Flaestoren - Neterselse Heide

Korte beschrijving

Neterselsche Heide
De Neterselse Heide is een natuurgebied dat is gelegen ten noorden van Netersel en eigendom is van het Brabants Landschap. Het gebied is 229 ha groot. De Neterselsche Heide is een restant van de uitgestrekte boomloze heidevlakten die van de late Middeleeuwen to begin twintigste eeuw grote delen van de Brabantse zandgronden bedekten.

Dit gebied is verworven in 2004, toen het voor €1,- werd gekocht van de gemeente Bladel. Er is droge maar vooral ook natte heide te vinden. Moeraswolfsklauw, beenbreek en klokjesgentiaan komen er voor, evenals witte snavelbies en zonnedauw. Van de vogels kunnen blauwe kiekendief, boomleeuwerik en roodborsttapuit worden genoemd.

Een zeldzaam bostype is het dophei-berkenbroek. Dit bestaat uit open begroeiing van zachte berk op zure, voedselarme natte bodem. Het bos groeit traag en de bomen worden niet hoger dan 5 à 10 meter. De begroeiing bestaat uit dopheide, gagel, veenmossen en bulthaarmos. Delen van het gebied worden begraasd.

De Flaestoren
Bij de bouw van de toren is 27.000 kg hout en 28.000 kg staal gebruikt. Het overgrote deel van het hout is afkomstig uit Landgoed de Utrecht. Het hout is op een natuurlijke manier geconserveerd in een van de vennen in de buurt van de toren. De gebruikte bomen zijn 25 meter lang en wegen zo’n 3000 kilo per stuk. De toren bestaat uit 6.500 unieke onderdelen. Ruim 10.000 bouten en moeren houden de toren bij elkaar. De uitkijktoren staat op een fundering van 12.300 kilo gewapend beton. De toren weegt totaal een mooie 55.000 kilo. Door het creëren van "driehoeken" van hout en staal wordt de toren sterk.


Kenmerken
Startpunt: Westelbeers: P Fons van der Heijdenstraat
Startlocatie: Noord-Brabant , Nederland
Coördinaten N51.433000 E5.210000
Afstanden: 15, 17 km
Type: Bos, Landgoed, Ven, Vergezicht
Begaanbaar: Gedeeltelijk drassig
Rolstoel: Niet toegankelijk
Honden: Aangelijnd
Horeca: Op korte afstand van start
Gelopen op: 19-03-2020

Route informatie

Een GPS wandeling van 15 km over de Neterselsche Heide bij Westelbeers en Netersel.
Er is een verlenging van 17 km die ook langs restaurant de Bockenreijder gaat.
Naast de tracks zijn er ook routes beschikbaar.
Zorg ervoor dat u € 1,- pp bij u heeft voor bezoek aan de Flaestoren.
U kunt alleen horeca tegen op de wandeling van 17 km.
De route is doorgaans goed begaanbaar. In natte tijden zijn goede wandelschoenen aan te bevelen.



Langere beschrijving

GPSwalking.nlHet is midden maart 2020. Nederland zit in een lichte lock-down. Veel winkels zijn intussen al gesloten en we hebben net te horen gekregen dat de horeca ook al op slot gaat. Het gaat snel allemaal. Vorige week hebben we nog een nieuwe GPS gekocht en omdat onze hele agenda leeg is besluiten we om aan de wandel te gaan.

Met de nieuwe GPS willen we niet direct ver van huis. Maar ook dichterbij zijn er erg leuke gebieden om te verkennen. Collega Arnold heeft hier jaren geleden ook als eens gelopen. Daarom kiezen we natuurlijk een andere track. En gelukkig weten we nog een mooi gaatje te vinden. Grotendeels over onverharde paden, weinig verkeer en fraaie uitzichten. Wat wil een mens nog meer.

GPSwalking.nlHet is druk onderweg. Iedereen lijkt wel aan de wandel te zijn. Nu mensen zo veel mogelijk thuis moeten werken, sportverenigingen gesloten zijn, winkelen, restaurants en terrasjes een tijdje dicht zijn, blijft wandelen over als alternatief.

We starten met een stukje over de Neterselsche Heide.

