote deel in de Ieperse frontstreek lag. In 1952 besloten de regeringen van België en de Bondsrepubliek om in Vlaanderen te komen tot vier grote Duitse begraafplaatsen. De dichtste Duitse militaire begraafplaats bij de Ieperboog is deze van Langemark waar ruim 44 000 Duitse doden begraven liggen. Daarnaast zijn er nog de begraafplaatsen van Hooglede (ruim 8 200 doden); Vladslo (ruim 25 000 doden) en Menen (bijna 48 000 doden). Er liggen ook Duitse doden begraven op sommige Britse militaire begraafplaatsen.

GPSwalking.nlDe Duitse begraafplaatsen worden gekenmerkt door hun beplanting van bomen die moeten zorgen van een overschaduwing en de plaatsing van een apart kenmerkend beeldhouwwerk of herkenningsteken. (bv. het treurende ouderpaar te Vladslo of de vier treurende militairen te Langemark). De instantie die nu instaat voor het onderhoud van de Duitse militaire begraafplaatsen is de 'Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge'. Zie http://www.wo1.be/nl/home

Bron: Lieven Calis - Robert Missinne - Erwin Ureel

GPSwalking.nlTot slot wens ik in het kader van deze herdenkingstocht ook aandacht te geven aan de dagelijkse herdenking met de Last Post onder de Menenpoort in Ieper des avonds 8 uur.

Persoonlijk resten me veel vragen na dit bezoek en deze studiereis.

Ja, het mag nooit meer gebeuren. En ja, herdenken is goed. Eerbiedig en met respect.

Maar nee? Herdenken kan ook haatgevoelens aanwakkeren zoals dat in de 19e eeuw ontwikkeld werd en begin 20e eeuw opnieuw, hetgeen juist leidde tot oorlogen.

Dus ja! Laat ons lessen trekken uit het verleden.

Want we hebben nog een lange weg te gaan.

Startpunt

  • Start/finish/Parkeerplaats: Meerdere Parkeerplaatsen
  • Startpunt 1 In Flanders Fields Museum N50 51.084 E2 53.209 (P) Grote Markt Ieper
  • Startpunt 2 Passendale N50 52.243 E2 59.233
  • Startpunt 3 Hooge Crater N50 50.774 E2 56.676
  • Startpunt 4 Sanctuary Wood Mus Hill-62 N50 50.214 E2 56.757
  • Startpunt 5 Hill-60 Caterpillar N50 49.468 E2 55.830

Geraadpleegde websites:

POI’s

  • Startpunt 1 In Flanders Fields Museum N50 51.084 E2 53.209 (P) Grote Markt Ieper
  • In Flanders Fields Museum N50 52.243 E2 59.233
  • Voorbereiding tot het conflict
  • Startpunt 2 Passendale N50 52.243 E2 59.233
  • Triple Entente versus Triple Alliantie
  • Memorial Museum Passchendaele 1917 N50 52.247 E2 59.324
  • Oorzaak
  • Kerktoren Zonnebeke N50 52.353 E2 59.292
  • Inval in België
  • Tyne Cot Cemetery Bezoekerscentrum N50 53.305 E3 00.011
  • Ieperboog
  • Open terrein N50 53.271 E2 59.845
  • Tyne Cot(tage) N50 53.226 E2 59.858
  • Tyne Cot Cemetery N50 53.232 E2 59.969
  • Passendale N50 53.869 E3 00.886
  • Duitse Stellungen N50 53.208 E2 59.750
  • Startpunt 3 Hooge Crater N50 50.774 E2 56.676
  • Museum Hooge Crater N50 50.793 E2 56.614
  • Kasteel ’t Hooghe N50 50.793 E2 56.757
  • Hoofdkwartier N50 50.805 E2 56.736
  • Explosie Hooge Crater N50 50.810 E2 56.697
  • Van noodwoning tot B&B? N50 50.906 E2 56.536
  • Bellewaarde Ridge: felbevochten stellingen N50 51.003 E2 56.502
  • Herdenkingsbomen N50 51.039 E2 56.477
  • Niemandsland N50 51.025 E2 56.414
  • Rumkruik isolatoren N50 51.021 E2 56.354
  • Royal Engineers Grave N50 51.137 E2 56.221
  • Begijnenbos N50 51.205 E2 56.092
  • Liverpool Scottish Stone N50 51.114 E2 56.224
  • Kraterbos N50 51.137 E2 56.255
  • Kraters N50 51.152 E2 56.223
  • Hooge Crater Cemetery N50 50.753 E2 56.596
  • Startpunt 4 Sanctuary Wood Mus Hill-62 N50 50.214 E2 56.757
  • Hill 62 N50 50.175 E2 56.693
  • Sanctuary Wood Museum N50 50.202 E2 56.760
  • Hill 62 Memorial Canadees gedenkteken N50 50.071 E2 56.834
  • Sanctuary Wood Cemetery N50 50.288 E2 56.637
  • Stone of Remembrance N50 50.284 E2 56.630
  • Cross of Sacrifice N50 50.270 E2 56.615
  • Startpunt 5 Hill-60 Caterpillar N50 49.468 E2 55.830
  • Versterkte heuvelrug
  • Krater 1 - Hill 60 N50 49.421 E2 55.762
  • Berlin Tunnel N50 49.427 E2 55.675
  • Einde 2018 N50 49.436 E2 55.816
  • Hill-60 nu N50 49.462 E2 55.788
  • Einde Grootmachten
  • Caterpillar krater N50 49.345 E2 55.725
  • Palingbeek N50 49.092 E2 55.473
  • Coming World Remember Me CRM N50 49.024 E2 55.319
  • Kanaal Ieper-Komen N50 48.777 E2 55.124
  • INFO Panel N50 48.892 E2 55.023
  • Mijnkraters The Bluff N50 48.889 E2 54.958
  • Die grosse Bastion-The Bluff N50 48.938 E2 54.904
Acties
Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst
Startlocatie

Reacties


Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.