Neterselsche Heide
De Neterselse Heide is een natuurgebied dat is gelegen ten noorden van Netersel en eigendom is van het Brabants Landschap. Het gebied is 229 ha groot. De Neterselsche Heide is een restant van de uitgestrekte boomloze heidevlakten die van de late Middeleeuwen to begin twintigste eeuw grote delen van de Brabantse zandgronden bedekten.

GPSwalking.nlDit gebied is verworven in 2004, toen het voor € 1,- werd gekocht van de gemeente Bladel. Er is droge maar vooral ook natte heide te vinden. Moeraswolfsklauw, beenbreek en klokjesgentiaan komen er voor, evenals witte snavelbies en zonnedauw. Van de vogels kunnen blauwe kiekendief, boomleeuwerik en roodborsttapuit worden genoemd.

Een zeldzaam bostype is het dophei-berkenbroek. Dit bestaat uit open begroeiing van zachte berk op zure, voedselarme natte bodem. Het bos groeit traag en de bomen worden niet hoger dan 5 à 10 meter. De begroeiing bestaat uit dopheide, gagel, veenmossen en bulthaarmos. Delen van het gebied worden begraasd.

GPSwalking.nlTen westen van het gebied ligt de Mispeleindse Heide met grote vennen, terwijl in het oosten de beheerseenheid Dal van de Groote Beerze ligt met het gebied Grijze Steen. In het noorden ligt de Spreeuwelse Heide, beplant met naaldbos en met veel recreatieterreinen, grenzend aan Westelbeers. Ook liggen er landbouwontginningen. Ten noordoosten van de Neterselsche Heide vindt men de Landschotse Heide die er echter niet aan grenst, want er ligt een grootschalige landbouwontginning tussen.

Ook ten zuiden van het gebied ligt een landbouwontginning, Nieuwe Erven, die in de jaren 50 van de 20e eeuw tot stand kwam en, door toegenomen afwatering, van slechte invloed is op het waterbeheer.

GPSwalking.nlDoor de begrazing blijft de heide in conditie. 0p de Neterselse Heide zijn twee gemarkeerde wandelroutes uitgezet; een heide-bosroute van 7,5 km (blauw) en een heide-beekdalroute van 8,5 km (rood). Tevens zijn de doorgaande fiets-, ruiter- en menroutes gemarkeerd.

We lopen een stuk langs een fietspad. Ook hier is het best druk. Niet alleen zijn veel mensen aan de wandel, men gaat er ook graag met de fiets op uit. We moeten vanwege de vele plassen het fietspad delen met de fietsers. Maar dat gaat prima. Even later komt er een monument in zicht.

GPSwalking.nlVijf-Gemeenten monument
Het monument is opgericht in 1996 ter afsluiting van de vijf gemeenten. Diessen, Hilvarenbeek, Hooge en Lage Mierde, Bladel en Oost- West- en Middelbeers. De kleine gemeentes zijn opgegaan in Hilvarenbeek, Reusel, Bladel en Oirschot.

Oh, wanne schoone jaas
Oh, wanne fène jaas
't Is zeker 'ne nuuwe
Ge het 'm zeker paas
Paas mèr op, det er nou niks mi gebeurt
Dà  ge nergens an bleft hangen, en dà  ge 'm ok nie scheurt.
(uit een Reusels liedje)

Het hoogtepunt van deze wandeling is de Flaestoren met haar fantastische uitzicht. Daar willen we graag die ene euro voor neerleggen. Dus vergeet niet om voldoende muntjes mee te nemen. Tijdens ons bezoek zagen we ook dat je voor 1 euro wel 3 kinderen naar binnen kunt krijgen, of 2 niet al te stevige volwassenen. Men is creatief als het om geld uitgeven gaat.

GPSwalking.nlDe Flaestoren
Burgemeester Palmen van Hilvarenbeek en wethouder van de Ven van Reusel-De Mierden hebben vrijdag 11 november 2011 de uitkijktoren tussen de de vennen Flaes en het Goorven officieel geopend. De bouw zelf is al gestart in 2008. De 24 meter hoge Flaestoren staat op loopafstand van herberg De Bockenreijder.

Landgoed De Utrecht, Esbeekse bedrijven en de provincie bouwden gezamenlijk aan de Flaestoren. Vanaf dit 24 meter hoge uitkijkpunt heeft u een ongehinderd uitzicht over Landgoed de Utrecht en in het bijzonder over de vennen Flaes en het Goorven. Dit zijn belangrijke en kwetsbare natuurgebieden. De toegang tot de toren kost 1 euro per bezoeker.

Bij de bouw van de toren is 27.000 kg hout en 28.000 kg staal gebruikt. Het overgrote deel van het hout is afkomstig uit Landgoed de Utrecht. Het hout is op een natuurlijke manier geconserveerd in een van de vennen in de buurt van de toren. De gebruikte bomen zijn 25 meter lang en wegen zo’n 3000 kilo per stuk.

GPSwalking.nlDe toren bestaat uit 6.500 unieke onderdelen. Ruim 10.000 bouten en moeren houden de toren bij elkaar. De uitkijktoren staat op een fundering van 12.300 kilo gewapend beton. De toren weegt totaal een mooie 55.000 kilo. Door het creëren van "driehoeken" van hout en staal wordt de toren sterk.

Kwetsbare natuur ontlasten
De toren is niet alleen gebouwd om het landgoed aantrekkelijker te maken voor bezoekers. De bedoeling is ook om de meest kwetsbare delen van het natuurgebied te ontlasten maar toch beleefbaar te maken. De toren ligt aan wandel- en fietsroutes en aan het nieuwe rolstoelpad. De toren is gesubsidieerd door de provincie Noord-Brabant in samenwerking met het Streekhuis.

GPSwalking.nlRondom de Flaestoren
De oude Bredase Baan liep over Dun, een oude wegverbinding tussen. Breda en Luik. Langs de rivier De Reusel liggen drie oude landbouw enclaves: Dun, De Hertgang en De Coevoirt. In dit gebied liggen de kavels nog in hun vijftiende eeuwse toestand, omgeven door wallen en greppels.

Natuur rond de Flaes
Grote delen van het landschap in De Kempen, tot wel circa 60%, bestonden tot ver In de negentiende eeuw nog uit uitgestrekte en vrijwel boomloze heidevelden. Op lage plekken in deze heidevelden, waar regenwater op een niet - doorlatende bodemlaag stagneerde of waar het grondwater tot aan het maaiveld reikte, waren tientallen grotere en kleinere vennen te vinden.

GPSwalking.nlVanaf 1880 is het grootste deel van deze heidevelden door ontginning omgezet in bos of landbouwgrond. Het gebied rond de vennen De Flaes en Het Goor en de oostelijk daarvan gelegen Neterselse Heide geven u nog een indruk van die eertijds wijdse Kempische heidevlaktes.

De voornaamste plant van heidevelden op hoge droge grond is de struikheide. Deze kleine struik bloeit in de nazomer en het begin van de herfst met trossen paarse bloemetjes. Op sommige plekken groeit tussen Struikheide Kruip-en Stekelbrem.

Een vogel die zich in dit biotoop thuis voelt is de Roodborsttapuit. Op kale plekken en op. paadjes is in het zomerseizoen ook regelmatig de Levende Hagedis te zien als hij zijn lijfje ligt op te warmen in de zon.

GPSwalking.nlEen dampad liep vroeger naar het eilandje waar alleen gasten van het vakantiehuis Rustoord in de zomermaanden toegang hadden. In een uitgediept deel van de Flaes kon men baden en zwemmen.

Vissen op de Flaes
Pogingen om in de Flaes vis uit te zetten mislukten, het water was te voedselarm door het ontbreken van een humuslaag op de bodem.

W.P Ingenegeren
Oprichter van Levensverzekering Maatschappij "Utrecht". Op zijn initiatief werden in 1898 de eerste heidegronden aangekocht. Wat uiteindelijk een 2600 hectare groot Landgoed zou worden.

GPSwalking.nlOp de door ons gelopen route van 15 km kom je geen horeca tegen. Maar een klein ommetje laat je langs de Bockereijder komen. Een aanrader als je van een terrasje houdt. Mogelijk kun je de route andersom lopen zodat je aan het einde van de wandeling even kunt uitblazen met een lekkere kop koffie ipv aan het begin.

De Bockereijder
De Bockenreijder is in 1938 begonnen met een tapperij in een omgebouwd veestalletje. De naam heeft geen betrekking op de beruchte bende die Limburg onveilig maakte. Het is afgeleid van het oostelijk ervan gelegen gebied de Hertgang. Hert (Bok) - Gang (rijder).

GPSwalking.nlHet was nog regenachtige geweest de laatste weken. En dat merkte je ook terug in de natuur. Veel plassen, hier en daar moesten we een omweg zoeken en zelfs auto's raakte verstrikt in de modder. Levert wel een leuke foto op.

Nogmaals natuur rond de Flaes
De dopheide, die van eind mei tot het invallen van de vorst bloeit, met een toefje dicht bijeen staande roze bloemetjes, geeft de voorkeur aan minder droge en natte heidegrond. Ook de klokjesgentiaan en de zonnedauw zijn op open plekken in natte heidevelden te vinden.

Van een natte bodem houdt ook gagel, vroeger wel gebruikt om insecten te verjagen uit de bedstee of linnenkast (vlooienkruid) en om bier te kruiden.

GPSwalking.nlGrote delen van de op dit moment nog bestaande heiderestanten zijn sterk vergrast. Door toename van de voedselrijkdom van de bodem verdringen grassoorten als pijpenstrootje en de bochtige smele op veel plaatsen de andere vegetatie.

De vennen De Flaes en het Goor zijn een leefgebied voor tientallen vogelsoorten. Sommige soorten verblijven er het hele jaar, zoals bijvoorbeeld de wilde eend, de kuifeend en de fuut.

Andere soorten komen er tijdens de voor- en najaarstrek voor kortere of langere tijd pleisteren of gebruiken deze vennen als broedplaats, slaapplaats of winterkwartier.  

GPSwalking.nlHet gehucht Dun lag als een oase midden tussen de uitgestrekte woeste heidevlaktes, de hooi - en bouwlanden lagen aan de oevers van het riviertje De Reusel. De heide was van onmisbaar economisch belang voor de bedrijfsvoering. Mest, veevoer, brandstof en voedsel voor de bijenvolken, waren grondstoffen op deze vlakte.

Ondanks het winderige weer hebben we toch een heerlijke wandeling gehad. Een mooie gebied met een schitternde uitkijktoren. En ook het stukje landelijk gebied is best aardig. Weinig verharding en veel mooie vergezichten.

Wandel ze.

Geraadpleegde websites:

POI's

  • 5 Gemeentegrens N51.4300 E5.1899
  • Bankje 1 N51.4295 E5.1694
  • Bankje 2 N51.4236 E5.1595
  • De Flaes N51.4258 E5.1692
  • Hazenkolk N51.4289 E5.1923
  • Het Goor N51.4259 E5.1870
  • Kleine Flaes N51.4210 E5.1633
  • natuurontwikkeling N51.4255 E5.2022
  • Neterselse Heide N51.4266 E5.1925
  • Picknickplaats 1 N51.4286 E5.1851
  • Picknickplaats 2 N51.4359 E5.2083
  • Restaurant De Bockenreijder N51.4329 E5.1614
  • Schuilhut N51.4288 E5.1729
  • Start/finish/parkeerplaats N51.4330 E5.2101
  • Uitzichttoren Flaestoren N51.4283 E5.1735
  • Visvijver N51.4026 E5.1872
Acties
Navigeer naar startlocatie Download (ZIP) Download (GPX) Bekijk kaart/tracks Bekijk de fotoserie Print wandeling tekst
Startlocatie

Reacties


Wij zijn benieuwd naar uw reactie. Wel hebben we een aantal spelregels waar we u even op willen attenderen

  • Alle velden moeten verplicht worden ingevuld.
  • Uw reactie wordt pas na goedkeuring zichtbaar in de lijst ervaringen.
  • Uw e-mail adres niet wordt getoond op de site.
  • De webmaster behoudt zich het recht uw tekst aan te passen.
  • Het is niet toegestaan email-adressen, enige weblinks of schuttingtaal in de tekst op te nemen. Bij veelvuldig misbruik kan u de mogelijkheid van opslaan worden ontzegd.
  • Als u ons een link wilt doorsturen dan a.u.b. per email.
  • English texts will not be accepted. All input needs to be approved by the webmaster on forehand before be visible on this website. So save yourself the trouble.